1. Thổ Nhĩ Kỳ gồng mình đối phó khủng bố

Hôm 17-3, Nhóm phiến quân Diều hâu Tự do người Kurd (TAK) đã lên tiếng nhận trách nhiệm vụ đánh bom liều chết hôm 13-3 ở thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, làm chết 37 người và hơn 100 người bị thương.

Trong tuyên bố của nhóm phiến quân, TAK cho biết vụ đánh bom là hành động trả đũa cho việc Ankara tấn công các khu vực có đông người Kurd sinh sống ở miền Nam nước này.

Hiện trường vụ đánh bom hôm 13-3. Ảnh: Reuters

Trước đó, TAK cũng nhận trách nhiệm đứng đằng sau các vụ đánh bom xe ở Ankara xảy ra vào hồi tháng trước. Như vậy chỉ trong vòng 5 tháng gần đây, thủ đô Ankara đã liên tiếp phải hứng chịu ba vụ đánh bom.

Những hành động khủng bố này đang đe dọa nghiêm trọng sự đoàn kết và thống nhất dân tộc của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, trong một tuyên bố cứng rắn sau vụ đánh bom hôm 13-3, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan khẳng định quyết tâm tiêu diệt chủ nghĩa khủng bố.

2. Nga bất ngờ rút quân khỏi Syria

Tổng thống Nga Vladimir Putin khiến thế giới bất ngờ khi rút phần lớn lực lượng sau khi tuyên bố “đã đạt được hầu hết các mục tiêu” tại Syria. Theo các chuyên gia, đây là điểm dừng khôn khéo của nước Nga giúp Kremlin tránh sa lầy trong khi nước này vẫn có thể triển khai quân trở lại Syria chỉ trong vài giờ đồng hồ trong trường hợp khẩn cấp.

Chiến đấu cơ Nga hạ cánh sau khi trở về từ Syria. Ảnh: Reuters

Cũng theo các chuyên gia phân tích, tuyên bố “đã đạt được hầu hết các mục tiêu” là có căn cứ. Thứ nhất, Putin đã chứng tỏ được sức mạnh quân sự khi đã gây thiệt hại nặng nề cho IS ngay trên chiến trường mà Mỹ và liên quân tác chiến không mấy hiệu quả. Thứ hai, Mát-xcơ-va đã tạo được sức ép khiến cả phe đối lập lẫn chính quyền Syria chấp thuận ngồi lại với nhau. Như vậy, Nga đã giành được tiếng nói quan trọng trong tiến trình hòa bình cho cuộc khủng hoảng tại Syria. Việc nước Nga rút quân khỏi Syria cũng được cho là tạo áp lực lên Tổng thống al-Assad, buộc ông phải thực sự có trách nhiệm với quyết định của mình và ngồi vào bàn đàm phán.

Động thái bất ngờ của Nga khiến dư luận quốc tế đặc biệt quan tâm và nhen nhóm lên hy vọng đưa ra giải pháp triệt để cho xung đột giữa các phe phái vốn đã kéo dài hơn 5 năm qua tại quốc gia Tây Á này.

3. Bra-xin lún sâu trong khủng hoảng chính trị

Trước nguy cơ bị truy tố liên quan tới một vụ bê bối tham nhũng, rửa tiền lớn, cựu Tổng thống Brazil, Luiz Inacio Lula da Silva, đã được Tổng thống đương nhiệm Dilma Rousseff bổ nhiệm làm Chánh văn phòng Tổng thống.

Đây được coi là bước đi nhằm bảo vệ ông Lula không bị truy tố do liên quan tới vụ bê bối nói trên do theo luật pháp Bra-xin thì các thành viên nội các sẽ chỉ bị Tòa án Tối cao xét xử.

 Uy tín của Tổng thống Brazil Rousseff chỉ ở mức 9%. Ảnh: npr.org

Thêm vào đó, trong vai trò Chánh văn phòng Tổng thống, ông Lula da Silva sẽ có thể dùng ảnh hưởng của mình ngăn chặn trình tự buộc tội của Quốc hội đối với Tổng thống Rousseff liên quan cáo buộc lũng đoạn sổ sách tài chính của bà nhằm che giấu khoản thâm hụt ngân sách ngày càng lớn.

Tuy nhiên, quyết định bổ nhiệm của bà Rousseff đã khiến nhiều người dân tức giận. Hàng trăm người đã xuống đường phản đối Chính phủ ngay trước lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Lula da Silva. Trong một diễn biến khác, một thẩm phán tại thủ đô Brasilia hôm 17-3 ký lệnh đình chỉ quyết định bổ nhiệm đối với ông Lula da Silva.

Chính trường Bra-xin càng trở nên rối ren hơn khi Đảng Cộng hòa Brazil (PRB) quyết định rút khỏi Liên minh cầm quyền của bà Rousseff.

4. Căng thẳng tiếp tục gia tăng trên Bán đảo Triều Tiên khi CHDCND Triều Tiên tuyên bố tiếp tục thử đầu đạn hạt nhân và phóng thêm tên lửa.

Ngày 15-3, nhà lãnh đạo Kim Jong Un tuyên bố Triều Tiên sẽ tiến hành thử nghiệm nổ một đầu đạn hạt nhân và thử các tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, nhằm tăng cường "khả năng tấn công hạt nhân" của quốc gia này. Đây được coi là động thái nhằm đáp trả mạnh mẽ lệnh trừng phạt do Mỹ đơn phương tiến hành và hai cuộc tập trận chung của Hàn Quốc và Mỹ có tên “Giải pháp then chốt” và “Đại bàng non”.

Một vụ phóng tên lửa của Triều Tiên. Ảnh: Guardian 

Chỉ 3 ngày sau tuyên bố của nhà lãnh đạo Kim Jong Un, Triều Tiên đã phóng một quả tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía Đông nước này vào lúc 6 giờ 55 phút (3 giờ 55 phút giờ Việt Nam). Quả tên lửa đã bay 800km trước khi rơi xuống biển. Theo Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Hàn Quốc, đây rất có thể là tên lửa Rudong, nâng cấp từ tên lửa Scud có tầm bắn tối đa lên tới 1.300km, được bắn đi từ khu vực Sukhon phía tây nam Triều Tiên.

Trước đó, hôm 16-3, Cục Khí tượng Hàn Quốc ghi nhận một chấn động mạnh 2,2 độ richter cách thủ đô Bình Nhưỡng khoảng 34 km về phía Đông Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia kết luận nhiều khả năng đây không phải là một vụ nổ thử hạt nhân do cường độ yếu và cách xa khu thử hạt nhân Punggye-ri. 

Trong một diễn biến liên quan, Đại sứ CHDCND Triều Tiên tại Liên hợp quốc đã đệ đơn yêu cầu triệu tập một cuộc họp với Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về việc quân đội Mỹ-Hàn tập trận chung. Phía Triều Tiên coi đây là hành động thù địch nhằm loại bỏ Nhà lãnh đạo Kim Jong Un và phá hoại hệ thống xã hội quốc gia này.

Những động thái gần đây giữa các bên liên quan không ngừng làm gia tăng căng thẳng, khiến cộng đồng quốc tế không khỏi lo ngại về viễn cảnh không mấy sáng sủa trên Bán đảo Triều Tiên.

5. Khủng hoảng di cư tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU) khi I-ta-li-a vừa phát hiện và cứu 2.400 thuyền nhân từ eo biển Sicily (Xi-xin) trong đó có 3 người đã tử vong.

EU cũng cảnh báo khoảng 450 nghìn dân di cư có thể sẽ tràn vào châu Âu trong  mùa hè tới do tình trạng bất ổn ở Bắc Phi và tổng số người di cư đổ về châu Âu trong năm nay sẽ lên tới con số 1 triệu, tương đương với năm 2015.

 Người di cư vượt hàng rào thép gai vào Hungary. Ảnh: Reuters

Được biết, Libya rơi vào tình trạng hỗn loạn từ khi chính quyền Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011. Chỉ tính riêng ngày 15-3, hơn 2.500 di dân đã bị lực lượng bảo vệ bờ biển I-ta-li-a ngăn chặn. Theo ước tính của Liên hợp quốc, đã có khoảng 9.500 người tới các cảng biển của I-ta-li-a kể từ đầu năm nay.

Trước tình hình nói trên, Thủ tướng Anh David Cameron hôm 17-3 đã đề nghị các nhà lãnh đạo EU hành động ngay lập tức nhằm ngăn chặn việc lặp lại thảm họa nhân đạo năm 2015.

Đến nay, giữa các nước trong EU vẫn tồn tại nhiều bất đồng trong việc đối phó với làn sóng di cư từ các nước Bắc Phi, trong đó có việc phân bổ người di cư giữa các quốc gia thành viên.

6. Trung Quốc tiếp tục có động thái nguy hiểm ở Biển Đông khi tuyên bố đang tiến hành xây dựng Trung tâm cảnh báo sóng thần tại đây.

Đây là một bước đi nguy hiểm trong hàng loạt các động thái liên tiếp của Trung Quốc gây bất ổn ở Biển Đông. Trước đó, Trung Quốc đã đưa trái phép một tàu du lịch tải trọng 10.000 tấn cùng 300 khách tới quần đảo Hoàng Sa, xây dựng cảng hàng không với đường băng 3.500m ở Đảo Cây, lấn biển ở khu vực cụm đảo An Vĩnh... Những hoạt động này đã xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam và đe dọa tự do hàng hải và hàng không trên khu vực Biển Đông.  

 Trung Quốc cải tạo Đá Chữ Thập chiếm giữ trái phép của Việt Nam thành đảo nhân tạo phi pháp. Ảnh: CSIS

Trước những hoạt động nói trên của phía Trung Quốc, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình nhấn mạnh: “Việt Nam một lần nữa khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi đối với quần đảo Hoàng Sa cũng như quần đảo Trường Sa”.

Còn Đô đốc Hải quân Mỹ Scott Swift, chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương, nhấn mạnh khía cạnh nguy hiểm khác của vấn đề khi cho rằng, việc Bắc Kinh quân sự hóa các vùng biển tranh chấp có thể sẽ dẫn đến tình trạng "chạy đua vũ trang" trong khu vực.

Hành động đơn phương của Trung Quốc ở Biển Đông trong thời gian gần đây đang khiến cho tình hình an ninh trong khu vực trở nên căng thẳng và cộng đồng quốc tế không khỏi lo ngại.