Căng thẳng giữa Cam-pu-chia và Thái Lan xung quanh tranh chấp ngôi đền cổ Prếch Vi-hia dường như có tia hy vọng mới khi Thủ tướng Cam-pu-chia Hun Xen ngày 29-7 khẳng định Cam-pu-chia sẵn sàng rút quân khỏi khu vực biên giới. Tuy nhiên, ông Hun Xen cũng nhấn mạnh rằng thời điểm rút quân tùy thuộc vào Băng Cốc. Trong lời bình luận công khai đầu tiên trước báo giới kể từ khi nổ ra cuộc đối đầu quân sự hai tuần trước gần ngôi đền Prếch Vi-hia, Thủ tướng Hun Xen nói: “Chúng tôi hiểu những khó khăn của Thái Lan. Thời điểm và cách thức của quyết định chính trị để giải quyết vấn đề này hiện nay tùy thuộc vào Thái Lan. Chúng tôi không gặp vấn đề nào về phía mình”.

Trước đó, tại vòng thương lượng thứ hai về khu vực đền Prếch Vi-hia hôm 28-7 giữa ngoại trưởng hai nước, Cam-pu-chia và Thái Lan đã nhất trí rút một số quân đang triển khai ở khu vực này. Theo thỏa thuận, Thái Lan sẽ rút khoảng 400 quân và Cam-pu-chia sẽ rút 800 quân đóng ở khu vực đền Prếch Vi-hia. Tuy nhiên hai bên không đưa ra lịch trình cụ thể cho việc điều chuyển quân.

Mặc dù vòng thương lượng lần này chỉ đạt kết quả khiêm tốn, song đây được coi là một động thái tích cực mang tính "tượng trưng" nhằm chứng tỏ thiện chí của hai nước trong nỗ lực chấm dứt căng thẳng xung quanh vấn đề chủ quyền lãnh thổ đối với vùng đất quanh khu đền Prếch Vi-hia. Tuyên bố với báo chí sau cuộc họp, Ngoại trưởng Cam-pu-chia Hô Nam Hông cho biết cuộc gặp này không đạt được giải pháp cho vấn đề tranh chấp, mà chỉ mở đường cho việc đạt được một giải pháp hòa bình và thân thiện cuối cùng. Ông cho biết hai bên nhất trí trình lên chính phủ mỗi nước thỏa thuận tạm thời trong khi chờ đợi Ủy ban biên giới chung hai nước điều tra và vạch đường biên giới ở khu vực ngôi đền này, triển khai lại và đưa số quân của cả hai bên ra ngoài khu vực đền Prếch Vi-hia. Hai bên còn thỏa thuận kiềm chế ở mức cao nhất nhằm tránh xảy ra xung đột vũ trang để tình hình căng thẳng hiện nay có thể được giải quyết bằng những biện pháp hòa bình thông qua cơ chế song phương. Ngoại trưởng Hô Nam Hông cũng cho biết chi tiết vụ việc sẽ được thảo luận tại các vòng đàm phán sau này. Ngoại trưởng Thái Lan Tệt Bun-na cũng khẳng định việc điều chuyển quân tại khu vực đền Prếch Vi-hia chỉ được thực hiện sau khi được sự chấp thuận của chính phủ. Giống như ông Hô Nam Hông, ông Bun-na cũng không đưa ra thời gian cụ thể cho vòng đàm phán tiếp theo.

Trong một động thái có liên quan, ngày 29-7, Tư lệnh Lục quân Thái Lan, Đại tướng A-nu-pông Pao-chin-đa cho biết ông cần có lệnh của chính phủ để giảm số quân hiện đang đóng tại khu vực biên giới Thái Lan - Cam-pu-chia. Tuy nhiên ông hoan nghênh kết quả đàm phán giữa Ngoại trưởng hai nước. Theo Tướng A-nu-pông, giải pháp đạt được trong cuộc gặp giữa Thái Lan và Cam-pu-chia sẽ giúp giải tỏa căng thẳng biên giới và cải thiện tình hình ở khu vực này. Việc sử dụng vũ lực sẽ không giải quyết được cuộc xung đột, ngược lại còn làm cho tình hình xấu thêm. Vấn đề có thể được giải quyết nếu các bên xung đột đàm phán một cách hợp lý và tôn trọng các quan điểm khác nhau.

NGỌC HÀ