QĐND - Không chỉ người lớn tham gia phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai (PNGNTT), mà cả trẻ em vùng lũ lụt cũng tham gia PNGNTT theo cách “tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”. Với sự hỗ trợ của tổ chức Plan tại Việt Nam, các em học sinh dân tộc Vân Kiều Trường THCS Thuận ở xã Thuận, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã hoàn thiện một bộ phim ngắn về thảm họa thiên tai, thông qua đó góp phần giúp người dân trong vùng nâng cao nhận thức trong PNGNTT.

Các phóng viên nhí đang tác nghiệp. (Ảnh do tổ chức Plan tại Việt Nam cung cấp)

Bộ phim ngắn khoảng 4 phút do 6 em học sinh lớp 8 Trường THCS Thuận dàn dựng và thực hiện được bắt đầu bằng một trận lũ lịch sử từng xảy ra ở chính xã Thuận nhỏ bé của các em, chỉ cách biên giới Lào vài chục ki-lô-mét. Không có hình ảnh động, các em trổ hết tài “họa sĩ” của mình để vẽ lên bức tranh sinh động về cảnh mưa lũ cuốn trôi nhà cửa, lợn gà, còn trẻ em vùng vẫy trong làn nước dữ. Cơn lũ qua đi, miền quê nghèo trở nên hoang tàn, xơ xác. Không thể đứng nhìn thiên tai tiếp tục gây ra thảm họa cho xã mình, các em đã bắt đầu tham gia chiến dịch PNGNTT bằng cách tuyên truyền vận động người thân trong gia đình, bà con trong thôn bản phải sơ tán khi lũ về, phải uống nước sạch, uống thuốc khi ốm đau… Những câu hỏi phỏng vấn do “phóng viên nhí” Hồ Là Hơi với bà con dân bản tuy ngộ nghĩnh nhưng để lại nhiều suy nghĩ cho những người làm công tác PNGNTT ở xã Thuận nói riêng và ở các vùng lũ nói chung.

Em Hồ Thị Ngam, trưởng nhóm quay phim cho biết, trước khi làm phim, nhóm đã được tham gia tập huấn kỹ năng về quản lý rủi ro thiên tai trong cộng đồng, tập huấn về quay phim, viết kịch bản. “Được sự tư vấn của các anh chị trong dự án Plan Việt Nam, chúng em đã bắt đầu quay phim, bất kể là trời mưa hay nắng. Chúng em đã phân chia công việc cho từng người. Ví dụ như bạn Là Hơi phụ trách micro, ánh sáng, phỏng vấn. Các bạn khác như Nguyễn Minh Hiếu, Hồ Mạnh Cường, Hồ Thị Kim Hương thu âm lời bình, đóng phim…”, Hồ Thị Ngam chia sẻ.

Có được một bộ phim chất lượng tốt, truyền tải nhiều thông điệp như bộ phim của các em Trường THCS Thuận thực hiện, phải kể đến sự đóng góp lớn của tổ chức Plan Việt Nam. Theo anh Nguyễn Hoàng Sung, cán bộ dự án Plan tại Quảng Trị, ngoài việc tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn, Plan Việt Nam còn hỗ trợ mua máy quay phim giúp các em tác nghiệp. Vấn đề khó nhất là “tuyển phóng viên”. Theo tiêu chí mà dự án đề ra, các “phóng viên nhí” phải hội tụ đủ các tiêu chí là học sinh khá, giỏi điển hình trong trường; là người dân tộc thiểu số; là những trẻ em thuộc hộ nghèo. Giải thích vì sao lại có những tiêu chí này, anh Sung cho biết, các em mới có thể tạo ấn tượng và sự tin tưởng với người xem.

Cũng theo anh Sung, bộ phim này đã được chiếu rộng rãi ở nhiều thôn và trường học trong xã. Phim cũng được chiếu ở các hội thảo và sự kiện cấp tỉnh và cấp quốc gia như tại Hội thảo quốc gia về biến đổi khí hậu, tuần lễ Giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở Việt Nam hồi tháng 5-2011. Hiện nay, một đối tác khác của Plan là tổ chức Care Việt Nam cũng xem xét việc phát sóng các đoạn phim trên truyền hình địa phương tỉnh Thanh Hóa, nơi Care đang triển khai các dự án PNGNTT tại đây.

Chia sẻ cảm xúc sau khi xem phim, chị Xa-xi-na-pa A-xa-va-phan-léc (Sasinapa Asavaphanlert), đại diện Cơ quan viện trợ nhân đạo thuộc Ủy ban châu Âu (ECHO) nói: “Thật tuyệt vời. Các em đã tham gia quá trình làm phim một cách hoàn hảo, từ khi bắt đầu cho đến khi hoàn thành bộ phim. Dù chỉ 4 phút, nhưng các em đã đưa ra những thông điệp rất hữu ích cho cộng đồng. Các em đã hiểu được tác hại cũng như tác động của thiên tai đối với cuộc sống. Tôi tin tưởng rằng, các em đã truyền tải được những thông tin này tới bố mẹ và bạn bè của các em”.

Sự tin tưởng của chị Xa-xi-na-pa A-xa-va-phan-léc hoàn toàn có cơ sở. Trong buổi trò chuyện với bố em Hồ Là Hơi, ông cho biết, sau khi em Là Hơi đi làm phim về, em yêu cầu bố mẹ phải đến bệnh viện mỗi khi bị ốm đau, phải uống nước sạch. “Cái túi thuốc treo trên cột nhà là bằng chứng đấy. Từ nay khi ốm đau, chúng tôi chỉ uống thuốc theo lời dặn của bác sĩ thôi, không mời thầy cúng đến nhà nữa”, bố của em Hồ Là Hơi nói.

Chuyển biến về nhận thức trong PNGNTT đã góp phần không nhỏ trong việc nâng cao đời sống của người dân ở xã Thuận, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Bên cạnh những nỗ lực của các đội xung kích trong vùng, sự đóng góp của các “phóng viên nhí” Trường THCS Thuận đã góp phần mang lại màu xanh trên quê hương Quảng Trị.

Bài và ảnh: Kim Oanh

(Tiếp theo và hết)

Kỳ I: “Lốc xung kích” giúp dân chống bão