Tin từ Phnom Penh cho biết các công ty Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia, Singapore, Kuwait, Úc và Pháp đang “xếp hàng” chờ được khai thác nguồn tài nguyên dầu khổng lồ của Campuchia.

Theo nhiều nghiên cứu của Liên Hiệp Quốc, Ngân hàng Thế giới, Đại học Harvard và nhiều tổ chức uy tín khác trên thế giới, Campuchia có trữ lượng có thể lên đến 2 tỉ thùng dầu và 10.000 tỉ mét khối khí đốt.

Nếu tính theo giá dầu và khí đốt thế giới hiện nay, Campuchia có thể mỗi năm thu về 6 tỉ USD trong vòng hai thập kỷ tới. Con số này hơn hẳn GDP hiện tại của nước này vốn chỉ là 5 tỉ USD mỗi năm và gấp nhiều lần mức tổng thu nhập nội địa hiện tại cộng với các nguồn viện trợ phát triển của nước ngoài.

Hãng dầu Chevron của Mỹ đã phát hiện mỏ dầu ở ngoài khơi vùng biển phía nam khi tiến hành sáu mũi khoan thăm dò ở vùng vịnh Thái Lan trong hai năm qua và phát hiện dầu tại năm điểm trong số đó. Sắp tới Chevron dự định sẽ tiến hành tiếp 10 mũi khoan thăm dò trong vùng biển này.

Đây tất nhiên là một tin tốt lành đối với đất nước Campuchia mà 40% dân số sống dưới mức nghèo khó (50 cent/ngày), 50% trẻ em không tốt nghiệp được tiểu học, 30.000 trẻ em khác chết mỗi năm do những căn bệnh có thể ngăn ngừa được và chỉ một nửa khu vực nông thôn có đường điện chạy về.

Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát và tổ chức thế giới e rằng nguồn lợi từ tiềm năng dầu của Campuchia có thể lại không có tác dụng mạnh mẽ đối với sự phát triển của đất nước này. Thậm chí có thể còn có một nghịch lý vốn thường xảy ra là huê lợi từ dầu mỏ sẽ kéo theo tham nhũng, bất ổn định và gia tăng khoảng cách giàu nghèo trong xã hội.

Điển hình như , quốc gia sản xuất dầu lớn nhất châu Phi nhưng cũng là một nước có tình trạng nghèo đói tột cùng và tham nhũng tràn lan. Kể từ khi phát hiện các mỏ dầu vào thập niên 1970, giá trị xuất khẩu dầu của Nigeria đã đạt nhiều hơn con số 400 tỉ USD nhưng số tiền này không giúp gì được cho người dân nước này. Khoảng 70% dân số vẫn đang sống với mức dưới 1 USD/ngày. Thêm vào đó, Nigeria hiện đang phải gánh chịu số nợ 30 tỉ USD do tham nhũng, quản lý yếu kém và liên tiếp các chế độ độc tài.

Với các tổ chức dân chủ lỏng lẻo và kinh nghiệm quản lý, sự minh bạch và nhân quyền yếu kém, Campuchia có thể dễ dàng giẫm vào bước chân của .

Mặt khác, với việc khai thác dầu trên diện rộng (dự kiến khoảng năm 2009) sẽ có thể làm căng thẳng mối quan hệ giữa Campuchia và Thái Lan trừ phi hai nước có cùng vùng vịnh Thái Lan này đạt được một thỏa thuận về khu vực khai thác trùng lắp ở khu vực mỏ dầu khí nằm gần đường phân định lãnh hải.

Năm 2000, Campuchia đã đề xuất gác lại vấn đề chủ quyền để hai bên cùng tiến hành khai thác vùng tài nguyên ngoài khơi nhưng Thái Lan đã từ chối đề xuất này. Động thái của Thái Lan được cho là có nguyên nhân từ những khác biệt về lịch sử và dân tộc.

Tuy nhiên, năm 2001 hai nước cũng đã ký một bản ghi nhớ về cách giải quyết mâu thuẫn đối với khu vực tài nguyên chồng lấn nhưng đến nay vẫn chưa có một thỏa thuận nào đạt được về việc cùng khai thác vùng tài nguyên hay thỏa thuận về phân định biên giới giữa hai bên.

Theo TTCN