Ngày 6-4, ông Fayez al-Sarraj, Thủ tướng Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNA) được Liên hợp quốc (LHQ) ủng hộ, cáo buộc tướng Khalifa Haftar đã "phản bội" bằng cách phát động cuộc tấn công vào thủ đô Tripoli, đồng thời cam kết đáp trả bằng "mọi nỗ lực". Trong diễn văn trên truyền hình, ông Sarraj tuyên bố chính quyền của ông đang nỗ lực hành động vì hòa bình, đồng thời ông cũng khẳng định lực lượng của GNA sẽ tăng cường “sức mạnh và quyết tâm” sau khi lực lượng của tướng Khalifa Haftar tuyên bố giành kiểm soát một số thành phố và thủ đô Tripoli.

Ông Fayez al-Serraj, Thủ tướng Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNA) được LHQ hậu thuẫn, gặp gỡ chỉ huy của các nhóm vũ trang đã giúp GNA chiếm lại trạm kiểm soát quan trọng ở phía Nam Tripoli. Ảnh: AFP.

Tình hình tại Libya trở nên căng thẳng từ ngày 4-4 khi tướng Khalifa Haftar phát động tấn công nhằm giành lại thủ đô Tripoli từ GNA. Cuộc tấn công nhằm vào Tripoli có thể khiến quốc gia giàu dầu mỏ này rơi vào vòng xoáy bạo lực mới, thậm chí có thể là kịch bản tồi tệ nhất kể từ cuộc nội chiến lật đổ chế độ của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi vào năm 2011. 

Trước tình hình trên, Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AU) Moussa Faki Mahamat kêu gọi tất cả các nhân tố bên ngoài kiềm chế mọi can thiệp vào công việc nội bộ của Libya. Ông nói thêm rằng, AU cam kết tiếp tục hợp tác đầy đủ với LHQ và các đối tác khác để giúp người dân Libya đạt được hòa bình, hòa giải và phát triển. Trong khi đó, Tổng thống nước láng giềng Tunisia Beji Caid Essebsi nhấn mạnh sự cần thiết của việc tránh leo thang xung đột và đẩy nhanh giải pháp chính trị dựa trên đối thoại giữa tất cả các bên. Tại Pháp, điện Elysée ra thông báo cho biết, trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống nước này Emmanuel Macron và Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres về tình hình tại Libya, hai bên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng của Libya hiện nay, đặc biệt về luật nhân quyền và nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ. Về phần mình, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho rằng, không thể giải quyết cuộc khủng hoảng ở Libya thông qua biện pháp quân sự và giải pháp chính trị là lựa chọn duy nhất đối với tình hình căng thẳng đang gia tăng tại quốc gia này. Theo ông Jean-Yves Le Drian, giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng tại Libya bao gồm việc kêu gọi tổ chức một hội nghị đối thoại toàn quốc và sau đó là tổ chức bầu cử. Trong bối cảnh leo thang căng thẳng ở Libya, người phát ngôn điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Moscow hy vọng cuộc khủng hoảng ở Libya sẽ không dẫn đến "thảm họa đẫm máu mới" và khẳng định Nga không ủng hộ tướng Khalifa Haftar. Trao đổi với báo giới, ông Dmitry Peskov khẳng định cần phải tiếp tục mọi nỗ lực có thể nhằm giải quyết triệt để tình hình tại Libya bằng các biện pháp chính trị hòa bình. 

Bất chấp giao tranh đang diễn ra tại Libya, đặc phái viên LHQ về Libya Ghassan Salame khẳng định, Hội nghị Dân tộc Libya vẫn sẽ diễn ra theo đúng kế hoạch. Phát biểu với báo giới ở Tripoli, đặc phái viên Ghassan Salame cho hay, LHQ đang nỗ lực ngăn chặn tình trạng leo thang khủng hoảng ở Libya. LHQ đang lên kế hoạch tổ chức một hội nghị ở thị trấn Ghadames, Tây Nam Libya từ ngày 14 đến 16-4 nhằm thảo luận về các cuộc bầu cử nhằm tìm kiếm một lối thoát cho cuộc xung đột kéo dài 8 năm tại đây. Đặc phái viên LHQ nhấn mạnh, tổ chức đa phương lớn nhất toàn cầu này đã nỗ lực trong một năm qua để lên kế hoạch cho Hội nghị Dân tộc Libya và sẽ không dễ dàng từ bỏ kế hoạch này. Ông cũng thừa nhận, việc tiến hành sự kiện này vào thời điểm căng thẳng hiện tại là hết sức khó khăn. 

Kể từ sau cuộc chính biến năm 2011, Libya hiện vẫn đang trong tình trạng chia rẽ chính trị và bạo lực leo thang. Tại đây đang tồn tại hai chính quyền ở miền Đông và miền Tây với các lực lượng vũ trang riêng. Cụ thể, LNA trung thành với tướng Khalifa Haftar ủng hộ chính quyền miền Đông, đối trọng lại với GNA của Thủ tướng Fayez al-Serraj ở miền Tây được LHQ hậu thuẫn. Mặc dù hai bên đã ký thỏa thuận chính trị do LHQ bảo trợ vào cuối năm 2015 nhưng Libya vẫn chưa đạt được quá trình chuyển tiếp dân chủ. Hiện tại, GNA chưa thể thành lập lực lượng quân đội mà vẫn phải dựa vào sự hỗ trợ của các nhóm vũ trang để bảo vệ thủ đô.

DƯƠNG LÂM