QĐND Online - Trả lời phỏng vấn báo chí sau khi dự Hội nghị Chính sách An ninh Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) diễn ra tại Đà Nẵng ngày 19-5, ông Rô-bớt M. Xcơ (Robert M. Scher), Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh, Mỹ sẽ nỗ lực hết sức để đóng góp Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Cộng (ADMM+), sẽ được tổ chức lần đầu tiên tại Hà Nội vào tháng 10-2010.

- Thời gian qua, Quốc hội Mỹ đã tiến hành nhiều cuộc điều trần liên quan đến vấn đề an ninh ở Biển Đông. Điều gì khiến nước Mỹ quan tâm nhiều như vậy?

- Đây không phải là chỉ là mối lo riêng của nước Mỹ mà hầu như tất cả các nước phát biểu tại Hội nghị đều nêu vấn đề này. Có mối quan ngại chung rõ ràng của khu vực. Tôi nghĩ vấn đề không phải là Quốc hội Mỹ yêu cầu tiến hành điều trần liên quan đến những hành động và hoạt động ở Biển Đông mà quan trọng hơn là khu vực này xem đó là mối quan ngại. Điều đặc biệt quan trọng là phải tạo được an toàn cho các đường hàng hải, đường viễn thông trên biển để đảm bảo thịnh vượng và ổn định ở khu vực.

Ông Rô-bớt M. Xcơ (Robert M. Scher), Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ. Ảnh: Đặng Nguyễn.

- Từ góc nhìn của Mỹ, liệu cả khu vực có thể cùng làm gì để xử lý vấn đề căng thẳng trên Biển Đông?

- Chúng ta có những cơ hội hợp tác chặt chẽ hơn cùng nhau trong nhiều vấn đề liên quan đến an ninh biển và nhận thức về các hoạt động trên biển. Và rất rõ ràng, một phần của việc này là đảm bảo các nước đều tuân thủ các thông lệ quốc tế và luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về luật biển năm 1982. Không một quốc gia đơn lẻ duy nhất nào có thể giải quyết vấn đề này. Chúng ta chỉ đối phó có hiệu quả khi có sự kết hợp của các quốc gia, bắt tay với nhau cùng giải quyết.

- Tại Hội nghị này, Phi-líp-pin nêu ý kiến về việc xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) không chỉ có sự tham gia của ASEAN và Trung Quốc mà gồm cả các nước lớn khác trong khu vực, trong đó có Mỹ. Ông nghĩ gì về sáng kiến này?

- COC là một văn kiện quan trọng nếu được hiện thực hóa bằng văn bản kí kết và tất cả các bên cần tham gia. Rõ ràng là Mỹ quan tâm đến tự do hàng hải ở Biển Đông cũng như các khu vực khác. Mỹ muốn được nhìn như một quốc gia quan tâm chặt chẽ đến vấn đề này, và sẽ cố gắng vạch rõ vai trò nào mà Mỹ muốn tham gia. Mỹ không đứng ở bất kì vị trí nào trong cuộc tranh cãi về chủ quyền của các bên ở Biển Đông. Về cơ bản, tôi tin, sẽ là tốt nhất nếu như vấn đề này được giải quyết bởi các quốc gia liên quan.

- Liệu Mỹ sẽ tham gia ADMM+hay không và vấn đề nào Mỹ muốn đặt lên bàn thảo luận với các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN và các đối tác?

- Chúng tôi tin rằng lời mời chính thức sẽ được gửi sớm. Bộ trưởng Ghết (Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Rô-bớt Ghết (Robert Gates) đã nói rằng, ADMM+ là cơ chế rất quan trọng và được các quốc gia trong khu vực chào đón. Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để đóng góp cho cơ chế này.

- Ở cấp độ quan hệ song phương, năm 2009, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh đã có chuyến thăm chính thức Mỹ. Phía Mỹ đánh giá như thế nào về kết quả của chuyến thăm, thưa ông?

- Chuyến thăm của Bộ trưởng Phùng Quang Thanh tiếp tục tiến trình tăng cường hợp tác quân sự cũng như trong sự phát triển quan hệ chung của hai nước. Chúng tôi sẽ gia tăng và mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực như cứu trợ nhân đạo, khắc  phục thiên tai, an ninh biển, hoạt động gìn giữ hòa bình. Đó là những lĩnh vực chúng tôi muốn cộng tác chặt chẽ với Việt , bên cạnh lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

- Xin cảm ơn ông.

Bảo Trung (ghi)