Bà I-ri-na I-gô-rô-va (bên trái) trong buổi làm việc với Ủy ban về Người Việt Nam ở nước ngoài

Ngôi trường đặc biệt đó nằm giữa thủ đô Mát-xcơ-va của xứ sở Bạch Dương, nơi có hơn 100 em học sinh người Việt theo học, chiếm số lượng đông nhất trong số các học sinh ngoại quốc đang học tại ngôi trường “đa sắc tộc” này. Bà Hiệu trưởng I-ri-na I-go-rô-va đang ở thăm Việt Nam tự hào nói, trường PTTH 282 được mệnh danh là “trung tâm văn hóa Việt Nam” nhỏ của cộng đồng người Việt Nam tại Nga.

Tại trường 282, học sinh Việt Nam không chỉ được học tập và hưởng chế độ như học sinh bản địa, mà các em còn được học để không quên tiếng mẹ đẻ, không quên nguồn gốc Việt của mình. Trong thời gian học tập và sinh hoạt tại trường từ 8 giờ đến 18 giờ hằng ngày, các em hoàn toàn được miễn phí như học sinh Nga với sự đài thọ của quỹ Mát-xcơ-va. Theo quy định chung, các em học sinh Việt Nam không được miễn học phí, nhưng bằng sự cố gắng của ban giám hiệu nhà trường với mối thiện cảm dành cho người Việt Nam, các em đã có được sự ưu ái đặc biệt này.

Bố mẹ các em, người còn lo công tác, người bận rộn buôn bán kiếm sống, không có nhiều thời gian giúp các con giữ gìn tiếng mẹ đẻ cũng như truyền thống dân tộc Việt, có thể hoàn toàn yên tâm gửi chúng học tại đây. Bà I-ri-na chia sẻ, lúc đầu tôi rất lo lắng, vì nhiều em tới Nga còn rất bé nên dần dần quên mất tiếng Việt và văn hóa Việt. Là ngôi trường “đa sắc tộc”, việc giúp các học sinh gìn giữ văn hóa truyền thống dân tộc được nhà trường rất quan tâm. Bà kể, khi mới nhận chức Hiệu trưởng, bà đề nghị học sinh Việt Nam tập trung lại cùng tổ chức một ngày lễ tết đặc trưng theo truyền thống Việt Nam. Thế nhưng nhiều em lúng túng không biết phải làm thế nào, thậm chí có em còn không hiểu ngày đó là ngày gì. Sự cố càng thôi thúc bà phải mở lớp dạy ngôn ngữ và văn hóa Việt cho các em ngay trong trường 282. Vậy là từ tháng 8 năm ngoái, lớp học tiếng Việt lần đầu tiên được mở tại trường sau rất nhiều nỗ lực và ngày càng phát triển ổn định. Đặc biệt là tiếng Việt được giảng dạy gần như một môn học chính thức. Hiện trường 282 đã mở được nhiều lớp dạy tiếng Việt. Không chỉ học sinh trong trường mà kể cả học sinh ở các trường khác cũng tới đăng ký học tiếng Việt và văn hóa Việt Nam.

Chia sẻ những khó khăn ban đầu, bà I-ri-na nói, để dạy một ngôn ngữ nước ngoài như một môn học chính thức tại một cơ sở giáo dục nhà nước, như trường 282, chẳng hề đơn giản. Phải có được sự đồng tình của nhiều cấp, nhiều ngành. Nhờ lòng nhiệt tình và cố gắng của ban giám hiệu, việc dạy tiếng Việt ở trường 282 đã hoàn toàn được chấp thuận. Việc này thuận lợi tới mức hiện bà I-ri-na đang xúc tiến kế hoạch mở các lớp dạy tiếng Việt cho người Nga và những người ngoại quốc có mong muốn học tập ngôn ngữ và tìm hiểu văn hóa Việt Nam. Bà cho biết, nếu các điều kiện về giáo viên, sách giáo khoa và hệ thống giảng dạy cho phép, lớp học sẽ được ra mắt vào ngày 1-9 năm nay.

Ở trường phổ thông 282 có một bảo tàng đặc biệt được gọi với cái tên “Góc Việt Nam”, trưng bày những tranh ảnh, sách báo và một số hiện vật về Việt Nam, là nơi giúp các bạn học sinh người Việt không quên nguồn gốc của mình. Cả các bạn học sinh quốc tế cũng thường lui tới để tìm hiểu về văn hóa, lịch sử Việt Nam. Thế nhưng, theo chia sẻ của bà I-ri-na, được sang thăm và tận mắt nhìn thấy Việt Nam, bà vẫn chưa hài lòng về “Góc Việt Nam” vì chưa thực sự đúng với thực tế những gì mà được “mắt thấy, tai nghe”. Tất cả những đồ gỗ trang trí trong đó chỉ hợp với phong cảnh nước Nga, không hợp với văn hóa Việt Nam. Mặc dù đồ trưng bày, tủ kính rất trang trọng và lịch sự, nhưng đó là phong cách kiểu châu Âu. Bà nói: “Quan sát kiến trúc Việt Nam thì thấy Việt Nam là những gì thật bình dị giống như nhà sàn Bác Hồ vậy”. Bà I-ri-na hy vọng sau chuyến đi sẽ nhận được nhiều sự giúp đỡ của phía Việt Nam để thay đổi “Góc Việt Nam” mang đúng đặc trưng Việt Nam.

Ngoài việc mở “Góc Việt Nam”, trường 282 còn tổ chức các lễ hội về Việt Nam ngay tại trường, giúp các bạn học sinh Việt Nam có cơ hội được hát, được nói và được giao lưu bằng tiếng Việt, cũng như hiểu nhiều hơn về văn hóa cội nguồn. Năm ngoái trường đã tổ chức thành công “Ngày văn hóa Việt Nam” thu hút đông đảo học sinh trong trường tham gia. Bà I-ri-na cho biết, các học sinh Nga rất thích thú với các ngày hội văn hóa Việt Nam, nhất là nghe các bạn Việt Nam biểu diễn các làn điệu dân ca truyền thống. Bà hiệu trưởng có ấn tượng đặc biệt về thành tích học tập của học sinh Việt Nam. Bà đánh giá học sinh Việt Nam trong trường học tập rất chăm chỉ, thông minh và đạt thành tích cao. Bà nói, các học sinh Việt Nam đều học rất tốt tiếng Nga và theo kịp các bạn học sinh Nga để học tập trong trường.

Bà tới Việt Nam với mong muốn sẽ thúc đẩy hơn nữa việc giảng dạy tiếng Việt cho học sinh người Việt trong trường. Bà vui mừng được biết Việt Nam đang có nhiều chương trình, kế hoạch thúc đẩy việc dạy và học tiếng Việt cho người Việt ở nước ngoài. Bà hy vọng với kế hoạch này, nhà trường sẽ nhận được sự giúp đỡ nhiều hơn nữa từ phía Việt Nam về sách giáo khoa cũng như giáo viên. Bà tâm sự: “Mặc dù chúng ta có thể nói bằng nhiều thứ tiếng để hiểu nhau, nhưng tôi tin rằng, trái tim chúng ta chỉ nói chung một thứ tiếng mà thôi”.

Bà hiệu trưởng còn mong muốn những cháu bé Việt ở Nga được nhìn thấy tận mắt nền văn hóa Việt, được thấy quê hương chúng phát triển thế nào, sự phát triển khiến bà thực sự ấn tượng. Nó thực sự khác với trong sách báo và tranh ảnh. Chính đó sẽ là động lực khiến chúng biết nâng niu, gìn giữ những giá trị Việt trong mình.

Tại buổi tiếp bà I-ri-na, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài, ông Nguyễn Thanh Sơn hy vọng sự hợp tác về giáo dục với những hình thức như vậy sẽ góp phần tô đậm tình cảm hữu nghị truyền thống giữa hai nước Việt Nam và Liên bang Nga.