Phát biểu tại lễ khai mạc vòng đàm phán thứ 4 kể từ đầu năm 2016 về cuộc xung đột Xy-ri tại Giơ-ne-vơ, Đặc phái viên Xta-phan đơ Mi-xtu-ra kêu gọi các bên phải có trách nhiệm chung giải quyết cuộc xung đột kéo dài gần 6 năm qua tại Xy-ri. Ông kêu gọi: “Hãy vì lợi ích của Xy-ri và đặt người dân lên trên hết, hợp tác cùng nhau. Tôi biết điều này không phải dễ dàng nhưng các bên phải cố gắng hợp tác để chấm dứt cuộc xung đột tồi tệ này, đặt nền tảng cho hòa bình đất nước với chủ quyền và đoàn kết quốc gia”.

Ông Xta-phan đơ Mi-xtu-ra cho biết, các cuộc đàm phán sẽ tập trung vào Nghị quyết 2254 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, kêu gọi soạn thảo Hiến pháp mới, một cuộc bầu cử với sự giám sát của Liên hợp quốc và một chính phủ minh bạch có trách nhiệm. Theo ông, tất cả các bên đều nhận thức những gì sẽ xảy ra nếu đàm phán một lần nữa thất bại: Đổ máu và tổn thất cả về người và của. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng để đạt được bước đột phá tại cuộc hòa đàm lần này là điều rất khó khăn.

Lo ngại của Đặc phái viên Xta-phan đơ Mi-xtu-ra hoàn toàn có cơ sở khi phe đối lập Xy-ri cho rằng các cuộc đàm phán do Liên hợp quốc bảo trợ trước hết phải tập trung bàn về tiến trình chuyển tiếp chính trị. Trưởng đoàn đàm phán của phe đối lập Xy-ri Na-xơ An Ha-ri-ri (Nasr al-Hariri) cho rằng, Chính phủ Xy-ri không muốn bàn về vấn đề này, đồng thời bày tỏ lo ngại về vai trò của I-ran trong việc đạt được thỏa thuận.

Vấn đề chuyển tiếp chính trị và yêu sách của phe đối lập đòi Tổng thống Xy-ri An Át-xát phải từ bỏ quyền lực luôn là vấn đề gây trở ngại lớn nhất trong các vòng đàm phán mới đây. Chính phủ Xy-ri khẳng định rằng, số phận của Tổng thống An Át-xát không thể được đưa ra thảo luận trong các vòng đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 6 năm qua tại Xy-ri. Trong khi đó, đối với phe đối lập, đây lại là chương trình nghị sự không thể thiếu trong các cuộc hòa đàm.

Tuy nhiên, bất chấp thực tế khó khăn, phe đối lập Xy-ri vẫn bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán ở Giơ-ne-vơ sẽ mang lại kết quả tích cực nhằm chấm dứt cuộc nội chiến. Trước khi cuộc đàm phán diễn ra, phe đối lập đã kêu gọi đối thoại trực tiếp với phái đoàn Chính phủ Xy-ri trong khuôn khổ vòng đàm phán do Liên hợp quốc bảo trợ. Đây được xem là tín hiệu đáng mừng hiếm hoi cho đàm phán hòa bình về Xy-ri lần này. Trong các vòng đàm phán trước đây, đối thoại giữa Chính phủ Xy-ri và lực lượng đối lập đều diễn ra gián tiếp dưới sự hỗ trợ của các bên trung gian.

Mặc dù phe đối lập kêu gọi đối thoại trực tiếp với Chính phủ Xy-ri, Đặc phái viên Xta-phan đơ Mi-xtu-ra cho biết vẫn còn nhiều việc phải làm. Đánh giá về triển vọng của vòng hòa đàm đang diễn ra tại Giơ-ne-vơ, giới phân tích tại khu vực Trung Đông cho rằng không có nhiều kỳ vọng về một kết quả khả quan, coi đây chỉ là sự khởi đầu cho một tiến trình đàm phán có thể còn kéo dài. Bởi các phe phái đối nghịch vẫn chưa thể tìm được tiếng nói chung trong vấn đề được xem là mấu chốt của các vòng đàm phán, đó là tương lai chính trị của Tổng thống An Át-xát.

Trong vòng đàm phán hòa bình tại Át-xta-na (Ca-dắc-xtan) diễn ra mới đây, Chính phủ Xy-ri và các nhóm vũ trang đối lập cũng đã không đạt được bước đột phá nào trong các cuộc đàm phán gián tiếp, do Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và I-ran bảo trợ.

Triển vọng càng mờ mịt khi ngay ngày khai mạc vòng đàm phán, giao tranh ác liệt giữa các phe phái đối địch tại Xy-ri vẫn tiếp tục diễn ra. Theo Tổ chức Giám sát nhân quyền Xy-ri (SOHR), có trụ sở ở Anh, các máy bay chiến đấu của quân đội Chính phủ Xy-ri ngày 23-2 đã tiến hành không kích các khu vực do lực lượng nổi dậy kiểm soát ở các tỉnh Đê-ra, Ha-ma và A-lép-pô, trong khi phiến quân nổi dậy nã rốc-két vào các mục tiêu của quân chính phủ. Xung đột tiếp diễn đã đe dọa nghiêm trọng nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc tìm ra giải pháp chính trị lâu dài cho cuộc khủng hoảng ở quốc gia Trung Đông này.

MAI  NGUYÊN