Lệnh giới nghiêm vô thời hạn đã được quân đội Mỹ áp dụng từ 7 giờ 30 phút sáng 20-2 đối với toàn bộ binh sĩ đóng trên đảo Ô-ki-na-oa (Nhật Bản). Đây là biện pháp nhằm xoa dịu làn sóng chống đối của dư luận Nhật Bản và tâm lý chống Mỹ ở hòn đảo này, sau khi xảy ra hàng loạt vụ phạm tội của binh sĩ Mỹ, trong đó nghiêm trọng nhất là các vụ xâm hại tình dục phụ nữ bản địa.

Người dân Ô-ki-na-oa biểu tình yêu cầu lực lượng Mỹ đóng tại hòn đảo này về nước. Ảnh: AFP

Trong khi người dân Ô-ki-na-oa còn đang sôi sục sau vụ Hát-nốt, một lính thủy đánh bộ Mỹ, cưỡng bức một nữ sinh Nhật 14 tuổi, lại có tin một cô gái 21 tuổi gốc Phi-líp-pin bị một lính Mỹ cưỡng bức tại đảo này. Cô gái được đưa tới bệnh viện trong tình trạng bị thương sau khi ở trong một khách sạn với một nhân viên của quân đội Mỹ. Quân đội Mỹ và cảnh sát Nhật Bản cho biết họ đang điều tra những cáo buộc này. Đây là vụ bê bối mới nhất trong hàng loạt vụ lính Mỹ phạm tội xảy ra trong tháng này ở Ô-ki-na-oa khiến hình ảnh của lực lượng Mỹ tại đây bị tổn hại nghiêm trọng. Trước đó cũng đã từng xảy ra các vụ lính Mỹ bị bắt giữ vì lái xe trong tình trạng say rượu, đột nhập nhà riêng trái phép và phát tán tiền giả mệnh giá 20USD.

Mặc dù không thể phủ nhận những lợi ích kinh tế khi có sự hiện diện của quân đội Mỹ, song tình trạng phạm tội cùng với ô nhiễm tiếng ồn và môi trường xuất phát từ các căn cứ quân sự đã khiến cuộc sống của người dân đảo Ô-ki-na-oa không còn thanh bình và yên tĩnh. Trong trí nhớ của nhiều người dân đảo, vụ 3 lính Mỹ cưỡng bức một nữ sinh Nhật ở Ô-ki-na-oa năm 1995 còn chưa phai mờ. Khi đó đã dấy lên làn sóng biểu tình rộng khắp ở Nhật Bản phản đối sự hiện diện của quân đội Mỹ ở đất nước Mặt trời mọc.

Nghiêm trọng hơn, vấn đề phạm tội của binh lính Mỹ tại Ô-ki-na-oa đã trở thành nguy cơ tiềm ẩn làm tổn hại tới mối quan hệ đồng minh Nhật - Mỹ và đe dọa tới kế hoạch “bày binh bố trận” của Mỹ trên thế giới. Căn cứ ở Ô-ki-na-oa đang được Mỹ cân nhắc xây dựng thành trọng tâm trong bản đồ quân sự Mỹ ở châu Á, nên các sự cố như vậy có thể sẽ bất lợi cho kế hoạch của Mỹ. Vì vậy, các giới chức quân đội Mỹ đã đưa ra nhiều lời xin lỗi. Đại sứ Mỹ tại Nhật Bản Thô-mát Chíp-phơ cũng thân chinh tới Ô-ki-na-oa để nói lời xin lỗi và cam kết sẽ có các hành động chấn chỉnh binh lính Mỹ. Ngoại trưởng Rai-xơ cũng sẽ có chuyến thăm Nhật tuần này và chắc chắn vụ việc trên sẽ được đưa ra thảo luận.

Sự sốt sắng của các giới chức Mỹ cho thấy vấn đề không hề đơn giản. Họ hẳn chưa quên làn sóng biểu tình phản đối của Nhật Bản những năm 1990 buộc Mỹ phải đóng cửa một trạm không quân của lực lượng lính thủy đánh bộ ở Ô-ki-na-oa và hiện kế hoạch xây mới cơ sở này đang bị phản đối kịch liệt. Hiện nay, sau hàng loạt vụ phạm tội của lính Mỹ, làn sóng biểu tình tại Ô-ki-na-oa phản đối sự hiện diện của quân đội Mỹ vẫn tiếp tục. Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Crít-xtốp-phơ Hin đã bày tỏ sự lo ngại trước sự xuất hiện tâm lý chống Mỹ của người dân Ô-ki-na-oa.

Các vụ việc này gióng lên hồi chuông cảnh báo về kỷ luật quân đội tại các căn cứ quân sự Mỹ tại Nhật cũng như trên thế giới. Các giới chức Nhật Bản đã chỉ trích quân đội Mỹ buông lỏng kỷ luật. Không chỉ tại Nhật Bản, tại một số nơi khác trên thế giới, như Phi-líp-pin cũng từng ghi nhận trường hợp lính Mỹ xâm hại phụ nữ bản địa.

Lệnh giới nghiêm nói trên được áp dụng đối với tất cả các chi nhánh thuộc căn cứ quân sự Mỹ tại Ô-ki-na-oa, song có hiệu lực đối với toàn bộ các căn cứ lính thủy đánh bộ Mỹ trên khắp Nhật Bản. Lệnh giới nghiêm được áp dụng rộng rãi không chỉ với các quân nhân thuộc lực lượng hải, lục, không quân và lính thủy đánh bộ sống bên trong và bên ngoài các căn cứ quân sự, mà cả với người thân của họ và các nhân viên phi quân sự. Tổng cộng sẽ có 44.963 người sẽ chịu tác động của lệnh giới nghiêm này. Được biết, hiện có khoảng 40.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Nhật Bản theo hiệp ước an ninh giữa Nhật Bản và Mỹ.

Ngoài ra, lực lượng quân đội Mỹ tại Nhật Bản còn ấn định ngày 22-2 là "Ngày khiển trách" đối với tất cả các căn cứ quân sự Mỹ tại Nhật Bản nhằm giáo dục binh sĩ Mỹ tính chuyên nghiệp và những giá trị cơ bản của quân đội; thành lập "Lực lượng đặc nhiệm xử lý và ngăn chặn các vụ xâm hại tình dục" để tránh những vụ việc tương tự tái diễn.

Mặc dù đã bày tỏ sự hoan nghênh các biện pháp siết chặt kỷ luật của quân đội Mỹ, song Nhật Bản vẫn khẳng định Mỹ cần phải hành động nhiều hơn nữa để sau này không lặp lại các vụ việc đáng tiếc như vậy. Ngoại trưởng Nhật Bản cho biết, Nhật Bản dự định sẽ tiến hành các cuộc thảo luận chặt chẽ với Mỹ về các biện pháp trên để bảo đảm nó được áp dụng trong một thời gian dài. Nhật Bản cũng đang cân nhắc một loạt biện pháp bảo đảm an ninh như lắp camera ở các khu thương mại và những nơi gần căn cứ quân sự Mỹ.

MỸ HẠNH