Gần nửa tỷ USD "bốc hơi"

Vụ đánh cắp đồng NEM được coi là một trong những vụ mất trộm tài sản nhà đầu tư lớn nhất kể từ khi đồng tiền số bitcoin ra đời vào năm 2009. Vụ trộm tiền ảo NEM-đồng tiền ảo lớn thứ 10 trên thế giới-được đánh giá còn nghiêm trọng hơn cả vụ đánh cắp 480 triệu USD tiền ảo bitcoin tại sàn giao dịch Mt. Gox hồi năm 2014. 

Để khắc phục hậu quả, ngay sau khi bị rò rỉ tiền ảo, sàn Coincheck đã dừng mọi hoạt động rút tiền khỏi sàn để tránh thiệt hại thêm. Coincheck cho biết sẽ đền bù cho các khách hàng với tỷ giá 88,549 yen/NEM cho toàn bộ 260.000 khách hàng bị ảnh hưởng trong vụ việc, tương đương 430 triệu USD.

Sau vụ việc, ngày 29-1, Nhật Bản thông báo sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt hành chính đối với sàn giao dịch tiền ảo Coincheck. Theo Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga: Cơ quan Dịch vụ tài chính (FSA) sẽ đưa ra các biện pháp trừng phạt nhằm nâng cao các hoạt động giao dịch và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dùng. FSA sẽ giám sát các hoạt động giao dịch tại Coincheck để bảo đảm các biện pháp này được triển khai đầy đủ. 

Chủ tịch Coincheck Koichiro Wada và ban lãnh đạo xin lỗi các nhà đầu tư. Ảnh: Forbes

Cơn sốt “tẩy chay” tiền ảo

Vụ trộm tiền ảo trị giá gần nửa tỷ USD ở sàn giao dịch Coincheck khiến Nhật Bản và nhiều quốc gia đặt ra quan ngại về tính chất rủi ro của loại tiền này. Các nhà chức trách Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ, Indonesia... đã thực hiện các biện pháp khẩn cấp nhằm kiểm soát quá trình sinh sôi tiền ảo. Thậm chí, Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Arun Jaitley ngày 2-2 cho biết, chính phủ nước này không coi tiền ảo là đồng tiền giao dịch hợp pháp và sẽ "thực hiện mọi biện pháp để xóa bỏ" việc sử dụng tiền ảo trong hệ thống thanh toán cũng như trong các hoạt động bất hợp pháp liên quan đến cấp vốn. 

Tại Đông Bắc Á, Hàn Quốc và Trung Quốc đang rất thận trọng với tiền ảo. Giữa tháng 1-2018, Bộ trưởng Tư pháp Hàn Quốc Park Sang-ki cho biết chính phủ nước này đang chuẩn bị một dự luật cấm giao dịch tiền ảo trong bối cảnh cảnh sát và giới chức thuế quan Hàn Quốc tiến hành khám xét bất ngờ các sàn giao dịch tiền ảo liên quan đến cáo buộc trốn thuế. Tại Trung Quốc, cơ quan chức năng mới đây đã yêu cầu tạm ngừng hoạt động của tất cả các hệ thống tiền ảo ở nước này, đồng thời tăng cường kiểm soát các nguy cơ liên quan đến các loại tiền điện tử.

Ngày 6-2, giới chức Mỹ cho hay Quốc hội Mỹ đang nghiên cứu tăng cường mức độ kiểm soát các nền tảng giao dịch tiền ảo. Trả lời phỏng vấn tại Câu lạc bộ Kinh tế Washington, Bộ trưởng Tài chính Mỹ S.Mnuchin cho biết, lo ngại lớn nhất của ông về các đồng tiền ảo là chúng có thể bị sử dụng cho các mục đích phi pháp như rửa tiền hoặc tài trợ các hoạt động bất hợp pháp và người tiêu dùng có thể bị phương hại từ việc đầu tư tích trữ đồng tiền ảo này. Chủ tịch FED, bà Janet Yellen đã bác bỏ đề xuất về ban hành đồng tiền kỹ thuật số này.

Những ngân hàng lớn như Lloyds Banking Group (LBG) của nước Anh, Ngân hàng Trung ương Đức cũng bác bỏ khả năng phát hành tiền ảo của Eurozone cũng như cấm các khách hàng sử dụng thẻ tín dụng của ngân hàng này để mua bán bitcoin và những đồng tiền ảo khác. Tập đoàn công nghệ khổng lồ Facebook đã "ra tay" bằng việc cấm tất cả hoạt động quảng cáo liên quan đến tiền ảo trong một nỗ lực nhằm ngăn chặn những âm mưu lừa đảo.

Hiểm họa tài chính

Mới đây, tờ Le Monde cho rằng, không nên nhìn vào làn sóng đầu cơ hiện nay mà vội vã kết luận rằng tiền ảo sẽ trở thành đồng tiền thay thế. Đã đến lúc chính quyền, ngân hàng trung ương các nước quan tâm đến đồng tiền ảo, nhất là việc tiền ảo có thể được sử dụng để rửa tiền. Theo tờ báo này, xét về mặt bền vững, tiền ảo là một “bong bóng” đơn thuần, một tài sản không có giá trị nội tại, bởi giá trị của nó sẽ về con số 0 một khi lòng tin không còn. Không ai dám chắc về sự sụp đổ của tiền ảo.

Ari Paul, nhà phân tích đồng thời là giám đốc thông tin của hãng đầu tư tiền ảo BlockTowerCapital cho rằng "bong bóng" bitcoin nếu vỡ, một sự sụt giá bất ngờ có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, khiến các chủ sở hữu đồng tiền ảo đồng loạt đua nhau bán tháo. Hành động này đi kèm với tình trạng thiếu hụt về thanh khoản sẽ tạo ra cơn ác mộng thật sự. Garrick Hileman, nhà nghiên cứu về hệ thống tiền tệ thuộc Đại học Cambridge cho rằng nếu điều đó xảy ra, cả thế giới sẽ quay về thời điểm đầu thập niên 2000, khi bong bóng công nghệ (bong bóng cổ phiếu dot-com) phát nổ và đẩy hàng loạt công ty lớn nhỏ kinh doanh về tiền ảo ra khỏi thị trường. Sự lây lan sẽ xảy ra trên toàn hệ thống. Đó là chưa kể đến kịch bản khi tiền ảo bị các chính phủ “tuýt còi” thì không rõ các nhà đầu tư sẽ đi đâu, về đâu, bởi nhiều quốc gia không chấp nhận coi tiền ảo là một loại tiền tệ giao dịch.

Nhiều nhà kinh tế học đều thống nhất rằng, một vụ sụp đổ nghiêm trọng như những gì diễn ra vào năm 2008 hoàn toàn có thể xảy ra với tiền ảo. Eric Schiffer, Giám đốc điều hành của hãng chứng khoán Patriarch Equity cảnh báo các nhà đầu tư rằng họ không nên đánh đổi các khoản tiết kiệm của mình vào một thứ mà ông gọi là “hiểm họa tài chính đẫm máu nhất của thế kỷ 21”.

NGUYỄN HÒA