QĐND - Vòng 2 của cuộc đàm phán hòa bình Xy-ri kéo dài 5 ngày đã bắt đầu tại Giơ-ne-vơ (Thụy Sĩ) từ hôm 10-2 song cho tới thời điểm này, vẫn không có dấu hiệu gì cho thấy chính quyền Tổng thống Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Assad) và phe đối lập có thể hàn gắn được bất đồng.

Mới đây nhất, trong khuôn khổ vòng đàm phán ngày 12-2, phe đối lập ở Xy-ri đã đưa ra một tài liệu gồm 22 điểm phác thảo các bước và nguyên tắc liên quan tới quá trình chuyển tiếp ở quốc gia đang bị chiến tranh tàn phá này. Kế hoạch của phe đối lập đề cập đến vai trò của Cơ quan điều hành chuyển tiếp (TGB) với mục đích chính là bảo đảm rút hết các tổ chức quân sự và binh lính nước ngoài ra khỏi Xy-ri, chấm dứt bạo lực và thành lập "môi trường trung lập" cho tới kỳ chuyển tiếp chính trị ở Xy-ri. Ngoài ra, theo người phát ngôn phe đối lập Lu-ay Xa-phi (Louay Safi), TGB cũng có trách nhiệm thiết lập lệnh ngừng bắn, trả tự do cho các tù nhân, cũng như duy trì luật pháp và trật tự…

Đề xuất mới của phe đối lập không nhắc đến vai trò của Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát, song cố vấn cấp cao cho thủ lĩnh đối lập, ông Mon-dơ Át-bít (Monzer Aqbiq) tuyên bố, ông Át-xát và những người dưới quyền "đương nhiên không có trong thành phần TGB".

Trong khi đó, theo Tân hoa xã, Thứ trưởng Ngoại giao Xy-ri Phai-xan Mút-đét (Faisal Muqdad) tái khẳng định rằng, ngăn chặn bạo lực và khủng bố nên được đưa lên đầu chương trình nghị sự chứ không phải vấn đề chuyển tiếp. Ông nhấn mạnh rằng, chính quyền Xy-ri sẵn sàng thảo luận về tất cả các vấn đề của thông cáo Giơ-ne-vơ, được thông qua năm 2012, nhưng chỉ sau khi các cuộc thảo luận về chủ đề ngăn chặn bạo lực và khủng bố tại Xy-ri được thực hiện.

Thứ trưởng Ngoại giao Xy-ri Phai-xan Mút-đét phát biểu với báo chí ngày 12-2 tại Giơ-ne-vơ. Ảnh: news.xinhuanet.com

Trong một nỗ lực để giải quyết các bất đồng giữa hai bên, Đặc phái viên Liên hợp quốc (LHQ) và Liên đoàn A-rập (AL) La-khơ-đa Bra-hi-mi (Lakhdar Brahimi) đã đề nghị hai bên cùng thảo luận về hai vấn đề song song. Ông nói rằng, "đây đều là hai vấn đề quan trọng".

Với những tiến triển không đáng kể trong ba ngày đàm phán đầu tiên, nhiều người cảnh báo về tương lai màu xám của vòng đàm phán thứ hai giữa đại diện Chính phủ Xy-ri và phe đối lập. Phát biểu trước báo giới, Bộ trưởng Hòa giải Xy-ri (A-li Hai-đa) thừa nhận cuộc đàm phán không có tiến bộ nào, kể cả đàm phán về cuộc chiến chống khủng bố lẫn tiến trình chuyển giao chính trị và với diễn biến hiện nay, có thể vòng đàm phán lần này sẽ không đạt được sự đột phá nào. Đặc phái viên La-khơ-đa Bra-hi-mi cũng có nhận định tương tự.  Mặc dù theo kế hoạch, vòng đàm phán sẽ kéo dài tới hết ngày hôm nay (14-2), song theo ông Bra-hi-mi, vòng đàm phán hòa bình thứ hai này có thể kết thúc thất bại. Ông Bra-hi-mi cho rằng, để tiến trình đàm phán thành công, nỗ lực không chỉ đòi hỏi từ các bên tham chiến tại Xy-ri, mà cần phải nhận được sự ủng hộ từ bên ngoài.

Trong khi đó, Nga và Mỹ vẫn tiếp tục bất đồng về vấn đề Xy-ri. Nga cáo buộc Mỹ cố tình bóp méo lập trường của Mát-xcơ-va về Xy-ri sau khi Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) chỉ trích Nga cản trở dự thảo nghị quyết của LHQ về viện trợ nhân đạo ở Xy-ri. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga A-lếch-xan-đơ Lu-ca-sê-vích (Alexander Lukashevich) cho rằng phía Mỹ không có thông tin xác thực về những diễn biến liên quan các hoạt động giải trừ vũ khí và nhân đạo ở Xy-ri. Vì lẽ đó, Oa-sinh-tơn không nên bóp méo lập trường của Mát-xcơ-va về Xy-ri. Được biết, dự thảo nghị quyết của LHQ đề cập các biện pháp trừng phạt nhằm vào các cá nhân và tổ chức cản trở việc phân phát viện trợ nhân đạo ở Xy-ri hay gây tổn hại cho các công dân nước này. Phía Nga cho rằng, văn bản trên xa rời thực tế và là "nỗ lực một chiều" nhằm đổ lỗi cho Chính phủ Xy-ri cản trở viện trợ nhân đạo, đồng thời tuyên bố có thể phủ quyết dự thảo nghị quyết này.

Nhằm chứng tỏ lập trường kiên định trong vấn đề này, giới chức ngoại giao Nga ngày 12-2 đã đưa ra một dự thảo nghị quyết mới của LHQ về việc chuyển hàng cứu trợ nhân đạo cho dân thường Xy-ri. Tuy nhiên, hiện chưa biết nội dung chi tiết của bản đề xuất này ngoài thông tin do phía Nga xác nhận là có bao gồm các chi tiết được nêu trong đề xuất trước của phương Tây và các nước A-rập.

NGỌC THƯ