Hô-na-xan (bên phải)

Nửa đêm 14-11, không gian yên tĩnh của khu Quê-dôn, ngoại ô thành phố Ma-ni-la đột ngột bị xé tọac bởi còi hú của cảnh sát, tiếng giày đinh nện rầm rập. Đèn pha sáng rực trời. Lực lượng đặc nhiệm cùng chó nghiệp vụ được triển khai tầng tầng, lớp lớp. Ngày hôm sau, báo chí Phi-líp-pin đồng loạt đưa tin: Grê-go-ri-ô “Grin-gô” Hô-na-xan, một trong những người bị truy nã gắt gao nhất nước này suốt 9 tháng qua đã bị bắt. Cựu đại tá quân đội, cựu thượng nghị sĩ Hô-na-xan, 58 tuổi, chính là “kiến trúc sư” của hàng loạt cuộc binh biến tại Phi-líp-pin trong hai mươi năm qua.

Cuộc vây bắt Hô-na-xan do lực lượng tình báo quân đội và nhóm điều tra và phát hiện tội phạm của cảnh sát Phi-líp-pin (CIDG) thực hiện. Chỉ huy trưởng CIDG A. Đô-li-na cho biết: “Khoảng 18 giờ ngày 14-11, chúng tôi được mật báo rằng Hô-na-xan sẽ tới một ngôi nhà hai tầng tại Quê-dôn. Lập tức các biệt đội của quân đội và cảnh sát được triển khai. Cùng lúc, các trinh sát cũng phát hiện một chiếc xe du lịch khả nghi đi vòng vèo xung quanh khu trung tâm Ma-ni-la, rồi đột ngột nhằm thẳng hướng Quê-dôn tăng tốc. Các trinh sát bám theo và xác định được nơi chiếc xe đỗ lại. Hô-na-xan từ trên xe bước xuống, lẩn nhanh vào nhà. 2 giờ sáng ngày 15-11, lực lượng tình báo quân đội và CIDG đồng loạt xuất kích bủa vây ngôi nhà. Toán đặc nhiệm phá cửa xông vào, Hô-na-xan thấy động vội vàng nhảy từ tầng hai xuống hòng trốn chạy. Tuy nhiên, lực lượng chúng tôi đã đón lõng ở dưới. Hô-na-xan buộc phải tra tay vào còng”. Sau đó, Hô-na-xan được đưa tới cấp cứu tại một quân y viện do bị trẹo chân khi nhảy từ trên tầng hai xuống. Hiện nơi Hô-na-xan được chữa trị, ngoài thông tin là được canh phòng hết sức cẩn mật, thì không ai rõ là nằm ở đâu. Đây là sự cảnh giác không hề thừa của chính phủ Phi-líp-pin. Hô-na-xan đã không dưới một lần trốn trại thành công với sự giúp đỡ của các binh lính có mưu đồ phản loạn.

Vốn là trợ lý trẻ trung, đầy năng lực của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Phi-líp-pin Hoan Pô-xê En-ri-lê, Hô-na-xan từng là nhân vật tích cực trong cuộc chính biến “quyền lực nhân dân” lật đổ Tổng thống Phéc-đi-năng Mác-cốt vào năm 1986. Kể từ đó, không ít sĩ quan trẻ trong quân đội Phi-líp-pin coi Hô-na-xan là thần tượng. Hô-na-xan tiếp tục tham gia vào các cuộc binh biến chống lại Tổng thống Cô-ra-dôn A-qui-nô vào cuối thập niên 1980 và bị kết án tù vì tội thực hiện các vụ đảo chính bất thành vào các năm 1987 và 1989. Tuy nhiên, một thời gian sau, Hô-na-xan được ân xá và trúng cử thượng nghị sĩ năm 1995. Có lẽ, bạo loạn lật đổ là “sở thích” số một của Hô-na-xan. Tháng 7-2003, Hô-na-xan lại bày mưu cho 300 sĩ quan trẻ và binh sĩ chiếm một khách sạn, bắt giữ con tin tại trung tâm tài chính Ma-ka-ti ở Ma-ni-la để đòi Tổng thống A-rô-giô từ chức. Tuy nhiên, âm mưu này bị đập tan trong chưa đầy một ngày.

Cuối tháng hai vừa qua, lần đầu tiên sau nhiều năm, Phi-líp-pin phải ban bố tình trạng khẩn cấp. Một âm mưu đảo chính tinh vi bị phá vỡ. Tư lệnh lực lượng Đặc nhiệm quân đội, tướng D.Lim và hàng chục sĩ quan chỉ huy các đơn vị tinh nhuệ của quân đội bị bắt. Người ta lại phát hiện ra Hô-na-xan là một trong 7 kẻ cầm đầu âm mưu đảo chính này. Tuy nhiên, Hô-na-xan đánh hơi được sự thất bại của cuộc đảo chính nên đã nhanh chân tẩu thoát. Chính quyền đã treo giải thưởng 5 triệu pê-xô (100.000 USD) cho bất kỳ ai cung cấp thông tin dẫn đến việc bắt giữ Hô-na-xan. Vài tháng sau, Hô-na-xan xuất hiện trên một kênh truyền hình, tuyên bố không bao giờ đầu hàng và kêu gọi bà A-rô-giô từ chức. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tư pháp Phi-líp-pin Ra-un Gôn-da-lét cho biết, tháng trước, Hô-na-xan đã gửi thư ngỏ ý đầu hàng để đổi lấy việc chính phủ giảm bớt những cáo buộc chống lại ông ta. Yêu cầu đó đã bị bác bỏ thẳng thừng.

Phụ tá hàng đầu của Tổng thống Glo-ri-a A-rô-giô, ông Ê-đua-đo Ê-mi-ta ngày 15-11 tuyên bố, vụ bắt giữ Hô-na-xan sẽ khiến tình hình chính trị ở Phi-líp-pin trở nên ổn định hơn. “Hô-na-xan dính líu vào tất cả những âm mưu đảo chính tại Phi-líp-pin. Xương sống của những kẻ gây mất ổn định đã bị bẻ gãy. Chúng sẽ mất động lực tiếp tục theo đuổi những âm mưu chống chính phủ”, ông Ê-mi-ta nói. Các nhà phân tích chính trị độc lập tại Ma-ni-la cũng nhận định rằng, các sĩ quan có mưu đồ xấu khó có thể “diễn được trò gì” trong thời gian tới bởi Hô-na-xan bị bắt thì không còn ai có đủ khả năng để tập hợp lực lượng. Cho đến nay, chính phủ Phi-líp-pin đã bắt giữ được 24 trong số 25 sĩ quan quân đội có tên trong danh sách của CIDG, những kẻ bị đề nghị truy tố với tội danh dính líu tới vụ đảo chính bất thành chống Tổng thống A-rô-giô ngày 24-2.

ĐẶNG NGUYỄN