Người dân Áp-ga-ni-xtan biểu tình. Ảnh: Internet

Liên quân do Mỹ cầm đầu tại Áp-ga-ni-xtan mới đây đã ra thông báo rất hoành tráng rằng, họ giành được một thắng lợi ấn tượng trong nỗ lực truy quét các phần tử Ta-li-ban với việc “xóa sổ” 136 tay súng tại tỉnh Hê-rát. Thế nhưng, sự thật về trận càn này lại toàn là máu và nước mắt của những người dân vô tội. Quyền sống của họ đã bị tước đoạt.

Cuối tháng tư, lực lượng Mỹ đã mở chiến dịch lớn nhất tại Áp-ga-ni-xtan kể từ đầu năm 2007 tại thung lũng Dơ-cốc, quận Sin-đa, cách thành phố Hê-rát 120 km về phía nam. Biệt kích Mỹ với sự yểm trợ của máy bay AC-130, siết gọng kìm, đổ bão lửa vào những ngôi làng được coi là vị trí ẩn náu của các chiến binh Ta-li-ban. Quân đội Mỹ đánh giá trận càn này thành công mỹ mãn khi tiêu diệt được một số lượng lớn tay súng và “hoàn toàn không gây thương vong cho dân thường”.

Không hiểu do muốn che giấu sự thật hay do năng lực kiểm soát chiến trường yếu kém mà báo cáo về chiến dịch tại thung lũng Dơ-cốc của quân đội Mỹ lại khác hẳn những gì Liên hợp quốc và chính quyền tỉnh Hê-rát điều tra được. LHQ khẳng định ít nhất 49 thường dân, gồm nhiều trẻ em và phụ nữ bị giết, hơn 55 thường dân khác bị thương bởi bom, đạn của lực lượng Mỹ. 1.600 gia đình rơi vào cảnh màn trời, chiếu đất do nhà cửa bị phá hủy. Cảnh sát tỉnh Hê-rát cho rằng số người vô tội thiệt mạng tối thiểu là 52. Ngày 1-5, các chuyên gia LHQ đã tới tìm hiểu thực tế tại thung lũng Dơ-cốc, nơi mà người phát ngôn của LHQ A-đri-an Ét-uốt mô tả là “chắc chắn từng diễn ra những cuộc xả súng bừa bãi”. Đoàn chuyên gia LHQ cũng đến thị sát các ngôi làng dính bom của lực lượng Mỹ, trong đó bị nặng nhất là làng Pôn-ma-can. Các ngôi nhà tan hoang, những người phụ nữ gào thét như hóa điên bên đống đổ nát chôn vùi những đứa con của họ. Người chết được an táng tạm tại 3 hố chôn khác nhau. Đau xót nhất là trường hợp của anh Gia-mai Mi-dai. Bị thương nặng, song anh còn may mắn hơn 10 người thân bị thiệt mạng trong vụ oanh kích. “Ở đây làm gì có Ta-li-ban. 10 người họ hàng của tôi chết thật thảm”, Mi-dai, mắt lạc thần nói.

Người dân tại quận Sin-đan cho rằng, số thường dân thiệt mạng còn cao hơn nhiều. Một thanh niên tên là Ba-hau-đin nói: “Phải có tới 100 thường dân chết trong vụ không kích là ít”. Quả thực, con số thương vong, nhiều khả năng là rất lớn khi chỉ riêng một trạm xá nhỏ tại quận Sin-đan đã phải tiếp nhận tới 25 người trong tình trạng nguy kịch.

Chiều 2-5, Tổng thống Áp-ga-ni-xtan Ha-mít Ca-dai đã triệu tập khẩn cấp các chỉ huy lực lượng nước ngoài và nhà ngoại giao tới Phủ tổng thống, trong đó có cả tướng Đan Mắc Nên, Tư lệnh lực lượng Mỹ tại Áp-ga-ni-xtan và Đại sứ Mỹ U.B.Út để phản đối các cuộc tấn công gây thương vong lớn cho dân thường Áp-ga-ni-xtan.

Cuộc thảm sát tại thung lũng Dơ-cốc như giọt nước làm tràn ly. Trước đó, người dân Áp-ga-ni-xtan đã vô cùng phẫn nộ trước việc từ năm 2001 đến nay không ít lần quân đội Mỹ “bắn nhầm” gây nhiều bi kịch. Có đám cưới vì bom đạn Mỹ mà trở thành đại tang. Suốt mấy ngày qua, làn sóng biểu tình phản đối những hành động của lực lượng liên quân do Mỹ cầm đầu đã trào lên dữ dội tại khắp các thành phố ở Áp-ga-ni-xtan. Những người biểu tình yêu cầu Mỹ phải rút ngay quân đội về nước. “Quân đội Mỹ phải rời Áp-ga-ni-xtan bởi vì họ không tôn trọng người Áp-ga-ni-xtan. Tính mạng chúng tôi như thể không đáng giá một xu”, đoàn người biểu tình giương cao khẩu hiệu.

Chiều 2-5, Tổng thống Áp-ga-ni-xtan Ha-mít Ca-dai đã triệu tập khẩn cấp các chỉ huy lực lượng nước ngoài và nhà ngoại giao tới Phủ tổng thống, trong đó có cả tướng Đan Mắc Nên, Tư lệnh lực lượng Mỹ tại Áp-ga-ni-xtan và Đại sứ Mỹ U.B.Út để phản đối các cuộc tấn công gây thương vong lớn cho dân thường Áp-ga-ni-xtan. Tại cuộc gặp, ông Ca-dai nói. "Chúng tôi không thể chấp nhận hơn nữa các cuộc tấn công gây thương vong cho dân thường cũng như cách thức tiến hành các cuộc tấn công hiện nay". Ông nêu rõ các cuộc tấn công này đang trở thành gánh nặng đối với chính phủ Áp-ga-ni-xtan, khiến chính phủ phải đối mặt với nhiều chỉ trích từ công chúng. Ông Ca-dai nhấn mạnh, "Người dân Áp-ga-ni-xtan cần đến sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế trong cuộc chiến chống khủng bố" nhưng không phải để gây thương vong cho dân thường. Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Áp-ga-ni-xtan thề sẽ làm sáng tỏ sự thật.

Sau cuộc gặp với ông Ca-dai, tướng Đan Mắc Nên cho biết sẽ tổ chức điều tra về vụ thảm sát tại thung lũng Dơ-cốc. Tuy nhiên, Sư đoàn trưởng Pe-ri Úc-in, người chịu trách nhiệm chính về chiến dịch ở thung lũng Dơ-cốc nói rằng, cuộc điều tra sẽ tốn nhiều thời gian. Tháng trước, một trung đội lính thủy đánh bộ Mỹ buộc phải rút khỏi Áp-ga-ni-xtan sau khi bị cáo buộc đã giết chết ít nhất 15 dân thường trong các trận càn.

BẢO TRUNG