QĐND Online - “Phong trào giải phóng dân tộc coi Hồ Chí Minh là anh hùng. Phong trào không liên kết coi Hồ Chí Minh là lãnh tụ. Với nhân dân Việt Nam, mọi người yêu mến gọi Hồ Chí Minh là Bác nhưng cái sự yêu mến ấy không trở thành tệ sùng bái cá nhân như ở nhiều nước XHCN khác. Tại sao vậy? Đó là nhờ nhân cách cá nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh”- Phó Chủ tịch thứ nhất Hội hữu nghị Nga-Việt Kobelev Evgeny đã đúc kết như vậy trong cuộc nói chuyện bên lề Hội thảo khoa học quốc tế “Di sản Hồ Chí Minh trong thời đại ngày nay”, diễn ra tại Hà Nội.

Ông còn giải thích thêm, đó là bởi Bác Hồ luôn là một người khiêm tốn và giàu đạo đức cách mạng.

Ông Kobelev Evgeny vui mừng bên tác phẩm “Đồng chí Hồ Chí Minh” vừa được dịch ra tiếng Việt

Là một trong ba lưu học sinh Liên Xô đầu tiên học tại trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, ông Kobelev Evgeny, năm nay 72 tuổi, tỏ ra rất tự hào: “Không ai ở Liên Xô có thể so bì được với tôi về tiếng Việt”.

Rồi ông say sưa kể về kỷ niệm lớn nhất với Bác Hồ mà ông không thể nào quên: Tại Đại hội lần thứ 22 Đảng Cộng sản Liên Xô (năm 1961), ông được giao nhiệm vụ dịch trực tiếp lời phát biểu của Bác Hồ. “Vinh dự rất lớn vì hồi đó tôi còn là sinh viên”, ông Kobelev Evgeny nhấn mạnh.

Ông khẳng định: Hồ Chí Minh có 6 năm sống và làm việc ở Nga nên rất giỏi tiếng Nga. Chính vì thế, hai đoạn cuối của bài phát biểu, Người nói bằng tiếng Nga. “Người phiên dịch trực tiếp giống như một chiếc máy tự động, nên bắt đầu tự động dịch hai đoạn này từ tiếng Nga ra tiếng Việt cho hội trường nghe”, vị Phó Chủ tịch thứ nhất Hội hữu nghị Nga-Việt hóm hỉnh.

Niềm tự hào là người nói sõi tiếng Việt của người bạn Nga này còn được ông kể lại qua câu hỏi rất vui của Bác Hồ trong lần gặp gỡ với 6 phiên dịch sau Đại hội: “Thế còn chàng thanh niên nói như phát thanh viên có giọng Hà Nội?”. Không vui sao được khi một người ngoại quốc lại được Bác khen như thế!

Nhiều lần sang thăm Việt Nam, dường như lần nào đi qua hồ Bảy Mẫu (nay thuộc Công viên Thống Nhất), ông Kobelev Evgeny vẫn thấy bồi hồi. Bởi lẽ, ở đó, cách đây hơn 50 năm, mùa Xuân năm 1959, ông đã được gặp Bác Hồ lần đầu tiên. “Hôm đó, chúng tôi cùng đông đảo sinh viên Hà Nội tham dự ngày lao động chủ nhật trồng cây trên bãi trống xung quanh hồ Bảy Mẫu. Bác Hồ đã đến, chào hỏi chúng tôi rất thân mật và cùng chúng tôi trồng cây”.

Kể từ sau khi được nghe giọng nói Nghệ An trầm lắng, ấm áp của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên sóng phát thanh, “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, dường như trong con người Kobelev Evgeny có một sự thôi thúc. “Chính trong những ngày gian nan đó, trong đầu tôi đã chín muồi ý định nhất định phải hoàn tất một tác phẩm về Hồ Chí Minh”.

Để hiện thực ý định này, ông đã phải nghiên cứu hàng trăm tài liệu bằng nhiều thứ tiếng khác nhau liên quan đến đời sống và hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh.

Nỗ lực ấy đã được đền đáp bằng sự ra đời của cuốn Văn chương lý luận Hồ Chí Minh, dày 350 trang (1978). Năm 1983, cuốn sách này đã được tái bản và nay, sách đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, không chỉ tiếng Việt và tiếng Anh.

“Hôm nay tôi nhớ lại, thời gian đó như là giai đoạn sống hạnh phúc nhất cuộc đời tôi, bởi vì tôi đã có cảm giác hình như mỗi ngày tôi đã tiếp xúc thường xuyên với một người thực sự phi thường”, ông Kobelev Evgeny xúc động thổ lộ.

Hồ Chí Minh, với ông Kobelev Evgeny, là một người rất khiêm tốn và giản dị. Ông bảo: “Khi tiếp xúc với khách ngoại quốc, nhất là thanh niên, Bác Hồ giống như một người ông trong gia đình vậy! Nếu gặp ở ngoài đường, thì không thể nào đoán được đó là vị lãnh tụ của nhân dân”.

Đề cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh-người đã tạo nên bước ngoặt lớn trong lịch sử Việt Nam bằng những quyết định đúng đắn, ông Kobelev Evgeny khẳng định: “Rất hiện đại, tuy rằng Hồ Chí Minh sống cách chúng ta rất xa. Một là, Hồ Chí Minh suy nghĩ và hoạt động một cách đổi mới dù chưa diễn ra quá trình đổi mới và phương châm đổi mới. Hai là, Hồ Chí Minh rất dân chủ trong lãnh đạo Chính phủ và Trung ương Đảng. Bác đã cố gắng tránh phương pháp độc quyền, hoàn toàn dân chủ, tôn trọng ý kiến của đa số và thiểu số. Thứ ba, Hồ Chí Minh là người cộng sản suy nghĩ rất rộng”.

Giọng ông đầy vẻ tiếc nuối: “Tôi là người Xô-viết, nên sự tan rã của Liên Xô đối với tôi cũng như hàng triệu người dân Đông Âu khác là một bi kịch lớn. Nếu người ta biết tư tưởng Hồ Chí Minh thì Liên Xô không bao giờ tan rã được”.

Là người bạn Nga đã gắn bó lâu dài với Việt Nam, vị Phó chủ tịch Hội hữu nghị Nga-Việt cho biết, hằng năm, cứ vào ngày 19-5, đông đảo hội viên của Hội hữu nghị Nga-Việt, Đại sứ quán Việt Nam, Hội người Việt Nam tại Nga lại đến Đài tưởng niệm Hồ Chí Minh ở Moscow đặt hoa tươi tưởng nhớ đến Người.

Năm nay, nhân kỷ niệm 120 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, được sự giúp đỡ của Chính phủ Nga, ông đã biên soạn tập hồi ký của những người Nga có nhan đề “Người Nga nói về Hồ Chí Minh”, như một lời tri ân đối với nhà hoạt động xuất sắc của phong trào giải phóng dân tộc, nhà văn hoá nổi tiếng, người đã dựng nên cơ sở vững chắc cho tình hữu nghị Nga-Việt.

Đến Việt Nam lần này, ông Kobelev Evgeny càng vui hơn bởi hai cuốn sách, một do ông viết, “Đồng chí Hồ Chí Minh”, một do ông biên soạn, “Người Nga nói về Hồ Chí Minh”, đã được dịch ra tiếng Việt và Nhà xuất bản Chính trị-Hành chính xuất bản.

Vừa ký tặng vào hai cuốn sách cho độc giả, ông vừa hài hước: “Thế là tôi đã trở thành người quan trọng rồi đấy!”. “Người quan trọng” ấy đang bắc thêm nhịp cầu gắn kết nhân dân hai nước Việt-Nga qua những tác phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Bài và ảnh: HƯƠNG HÀ