Ngày hôm nay (20-1), khoảng 7 triệu cử tri Xéc-bi-a sẽ đi bỏ phiếu bầu Tổng thống. Diễn ra trong thời điểm tỉnh Cô-xô-vô đang đe dọa tuyên bố độc lập còn EU vẫn ngập ngừng chưa muốn chấp nhận quy chế thành viên, vì vậy kết quả cuộc bầu cử này sẽ rất quan trọng đối với tương lai của Xéc-bi-a.

Tham gia chạy đua vào chiếc ghế tổng thống có cả thảy 9 chính trị gia. Nhưng nhìn vào thực lực của các ứng cử viên có thể khẳng định đây chỉ là cuộc đấu riêng giữa đương kim Tổng thống Bô-rít Ta-dích và ông Tô-mi-xláp Ni-cô-lích. Theo kết quả thăm dò dư luận trước bầu cử, rất nhiều khả năng ứng cử viên Tô-mi-xláp Ni-cô-lích của đảng Cấp tiến (SRS) sẽ giành được 36% phiếu bầu, đương kim Tổng thống Bô-rít Ta-dích của đảng Dân chủ (DS) theo sát sau với 33% số phiếu bầu. Nếu như vậy, vì không có ai giành được quá 50% số phiếu nên hai ông B.Ta-díc và T.Ni-cô-lích sẽ bước vào vòng bỏ phiếu thứ hai (dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 3-2). Trong cuộc đấu “tay đôi” này thì bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra.

Cử tri Serbia đi bỏ phiếu tổng tuyểncửngày 21-1-2007 (ảnh internet)

Đương kim Tổng thống B.Ta-dích là người nhỏ nhẹ. Đảng DS do ông lãnh đạo có đường lối thân phương Tây và là lực lượng nòng cốt tham gia cuộc lật đổ Tổng thống Mi-lô-sê-vích vào năm 2000 và giao ông này cho tòa án quốc tế La Hay. Ngược lại, là người “ăn sóng nói gió”, ông T.Ni-cô-lích nổi tiếng với lời tuyên bố: “Xéc-bi-a thà làm một tỉnh của Nga chứ quyết không để phương Tây đô hộ”. Đảng SRS của ông T.Ni-cô-lích theo chủ nghĩa dân tộc và từng ủng hộ nhiệt thành ông Mi-lô-sê-vích.

Nhìn vào thân thế sự nghiệp của hai ứng cử viên hàng đầu, nhiều người có thể nghĩ rằng, cuộc bầu cử Tổng thống Xéc-bi-a là một chiến tuyến mới của cuộc đối đầu phương Tây – Nga. Ngay Ngoại trưởng Pla-xních hôm 17-1 khi trao đổi với Ngoại trưởng Đức F.W Xtên-mai-ơ tại Viên cũng nói rằng: “Xéc-bi-a đang đứng ở ngã ba đường và Chủ nhật này họ phải chọn lựa”. Tuy nhiên, thực tế, Xéc-bi-a không phải chọn con đường nào cả mà cử tri Xéc-bi-a chỉ chọn lựa người có khả năng và bản lĩnh dẫn dắt đất nước vượt qua những khó khăn trên con đường duy nhất: Con đường vì dân tộc, vì quốc gia.

Những cử tri ủng hộ ứng cử viên T.Ni-cô-lích là bởi họ nhận thấy rõ ông thuộc tuýp người chống lại sự ly khai của Cô-xô-vô “đến hơi thở cuối cùng” và luôn đề cao chủ nghĩa dân tộc. Ông T.Ni-cô-lích có thiện cảm đặc biệt với Nga và luôn muốn quan hệ giữa Bê-ô-grát với Mát-xcơ-va thật nồng ấm bởi Nga là nước kiên quyết phản đối việc Cô-xô-vô tách ra khỏi Xéc-bi-a. Với quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Nga đã thẳng thừng tuyên bố rằng, nếu đơn phương tuyên bố độc lập thì Cô-xô-vô đừng có “mơ” việc trở thành thành viên Liên hợp quốc.

Tuy không thích EU vì Liên minh này ủng hộ Cô-xô-vô ly khai, song ông T.Ni-cô-lích cũng thể hiện mình là người nhớ rất rõ các con số thống kê về kinh tế: Đối tác thương mại lớn nhất của Xéc-bi-a là hai thành viên EU Đức và I-ta-li-a, mỗi nước 1,7 tỷ USD. Ngay sát ngày bầu cử, ông T.Ni-cô-lích nói rằng: “Chúng ta nên làm bạn với tất cả các nước trong đó thân nhất với Nga. Nếu tôi chiến thắng cuộc bầu cử này thì đây là chiến thắng của người Xéc-bi-a chứ chẳng phải chiến thắng của Mát-xcơ-va, Oa-sinh-tơn hay Brúc-xen”.

Giống như ông T.Ni-cô-lích, đương kim Tổng thống B.Ta-dích cũng phản đối việc Cô-xô-vô ly khai. Dù có thân phương Tây nhưng ông B.Ta-dích thừa hiểu rằng đồng tình với việc Cô-xô-vô độc lập cũng đồng nghĩa với việc tự ký vào bản khai tử sự nghiệp chính trị của mình. Đối với người dân Xéc-bi-a, tỉnh Cô-xô-vô, nơi hiện có nhiều người thiểu số An-ba-ni sinh sống, là vùng đất rất thiêng liêng. Cô-xô-vô là trung tâm lịch sử và tôn giáo của Xéc-bi-a.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt trong cương lĩnh tranh cử của ông B.Ta-dích lại là thúc đẩy việc Xéc-bi-a gia nhập EU. Nói gì thì nói, viễn cảnh được trở thành thành viên của một cộng đồng có sức mạnh kinh tế hàng đầu thế giới cũng có sức hấp dẫn rất lớn đối với người dân Xéc-bi-a, những người mới có mức thu nhập bình quân hàng tháng là 450USD. Song, ông B.Ta-dích cũng khẳng định muốn có quan hệ gần gũi với Mát-xcơ-va. Ông B.Ta-dích đã không giấu giếm sự tự hào khi nhận được thư chúc mừng sinh nhật của Tổng thống Nga Pu-tin.

Nhiều nhà phân tích cho rằng, Thủ tướng Cô-xtu-ni-ca, người của Liên minh Dân tuý đứng về phía ai thì bên ấy sẽ chiến thắng trong cuộc bầu cử vòng hai. Thủ tướng Cô-xtu-ni-ca là người đang thảo luận về hiệp định Ổn định và Hợp tác với EU, bước mở đường cho Xéc-bi-a gia nhập liên minh này. Tuy nhiên, ông Cô-xtu-ni-ca cũng đã thẳng thừng tuyên bố rằng: “Xéc-bi-a chẳng thèm vào EU nếu liên minh này công nhận Cô-xô-vô độc lập”. Như vậy, lại càng thấy rõ, cuộc bầu cử Tổng thống tại Xéc-bi-a chẳng phải vì nước Nga hay vì phương Tây mà vì chính Xéc-bi-a mà thôi.

BẢO TRUNG