Giá thịt lợn ở Trung Quốc tăng hơn 50% trong tháng 11-2007.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo mới đây trong một cuộc họp nội các đã thúc giục các chính quyền địa phương tăng cường quản lý và giám sát giá cả nhằm bình ổn giá và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Tuyên bố trong cuộc họp này quyết định sẽ chưa điều chỉnh giá xăng dầu, khí đốt và giá điện trong tương lai gần. Các loại phí mà người dân phải chi trả cho các dịch vụ như khí đốt, nước, sưởi ấm và vận tải công cộng ở các thành phố sẽ không tăng. Kể cả các loại phí dịch vụ y tế cũng được giữ nguyên. Chính phủ Trung Quốc thông báo sẽ tạm thời can thiệp trực tiếp quy định mức giá cho các nhu yếu phẩm hằng ngày phù hợp với Luật về giá cả.

Các cơ quan chức năng phải giám sát chặt chẽ mối tương quan giữa giá thành và chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp định mức giá hàng hóa phù hợp hơn. Tuyên bố cũng nêu rõ: “Các công ty thông đồng nhau để kích giá bằng hành vi đầu cơ hay tung tin giả, hoặc tự ý tăng giá trước khi được cho phép sẽ bị phạt nặng”. Chính phủ cũng quyết định sửa đổi, bổ sung Quy định về xử phạt hành chính đối với các vụ vi phạm giá cả nhằm siết chặt các chế tài và quy định rõ quy trình về áp dụng điều chỉnh giá cả.

Các chính quyền địa phương được yêu cầu phải chỉ đạo các cuộc kiểm tra đặc biệt về giá lương thực, dầu, thịt và khí đốt trước thềm năm mới nhằm ổn định giá cả và bảo đảm ổn định nguồn cung cho thị trường.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Trung Quốc Gao Hongbin cho biết, trọng tâm giảm phát năm nay của Trung Quốc là nhằm vào mặt hàng nông sản. Cụ thể, Trung Quốc sẽ khuyến khích mở rộng sản xuất nông sản nhằm bảo đảm nguồn cung bằng một loạt các chính sách. Các mặt hàng thực phẩm chính trong đó bao gồm lương thực, thịt lợn và dầu ăn đã tăng vọt vào cuối năm 2007, đẩy chỉ số giá tiêu dùng lên 6,9% trong tháng 11, cao nhất trong 11 năm qua. Giá lương thực ở Trung Quốc đã tăng hơn 18% trong tháng 11, giá thịt lợn tăng hơn 50%. Trong thời buổi đắt đỏ tại Trung Quốc, những gia đình có thu nhập thấp, khoảng vài trăm triệu người, thường phải chi dùng từ 30 đến 50% thu nhập của mình vào việc mua lương thực.

Tại Thượng Hải, giá cả leo thang đã trở thành nỗi lo ngại chính của các gia đình Trung Quốc trong năm 2007, vượt qua cả nỗi lo về tình trạng tham nhũng và khoảng cách giàu nghèo ngày một mở rộng. Một cựu quan chức Ủy ban phát triển và cải tổ quốc gia dự báo, lạm phát trung bình của Trung Quốc năm 2008 có thể ở mức 4,6%, đuổi kịp mức lạm phát trong 11 tháng đầu năm 2007.

Các nguyên nhân được nhìn nhận là do giá cả gia tăng trên thị trường toàn cầu, nhất là giá dầu thô, giá lúa mì, ngô và đậu tương. Nguyên nhân chủ quan là do chi phí lao động gia tăng trong bối cảnh ngày càng có ít nông dân sản xuất nông nghiệp do tốc độ đô thị hóa nhanh. Tình trạng này khiến sản xuất không đáp ứng đủ nhu cầu. Trung Quốc sản xuất hơn 500 triệu tấn lương thực năm 2007, tăng liên tục trong 4 năm liền song vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu.

Giới phân tích nhận định, việc can thiệp của Chính phủ Trung Quốc vào thị trường gần như là “vạn bất đắc dĩ” vì trong 20 năm qua, Trung Quốc hầu như không kiểm soát giá cả để thực hiện thị trường tự do trong cả nước. Các nhà kinh tế đang tỏ ra lo ngại trước các biện pháp kiềm chế giá của Trung Quốc. Cơ quan viện trợ lương thực của LHQ cảnh báo các biện pháp của Trung Quốc như xuất khẩu gạo và các sản phẩm khác có thể tác động xấu tới khu vực như gây ra tình trạng thiếu hụt lương thực. Trong đó, các nước CHDCND Triều Tiên, Đông Ti-mo, Áp-ga-ni-xtan, Băng-la Đét và Cam-pu-chia sẽ có nguy cơ cao nhất.

Phó thống đốc Ngân hàng trung ương Yi Gang cho biết, Ngân hàng nhân dân Trung Quốc sẽ siết chặt chính sách tiền tệ để ngăn chặn lạm phát, song sẽ phải thực hiện một cách thận trọng để giữ ổn định tốc độ tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trung Quốc Li Yong nói, mặc dù sức ép lạm phát mạnh mẽ, song Trung Quốc hiện ít có khả năng để thực hiện chính sách này. Thứ trưởng Li Yong dẫn chứng, mức dự trữ bắt buộc của các ngân hàng Trung Quốc ở mức cao kỷ lục 14,5%, song rất khó để tăng tỉ lệ lãi suất trong bối cảnh tỷ lệ lãi suất ở các nước như Mỹ đang sụt giảm. Ông cho rằng, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài chính và tiền tệ là cần thiết để ngăn chặn lạm phát.

YẾN NHI