QĐND - Nằm hoàn toàn trong lục địa ở Trung Á, phía Bắc giáp Nga và phía Nam giáp Trung Quốc, Mông Cổ là một đất nước khá rộng với nguồn tài nguyên khoáng sản vô cùng phong phú.

Với diện tích 1,56 triệu km2, Mông Cổ là một trong những quốc gia có diện tích rộng trên thế giới. Tuy nhiên, Mông Cổ chỉ có hơn 2,7 triệu dân thuộc hơn 10 dân tộc, trong đó dân tộc Mông Cổ (Khalkh) chiếm 86%, Ca-dắc 6%. Phần lớn người Mông Cổ theo đạo Phật. Đất nước Mông Cổ được thành lập sau khi Thành Cát Tư Hãn thống nhất các bộ lạc năm 1206.  Nhờ ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga, Đảng Nhân dân Cách mạng Mông Cổ đã đưa Cách mạng Nhân dân Mông Cổ đến thắng lợi ngày 11-7-1921 và nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ ra đời. Tuy nhiên, đến ngày 26-11-1924, sau khi vua cuối cùng của triều đại phong kiến là Boóc-đô Ghê-ren qua đời, Mông Cổ mới tuyên bố thiết lập nền cộng hòa, chấm dứt chế độ quân chủ.

Khai thác than ở mỏ than Ta-van Tôn-gôi, Mông Cổ.Ảnh: Invest-mongolia.blogspot.com

Từ năm 1921 đến năm 1940, Mông Cổ thực hiện giai đoạn cải cách dân chủ theo hướng xã hội chủ nghĩa. Từ năm 1940 đến năm 1990, Mông Cổ xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Từ năm 1990, Mông Cổ tiến hành cải tổ, thực hiện đa nguyên, đa đảng (hiện có 18 chính đảng chính thức hoạt động, trong đó Đảng Nhân dân Mông Cổ là chính đảng lớn nhất với khoảng 150.000 đảng viên).

 Mông Cổ thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, đa phương và không liên kết, ưu tiên phát triển toàn diện quan hệ với hai cường quốc láng giềng Nga và Trung Quốc, coi trọng quan hệ với Mỹ, phát triển quan hệ bình đẳng, cùng có lợi với Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức và với các nước khác. Mông Cổ hiện là thành viên của Liên hợp quốc, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Mông Cổ cũng tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực ASEAN, trong đó có Việt Nam, bằng việc tham gia các diễn đàn có sự tham gia của ASEAN như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Diễn đàn Hợp tác Á-Âu (ASEM) và đang phấn đấu để gia nhập Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC). Ngoài ra, Mông Cổ cũng tăng cường quan hệ nhiều mặt với Phong trào Không liên kết.

Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với Mông Cổ vào ngày 17-11-1954. Tháng 7-1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam sang thăm hữu nghị chính thức Mông Cổ, mở đầu việc phát triển quan hệ hai nước. Trong đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, do biến động của tình hình quốc tế, đặc biệt ở Mông Cổ, quan hệ giữa hai nước bị đình trệ, nhưng được khôi phục từ năm 1994. Từ đó đến nay, Lãnh đạo cấp cao Việt Nam-Mông Cổ thường xuyên có các chuyến thăm nhằm thúc đẩy quan hệ hai nước.

Năm 1996, hai bên ký Hiệp định về hợp tác thương mại, tạo điều kiện cho việc trao đổi thương mại. Theo thống kê, năm 2008, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng hơn 6,1 triệu USD, năm 2009 đạt 9,8 triệu USD, năm 2010 đạt 14,8 triệu USD. Việt Nam chủ yếu xuất sang Mông Cổ các mặt hàng nông sản chế biến, may mặc, thủ công, mỹ nghệ. Hiện nay, một số công ty của Việt Nam như Tập đoàn Chu Việt, Trung tâm chuyển giao kỹ thuật giống gia súc đang đàm phán với phía Mông Cổ nhập khẩu xương gia súc và thịt đông lạnh vào Việt Nam. Trong khi đó, Mông Cổ hầu như chưa xuất gì sang Việt Nam.

Ngành kinh tế chủ đạo hiện nay của Mông Cổ vẫn là chăn nuôi đồng cỏ. Cuối năm 2010, Mông Cổ có khoảng 32 triệu đầu gia súc. Bên cạnh đó, Mông Cổ còn là một trong số 15 quốc gia có nguồn tài nguyên khoáng sản lớn nhất thế giới, nhưng chưa được khai thác. Mỗi năm, Mông Cổ khai thác hơn 35 nghìn tấn đồng, hơn 10 tấn vàng, 13 nghìn tấn dầu thô; sản xuất, chế biến, xuất khẩu 2,7 nghìn tấn lông dê mịn (chiếm 30% thị trường thế giới). Ngoài ra, khai thác và xuất khẩu than cũng là một thế mạnh của Mông Cổ, chiếm1/3 thu nhập của đất nước. Ước tính, sản lượng than xuất khẩu năm 2011 là 25 triệu tấn, tăng 50% so với năm ngoái. “Xuất khẩu than của Mông Cổ sẽ tăng theo cấp số nhân và đạt khoảng 50 triệu tấn vào năm 2015 mặc dù những hạn chế hạ tầng vẫn là một trở ngại đối với ngành khai thác đang bùng nổ của nước này”, ông A. Ê-đê-nê-pu-rép (A. Erdenepurev), một quan chức thuộc Bộ Tài nguyên Khoáng sản và Năng lượng Mông Cổ cho hay.

Việc Mông Cổ chuyển sang kinh tế thị trường, kinh tế tư nhân năm 1990 đã đưa nước này trở thành quốc gia có nền kinh tế mở đứng thứ 78 thế giới. Kinh tế Mông Cổ liên tục có bước phát triển khá, đạt mức tăng trưởng cao, đời sống người dân đã được cải thiện rõ rệt.

Bình Nguyên