Từ ngày hôm nay, ông Ban Ki-moon đảm nhận trách nhiệm lãnh đạo LHQ, đương đầu với nhiều thách thức trong năm 2007. Ảnh: AFP

Non nửa dân số thế giới bước vào năm 2007 trong cùng một sự cố. Các công sở từ Ô-xtrây-li-a, In-đô-nê-xi-a qua Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam đến Ấn Độ, Pa-ki-xtan, Băng-la Đét đều "đánh vật" với công việc bởi hệ thống cáp quang xuyên lục địa bị hư hại nghiêm trọng do cơn động đất ngoài khơi Đài Loan (Trung Quốc). Quả thật, với bước tiến không thể mô tả của khoa học - công nghệ nói chung và Internet nói riêng, chưa bao giờ thế giới lại được ràng buộc như ngày hôm nay.

Thế giới đang "nhỏ" hơn, hay nói theo cách của nhà báo Thô-mát Phriết-man, tác giả của cuốn sách bán rất chạy "Thế giới phẳng", là thế giới đang "phẳng" hóa. Từ khi bước vào kỷ nguyên Internet băng thông rộng, khoảng cách về không gian được thu hẹp đến mức gần như bất cứ cá nhân nào trên địa cầu có thể cảm nhận được nhau. Khi tất cả mọi người ở bất cứ ngõ ngách nào đều có cơ hội được kết nối thì các nguồn lực sẽ được sử dụng một cách hiệu quả nhất. Không chỉ vậy, liên lạc, giao thông một cách dễ dàng với chi phí giảm thiểu mỗi giờ khiến luồng chảy thương mại được khơi dòng thênh thang chưa từng có. Đó là bánh đà mạnh mẽ đẩy con tàu kinh tế toàn cầu lao nhanh về phía trước. Theo đánh giá của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), kinh tế thế giới sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức cao trong năm 2007 với 4,9%. Như vậy, kinh tế thế giới đang bước vào thời kỳ hoàng kim. Thống kê cho thấy, mức tăng trưởng của thế giới từ năm 2003 đến 2007 bằng, thậm chí còn nhỉnh hơn giai đoạn đỉnh cao trong thế kỷ trước vào thập niên 70, thời điểm bùng nổ của cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật lần hai. Kinh tế tăng trưởng thì dù chưa biết khoảng cách về thu nhập có thu hẹp hay không, nhưng có thể tin rằng sẽ rất nhiều người thoát được phận đói nghèo.

Khoa học công nghệ đang tạo động lực to lớn để phát triển. Song, một thực tế là đường đồ thị tăng trưởng của kinh tế toàn cầu đi lên hay đi xuống vẫn phụ thuộc nhiều vào tài nguyên thiên nhiên. Nói cụ thể hơn là dầu mỏ, khí đốt. Trong thời điểm hiện tại, có thể ví một cách hình ảnh rằng, nếu tất cả các giếng dầu đóng cửa ngày nào thì thế giới sẽ ngừng hoạt động ngày đó. Dầu mỏ chính là loại vũ khí chiến lược hạng nặng. Do vậy, các quốc gia sẽ tiếp tục lao vào cuộc săn lùng nguồn năng lượng này. Có quốc gia săn lùng bằng phương pháp "tĩnh", nghĩa là hợp tác khai thác, trao đổi. Nhưng cũng có quốc gia lại săn lùng bằng phương pháp "động", nghĩa là muốn chiếm đoạt, kiểm soát tuyệt đối. Do vậy, 2007 vẫn chưa phải là năm thái bình đối với Trung Đông, nơi rốn dầu của thế giới. Tại điểm nóng I-rắc, khi một bên tìm mọi cách để thao túng đất nước có trữ lượng hàng đầu về loại nguyên liệu này, còn một bên luôn sẵn sàng làm tất cả để không còn sự xuất hiện của lực lượng nước ngoài thì tương lai của cuộc chiến trong năm mới tiếp tục mang màu xám xịt.

Thế giới "phẳng" thu hẹp không gian giữa mỗi cá thể nhưng không có tác động nhiều đến không gian chiến lược. Các quốc gia đều muốn khẳng định vị thế trong bối cảnh đầy rẫy cạnh tranh hiện nay. Mỗi nước chọn một cách vươn lên khác nhau. Hội chứng hạt nhân là câu chuyện nhiều người mang vào năm 2007. Từ I-ran, I-xra-en đến Bán đảo Triều Tiên, sang Pa-ki-xtan, Ấn Độ, cảm tưởng đã có một cuộc chạy đua hạt nhân ngầm xuất hiện. Cũng không khó nhận ra rằng, phần lớn đấu thủ lại không phải là các siêu cường kinh tế. Sức mạnh khủng khiếp của vũ khí hạt nhân có thể làm thay đổi cán cân lực lượng không chỉ giữa hai quốc gia đối đầu mà có khi của cả một không gian chiến lược.

Toàn cầu hóa mang đến rất nhiều lợi ích nhưng không phải là không đem đến những "rắc rối". Tốc độ "thu nhỏ" thế giới chóng mặt khiến các nền văn minh cọ xát với nhau mạnh hơn với cường độ cao hơn. Có thời điểm khi các nền văn minh chưa kịp thích ứng sẽ dẫn tới phản kháng. Bài học về sự kiện bức biếm họa Đấng tiên tri Mô-ha-mét năm ngoái vẫn còn nóng hổi tính thời sự trong năm nay. Tạp chí Time bình chọn Bạn (mỗi cá nhân) làm nhân vật tiêu biểu trong năm 2006 vì những đóng góp lớn lao vào sự chuyển động của thế giới. Tuy nhiên, tốc độ của toàn cầu hóa cũng khiến một số cá nhân không kịp điều chỉnh khiến họ cảm thấy bị đẩy ra bên lề cuộc chơi chung của nhân loại. Trong tình cảnh như vậy, lại ở môi trường các nền văn minh dễ bị đụng độ, không ít cá nhân ngả sang xu thế cực đoan, tạo nguồn cho khủng bố. Với những gì đang diễn ra số người này chắc sẽ chưa biến mất trong năm 2007. Hay nói cách khác, cuộc chiến chống khủng bố còn xa mới đi vào hồi kết.

Kỷ nguyên nào cũng có cuộc “bể dâu” nhưng loài người luôn tiến lên phía trước, vươn tới bến bờ hạnh phúc. Trong một thế giới khi mỗi cá nhân đang xích lại gần nhau, tin rằng, ai cũng có thể nở nụ cười thật tươi chào năm 2007.

BẢO TRUNG