A-bu Du-gia-na (giữa). Ảnh: Roi-tơ

Sau nhiều ngày đồn đoán, ngày 13-6, cảnh sát In-đô-nê-xi-a chính thức thông báo đã bắt giữ tên A-bu Du-gia-na, một trong những thủ lĩnh quan trọng nhất của tổ chức khủng bố khét tiếng ở Đông Nam Á - Jemaah Islamiah (JI). Các chuyên gia chống khủng bố đã xác định JI chính là một chi nhánh của Al-Qaeda tại khu vực.

Người phát ngôn của cảnh sát In-đô-nê-xi-a Xi-xnô A-đi-uy-nô-tô cho biết, tên Du-gia-na trúng đạn và bị bắt giữ cùng 7 tên khác hồi cuối tuần qua khi biệt đội chống khủng bố 88 của In-đô-nê-xi-a tiến hành hàng loạt vụ tấn công truy quét tại khu vực Trung Gia-va. Ban đầu do Du-gia-na sử dụng giấy tờ giả nên cảnh sát tưởng hắn chỉ là một tên phụ tá có vị trí làng nhàng trong JI. Tuy nhiên, sau đó các xét nghiệm dấu vân tay và mẫu ADN đã khẳng định chắc chắn tên tội phạm nguy hiểm hàng đầu của In-đô-nê-xi-a đã bị tóm. Tên này hiện đang bị giam giữ tại một địa điểm bí mật.

Du-gia-na bị cáo buộc là một trong những kẻ chủ mưu hàng loạt vụ khủng bố trong khu vực. Điển hình là các vụ đánh bom ở hòn đảo du lịch nổi tiếng Ba-li (In-đô-nê-xi-a) năm 2002 làm chết hơn 200 người, vụ đánh bom xe nhằm vào khách sạn JW Ma-ri-ốt ở thủ đô Gia-các-ta năm 2003 và vụ nổ tại Đại sứ quán Ô-xtrây-li-a năm 2004. Cảnh sát không có nhiều thông tin chính xác về thân thế của A.Du-gia-na. Tên này được cho là sinh ra tại Gia-va và năm nay gần 40 tuổi. Các nhà điều tra tin rằng hắn bắt đầu sử dụng tên Du-gia-na vào thập niên 80 của thế kỷ trước. Năm 1986, Du-gia-na đã đến Pa-ki-xtan học sử dụng vũ khí hạng nhẹ, chiến thuật và cách chế tạo bom trước khi được huấn luyện “thánh chiến” tại Áp-ga-ni-xtan năm 1989, sau đó tham gia các trại huấn luyện của JI ở miền Nam Phi-líp-pin. Có khả năng tiếng Ả-rập rất tốt nên tên này có quan hệ chặt chẽ với các tư lệnh Al-Qaeda tại Áp-ga-ni-xtan và từng gặp Bin La-đen.

Vào thập niên 90 của thế kỷ trước, Du-gia-na cùng một số thành viên cao cấp của JI đã trốn sang Ma-lai-xi-a. Tại đây Du-gia-na trở thành giáo viên tại một trường Hồi giáo. Các nhà điều tra cho rằng vào thời gian đó hắn đã gặp Mu-khla, kẻ còn được biết dưới tên A-li Gu-phrôn, và No-đin Mô-ha-mét Tốp, thủ lĩnh số một của JI. Mu-khla đang chuẩn bị phải lĩnh án tử hình vì tổ chức thực hiện vụ đánh bom tại Ba-li hồi năm 2002 còn Tốp thì đang bị truy nã gắt gao. Du-gia-na đã giữ vị trí đứng đầu lực lượng vũ trang của JI sau khi tên trùm A-da-ha-ri Hu-xin bị cảnh sát In-đô-nê-xi-a tiêu diệt năm 2005. Cảnh sát cho rằng, tên Du-gia-na nắm rất rõ cơ cấu tổ chức, quy mô, nguồn tài chính, các mối quan hệ quốc tế và các mục tiêu của JI. Vai trò của Du-gia-na trong tổ chức JI thậm chí còn quan trọng hơn tên trùm Tốp. Lý do là Du-gia-na có thể tự chế tạo bom và trực tiếp phụ trách tuyển dụng, huấn luyện các thành viên mới.

Người phát ngôn của cảnh sát In-đô-nê-xi-a Xi-xnô A-đi-uy-nô-tô nói: “Bằng việc bắt giữ Du-gia-na, chúng tôi đã chặn đứng các hành động của bọn khủng bố trong tương lai. Hắn là một nhân vật chủ chốt trong mạng lưới khủng bố tại In-đô-nê-xi-a”. Theo các nhà phân tích, việc Du-gia-na bị bắt đã giáng một đòn mạnh vào JI. Từ trước tới nay dù biết JI đứng đằng sau rất nhiều vụ khủng bố man rợ trong khu vực Đông Nam Á nhưng hầu như không có bất cứ thông tin gì về cách thức JI hoạt động, nguồn tài chính ở đâu ra, tuyển dụng thành viên như thế nào, cơ chế lãnh đạo ra sao. Bà Xít-ni Giôn, giám đốc Tổ chức khủng hoảng quốc tế nói rằng, Du-gia-na là tên biết rõ mọi ngóc ngách của JI. Nếu nhà chức trách khai thác tốt thì sẽ có cơ hội triệt hạ tận gốc tổ chức khủng bố này. Nhiều người cũng cho rằng hiện JI cũng đã suy yếu nghiêm trọng bởi nhiều thành viên chủ chốt bị tiêu diệt hoặc bắt giữ. Nay thêm việc Du-gia-na, thành viên có kinh nghiệm và quan hệ rộng nhất bị bắt giữ thì tổ chức này rất khó ngóc đầu dậy.

ĐẶNG NGUYỄN