Trụ sở của CIA tại Lang-li, bang Vơ-gi-ni-a, Mỹ. Ảnh: Espionage-info.com

Trước sức ép của dư luận, ngày 8-12, Bộ Tư pháp Mỹ đã thông báo sẽ mở cuộc điều tra sơ bộ vụ Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) hủy các băng hình cho thấy những nghi can khủng bố đang bị thẩm vấn một cách tàn bạo. Bộ Tư pháp Mỹ cho biết, Phòng an ninh quốc gia thuộc Bộ Tư pháp sẽ kết hợp với Văn phòng tổng thanh tra của CIA mở cuộc điều tra sơ bộ về vụ việc trên. Các nhà điều tra sẽ thu thập những cơ sở ban đầu để quyết định liệu đã có đủ lý do để mở một cuộc điều tra chính thức hay không. Trong tuần này, Ủy ban tình báo Hạ viện Mỹ dự kiến sẽ mở cuộc điều tra riêng rẽ về vấn đề này, trong khi Ủy ban tình báo Thượng viện cũng đang điều tra vụ việc trên.

Quyết định mở cuộc điều tra sơ bộ được đưa ra ngay sau khi các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ gây sức ép yêu cầu mở cuộc điều tra ngay lập tức về việc CIA đã hủy các cuốn băng ghi lại các cuộc thẩm vấn nghi can khủng bố hồi năm 2005 để bảo vệ các nhân viên. Các nghị sĩ nghi ngờ tính hợp pháp trong việc làm này của CIA, coi đây là hành động cố ý hủy bằng chứng về hành động lạm dụng và tra tấn các tù nhân vì vào thời điểm 2005, Quốc hội Mỹ cũng đang điều tra các cáo buộc CIA tra tấn dã man tù nhân. Chủ tịch Ủy ban Tư pháp thượng viện P.Lê-hi nhận định, việc các cuộn băng bị hủy bỏ cho thấy mặt trái của chương trình giam giữ và hỏi cung bí mật. Tổ chức Giám sát nhân quyền (HRW) và Liên minh Tự do công dân Mỹ (ACLU) khẳng định đó là hành động “phá hủy bằng chứng” và “hoàn toàn không tôn trọng luật pháp”.

Giám đốc CIA Mai-cơn Hây-đơn đã thừa nhận, cơ quan này từng quay phim những lần hỏi cung hai nghi can khủng bố Al-Qaeda bằng những biện pháp bị tình nghi là tra tấn. Giám đốc CIA M.Hây-đơn cho biết, các cuộn băng video được quay vào năm 2002 nhưng đã bị hủy bỏ vào năm 2005. Một điều đáng nói là, từ năm 2003 đến năm 2005, khi các luật sư của nghi can Da-ca-ri-a Mao-xa-u-i liên tục gây sức ép yêu cầu giao các đoạn băng video quay cảnh hỏi cung nghi phạm khủng bố thì CIA lại luôn khẳng định không hề sở hữu các cuộn băng.

Trước việc sẽ bị điều tra, Giám đốc CIA Mai-cơn Hây-đơn cố tỏ ra vẻ bình thản. Ông tuyên bố: “Tôi hoan nghênh cuộc điều tra này và CIA sẽ hợp tác hoàn toàn với nhà chức trách. Đây là cơ hội để giải đáp những thắc mắc vừa nổi lên về vụ hủy các băng hình thẩm vấn nghi can khủng bố hồi tháng 11-2005”. Ông Hây-đơn nói, bộ phận giám sát nội bộ của CIA đã xem các cuộn băng hình vào năm 2003 và xác nhận các biện pháp điều tra là hợp pháp.

Ông Hây-đơn cũng gửi một lá thư cho các nhân viên CIA giải thích tại sao các cuộn băng bị tiêu hủy. Trong thư ông Hây-đơn nói rằng, CIA đã bắt đầu ghi băng các cuộc điều tra vào năm 2002 nhằm để kiểm tra nội bộ và quyết định xóa những cuốn băng hình vì chúng thiếu cơ sở pháp lý để giữ. Giám đốc CIA cũng cho rằng các cuộn băng có tính rủi ro cao về an ninh. Thư của ông Hây-đơn viết: “Nếu như những cuộn băng này bị lộ, chúng sẽ cho phép người ta nhận diện các đồng nghiệp của các anh chị, những người đã tham gia thẩm vấn. Điều đó có thể làm cho Al-Qaeda xác định được mục tiêu để trả thù”.

Trong khi đó, tờ Thời báo Niu Y-oóc khẳng định, các cuộn video bị thiêu hủy chẳng vì mục đích nào khác nhằm xóa bằng chứng về những phương pháp tra tấn tàn nhẫn mà CIA đã sử dụng. Các quan chức CIA sợ các cuộn băng mà bị lộ sẽ làm nổi lên những nghi ngờ về tính chính đáng của các biện pháp hỏi cung của CIA.

ĐỨC MINH