QĐND - Là nữ Phó thủ tướng đầu tiên của Vương quốc Cam-pu-chia, mới được Quốc vương Nô-rô-đôm Si-ha-mô-ni sắc phong hàm đại tướng, đảm nhiệm Chủ tịch Hội hữu nghị Cam-pu-chia - Việt Nam, trong những năm qua, bà Men Sam On đã có nhiều đóng góp quan trọng, vun đắp mối quan hệ hữu nghị tốt đẹp giữa hai nước Việt Nam và Cam-pu-chia. Nhân kết thúc Chương trình Gặp gỡ hữu nghị và hợp tác nhân dân Việt Nam - Cam-pu-chia lần thứ III, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi với vị chính khách này.

Lãnh đạo Hội Hữu nghị Việt Nam - Cam-pu-chia tỉnh Kiên Giang đón Phó thủ tướng thường trực Men Sam On. Ảnh: Đình Thành

Phóng viên (PV): Xin bà vui lòng cho biết những hoạt động chủ yếu của Hội hữu nghị Cam-pu-chia - Việt Nam trong năm hữu nghị 2012?

Bà Men Sam On: Cảm ơn Báo Quân đội nhân dân đã phỏng vấn tôi. Tôi rất ấn tượng với những người chiến sĩ Việt Nam - Bộ đội Cụ Hồ bởi trước đây tôi cũng từng công tác trong quân ngũ. Về câu hỏi vừa rồi, xin được khẳng định, đây là sự kiện quan trọng đã được Chính phủ hai nước thống nhất chủ trương và chỉ đạo nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cam-pu-chia (1967-2012). Ngay từ đầu năm, chúng tôi đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực. Cá nhân tôi được Thủ tướng Sam-đéc Hun-sen ủy nhiệm tham dự mít tinh tại Việt Nam kỷ niệm ngày Cam-pu-chia lật đổ chế độ Pôn Pốt. Đặc biệt, Thủ tướng hai nước đã tham dự lễ khánh thành Tượng đài liệt sĩ Đoàn 125 Cam-pu-chia hy sinh tại Đồng Nai; cùng tham dự lễ khánh thành cột mốc 314 tại tỉnh Kiên Giang; tham dự Diễn đàn hợp tác doanh nhân hai nước... Đợt này, nhận lời mời của ông Vũ Mão, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại của Quốc hội Việt Nam, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Cam-pu-chia, tôi đã tới tham dự chương trình Gặp gỡ hữu nghị và hợp tác nhân dân Việt Nam - Cam-pu-chia lần thứ III tại hai tỉnh Đồng Nai và Kiên Giang. Các hoạt động đó diễn ra hết sức có ý nghĩa được Đảng, Chính phủ và nhân dân hai nước đặc biệt quan tâm.

PV: Bà đánh giá thế nào về mối quan hệ giữa hai nước Việt Nam và Cam-pu-chia những năm qua?

Bà Men Sam On: Quan hệ Việt Nam và Cam-pu-chia là mối quan hệ truyền thống lâu đời. Chúng ta là hai nước láng giềng, thường xuyên giúp đỡ lẫn nhau trước kia cũng như hiện nay. Ở thập niên 70 của thế kỷ trước, nếu không nhờ sự giúp đỡ vô tư, trong sáng, toàn diện của Việt Nam, đặc biệt là sự hy sinh to lớn của quân tình nguyện Việt Nam thì đất nước Cam-pu-chia không có được như ngày hôm nay. Chúng tôi luôn khắc ghi điều đó. Và bây giờ, nhân dân Cam-pu-chia, nhất là nhân dân các tỉnh biên giới giáp với Việt Nam thường xuyên nhận được sự giúp đỡ cả về vật chất, tinh thần của các tỉnh biên giới nước bạn thông qua việc hỗ trợ gạo, tiền sửa sang nhà cửa, xây trường học, làm giếng nước sạch, tổ chức các đoàn y, bác sĩ khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân đất nước chúng tôi. Ngay tại tỉnh Svây-riêng quê tôi, bà con cũng rất xúc động vì những tình cảm thân thiện của nước bạn Việt Nam. Có người bị mù hai mắt, được các bác sĩ Việt Nam phẫu thuật miễn phí mang lại ánh sáng, họ đã thốt lên: “Nhờ có Việt Nam mà tôi được nhìn thấy đất nước Cam-pu-chia, nhìn thấy cả thế giới”… Chỉ vậy thôi cũng đủ chứng tỏ mối quan hệ khăng khít giữa hai nước chúng ta. Chính phủ và nhân dân Cam-pu-chia vô cùng biết ơn điều đó, không chỉ trước kia mà hiện nay vẫn vậy.

Riêng với các lực lượng vũ trang Cam-pu-chia thì sự giúp đỡ của Quân đội nhân dân Việt Nam là không thể kể hết. Mặc dù hiện nay chúng tôi đã khá hơn, nhưng Quân đội nhân dân Việt Nam vẫn tích cực đào tạo, huấn luyện cán bộ, sĩ quan cho Quân đội Hoàng gia Cam-pu-chia, giúp đỡ chúng tôi về mọi mặt để xây dựng lực lượng vũ trang lớn mạnh. Tôi muốn nói rằng mối quan hệ giữa hai nước luôn luôn trong sáng, tốt đẹp. Chúng ta cần tiếp tục vun đắp để mối quan hệ này tiếp tục phát triển bền vững.

PV: Xin bà cho biết vai trò của Hội hữu nghị Cam-pu-chia - Việt Nam trong việc thúc đẩy mối quan hệ này?

Bà Men Sam On: Vai trò của Hội là rất quan trọng. Xác định rõ điều đó, Đảng, Nhà nước, Chính phủ và lực lượng vũ trang Cam-pu-chia đều có sự ký kết hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trên nhiều lĩnh vực. Hội hữu nghị hai nước có vai trò cụ thể hóa, phổ biến rộng rãi những vấn đề đó, nhất là chủ trương ngoại giao nhân dân; phối hợp và tổ chức tốt các hoạt động để tăng cường hiểu biết và thông cảm lẫn nhau. Tôi được biết, nhân dân Cam-pu-chia ở các tỉnh biên giới khi bị ốm đau họ thường sang khám, điều trị ở các bệnh viện của Việt Nam; thậm chí đi chợ họ cũng sang chợ của Việt Nam để mua, bán hàng hóa. (Cười). Đó chính là nhờ vai trò tuyên truyền của Hội hữu nghị hai nước. Vì thế, chúng ta càng phải siết chặt tay nhau để cùng phát triển và hướng tới tương lai.

PV: Theo bà, thành công lớn nhất của chương trình Gặp gỡ hữu nghị và hợp tác nhân dân Việt Nam - Cam-pu-chia lần thứ III là gì?

Bà Men Sam On: Tôi đánh giá cao kết quả của chương trình hợp tác lần này. Tôi cũng cảm ơn Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân Việt Nam; cảm ơn ngài Vũ Mão, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Cam-pu-chia, lãnh đạo các tỉnh Đồng Nai và Kiên Giang đã tổ chức rất chu đáo chương trình gặp gỡ, giúp chúng tôi có thêm nhiều kinh nghiệm hoạt động ngoại giao nhân dân bổ ích. Qua đây, tình cảm của nhân dân Việt Nam và Cam-pu-chia được thể hiện càng rõ nét hơn. Ngay cả những cựu chuyên gia Việt Nam đã nghỉ hưu vẫn rất gắn bó với Cam-pu-chia bằng những tình cảm sâu đậm. Nói chung, chính quyền và nhân dân các tỉnh chúng tôi đều rất biết ơn và vui mừng được sang thăm và gặp lại bạn bè Việt Nam qua chương trình gặp gỡ. Đây là thành công lớn của chương trình.

PV: Theo bà, thời gian tới quan hệ giữa hai nước chúng ta cần chú trọng vào những vấn đề gì?

Bà Men Sam On: Chúng ta cần tập trung toàn diện, nhưng trước hết sau đợt này tôi sẽ báo cáo Thủ tướng Hun-sen và Quốc hội Cam-pu-chia thành lập một trụ sở để thường xuyên trao đổi thông tin, phối hợp giúp đỡ lẫn nhau giải quyết các vấn đề liên quan. Về quan hệ ngoại giao nhân dân thì Chính phủ Cam-pu-chia đã quyết định thành lập Hội Hữu nghị Cam-pu-chia - Việt Nam tại tất cả các tỉnh, thành phố và chỉ định các Tỉnh trưởng đảm nhiệm vai trò là Chủ tịch Hội. Điều đó sẽ thiết thực góp phần quan trọng thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

PV: Bà có cảm nhận gì về đất nước và con người Việt Nam qua chuyến đi này?

Bà Men Sam On: Tôi đã đến Việt Nam nhiều lần và lần nào cũng thấy sự phát triển ở đất nước các bạn. Việt Nam phát triển từng ngày, từng năm và luôn vững mạnh. Đất nước Việt Nam rất tươi đẹp. Con người Việt Nam thân thiện, hòa bình và mến khách. Quân đội nhân dân Việt Nam cũng rất mạnh, mà phải mạnh như thế mới bảo vệ được an ninh cho hai nước láng giềng chúng ta. Việt Nam với tôi thật gần gũi và thân thiết.

PV: Xin cảm ơn bà Phó thủ tướng.

HOÀNG THÀNH (thực hiện)