QĐND - Trên những dặm dài của Biển Đông, tôi đã chứng kiến một hoạt động hữu nghị giữa Hải quân nhân dân Việt Nam và Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc trong đợt tuần tra liên hợp lần thứ 13, kéo dài từ chiều 4-6 đến 8-6-2012…

Điểm hẹn giữa trùng khơi

Tham gia đợt tuần tra, về phía Việt Nam có hai tàu HQ 861 và HQ 862, thuộc Hải đội 314, Lữ đoàn 161, Bộ tư lệnh Vùng 3 Hải quân. Phía Trung Quốc cử hai tàu tên lửa mang số hiệu 752 và 753 tham gia đợt tuần tra.

Đúng 14 giờ 20 phút chiều 4-6, trên boong kỳ hạm mang số hiệu HQ 861, Thượng tá Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 161, Chỉ huy biên đội tàu của Hải quân nhân dân Việt Nam phát lệnh xuất phát. Đại úy thuyền trưởng kỳ hạm HQ 861 Phạm Trung Đông khẩn trương ra lệnh cho các thủy thủ nhổ neo rời bến. Tàu HQ 861 từ từ rời khỏi Quân cảng Đà Nẵng. Trên cột cờ của tàu, lá cờ đỏ sao vàng kiêu hãnh tung bay trong gió lộng. Thấp hơn một chút, lá cờ chữ C - tín hiệu báo động chuẩn bị chiến đấu, chuẩn bị đi biển - cũng hứng gió bay phần phật.

Ra khỏi đốc cảng, chiếc HQ 861 xoay ngang. Toàn bộ sĩ quan, thủy thủ trên tàu dàn thành hàng ngang trên boong, đứng nghiêm trang chào quân cảng. Xin chào đất Mẹ! Một lần nữa, các cán bộ, chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam lại ra khơi thực hiện nhiệm vụ của quân chủng, của đất nước giao phó.

Thực hiện xong nghi lễ chào quân cảng, chiếc HQ 861 quay mũi hướng ra khơi. Phía sau nó, chiếc tàu kỳ viên HQ 862 lặng lẽ bám theo. Cả hai nhanh chóng thực hiện đội hình hàng dọc lệch trái, khoảng cách giữa hai tàu khoảng 10 liên. Cả hai sẽ trải qua một hành trình dài trên biển. Phía trước là đợt tuần tra liên hợp lần thứ 13 và cuộc diễn tập chống cướp biển giữa Hải quân hai nước Việt Nam và Trung Quốc.

Hai con tàu cứ cần mẫn đè sóng hướng đến điểm hẹn ngoài khơi xa. Đến 21 giờ 15 phút tối 4-6, hai tàu đi ngang đảo Cồn Cỏ, cách khoảng 40 hải lý về phía đông. Đã sắp ra trung điểm đường đóng cửa Vịnh Bắc Bộ. Biên đội trưởng Nguyễn Ngọc Sơn hạ lệnh tăng tốc. Hai con tàu tiếp tục mải miết nuốt những dặm biển tối thẫm. Đến 3 giờ ngày 5-6, cả hai tàu của Việt Nam đã đến gần điểm tập kết. Lệnh thả trôi. Hai con tàu dập dềnh trên sóng.

Những bức điện hữu nghị

Khi bình minh ngày 5-6 ló rạng thì cũng là lúc hai tàu của Hải quân nhân dân Việt Nam từ từ tiến vào điểm tập kết. Những hoạt động chuẩn bị phối hợp với phía bạn được khẩn trương tiến hành. Được biết, phía bên kia đường phân định ranh giới vịnh Bắc Bộ, hai tàu của Hải quân Trung Quốc mang số hiệu 752 và 753 cũng đã có mặt.

Đúng 7 giờ sáng, sĩ quan liên lạc kỳ hạm 752 Trung Quốc lên máy bộ đàm thông kênh liên lạc. Đại úy Bùi Thọ Thành bắt đầu vào phiên máy. Bằng tiếng Anh chuẩn xác, Bùi Thọ Thành đĩnh đạc trao đổi với sĩ quan liên lạc trên tàu bạn. Thiếu úy phó thuyền trưởng Nguyễn Tiến Ninh cẩn trọng xác định vị trí các tàu trên hải đồ. Kỳ hạm 752 cách biên đội tàu Việt Nam 5, 2 hải lý; tàu kỳ viên 753 cách 5, 6 hải lý.

7 giờ 15 phút, Đại úy thuyền trưởng Phạm Trung Đông dùng micro chỉ huy đưa hai tàu Việt Nam vào điểm tập kết. Trung úy Ngô Xuân Linh ngồi trước lái bình tĩnh điều khiển tàu kỳ hạm HQ 861 tiếp cận vị trí.

7 giờ 20 phút, Đại úy Bùi Thọ Thành bắt đầu phiên liên lạc chính thức trong ngày, điện gửi lời chào mừng của Chỉ huy biên đội tàu Nguyễn Ngọc Sơn sang chỉ huy tàu bạn.

Luyện tập trao đổi thông tin cờ tay.

Điện viết: “Hồng Hà gửi Thái Sơn! Gửi chỉ huy đội tàu tuần tra liên hợp Trung Quốc. Chỉ huy, sĩ quan, thủy thủ trên tàu Việt Nam xin gửi tới các chỉ huy, sĩ quan, thủy thủ Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc tham gia đợt tuần tra liên hợp lần thứ 13 lời chào hữu nghị và hợp tác tốt đẹp. Trong chuyến tuần tra này, tôi hy vọng sẽ hợp tác chặt chẽ trong chỉ huy, thực hiện thắng lợi đợt tuần tra và diễn tập chống cướp biển, đảm bảo an ninh trên biển, củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống, củng cố lòng tin, sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước nói chung và hải quân nhân dân hai nước nói riêng. Hy vọng chuyến tuần tra chung và diễn tập chống cướp biển sẽ thành công tốt đẹp”.

Điện trả lời của Đại tá Yang Xien Guo, chỉ huy biên đội tàu phía Trung Quốc: “Thái Sơn gửi Hồng Hà. Chúng tôi rất vui mừng được tham gia chuyến tuần tra chung với các bạn trên khu vực vịnh Bắc Bộ. Chúng tôi hy vọng hai bên sẽ tiến hành đợt tuần tra liên hợp lần thứ 13 và thực hiện diễn tập chống cướp biển thành công”.

7 giờ 30 phút, phiên liên lạc đầu tiên kết thúc.

7 giờ 40 phút, hai tàu Việt Nam sắp đội hình hàng dọc, tàu kỳ viên cách kỳ hạm 3 liên, di chuyển trên hướng 18 độ, tốc độ trung bình 10 hải lý /giờ.

Đến 7 giờ 55 phút, biên đội tàu của hai bên vào vị trí xuất phát. Điểm tập kết của hai tàu Việt Nam nằm ở 17 độ 47 phút Bắc -107 độ 57 phút Đông; điểm tập kết của hai tàu Trung Quốc nằm ở 17 độ 47 phút Bắc -107 độ 59 phút Đông.

Khoảng cách giữa hai biên đội tàu 2 hải lý, ở hai bên đường phân định ranh giới trên vịnh Bắc Bộ.

Đúng 8 giờ sáng 5-6, đợt tuần tra liên hợp bắt đầu. Hai biên đội tàu đi song song theo đường dích dắc, dọc theo đường phân giới trên vịnh Bắc Bộ. Hai bên duy trì tốc độ trung bình 10 hải lý /giờ, tùy theo điều kiện cụ thể trên biển có thể giảm xuống 8 hải lý /giờ.

Luyện tập thông tin cờ tay và thông tin ánh đèn

Đến 9 giờ 30 phút sáng 5-6, bắt đầu tiến hành huấn luyện phát tín hiệu cờ tay giữa hai bên.

Những người tham gia huấn luyện phát cờ tay lên trên nóc đài chỉ huy. Nhân viên tín hiệu, Trung úy Nguyễn Văn Thành đảm nhiệm việc phát cờ; Thượng úy Nguyễn Trung Kiên đọc điện; Trung tá Ngô Xuân Dưỡng, Trưởng ban Thông tin lữ đoàn, cầm ống nhòm giám sát quá trình huấn luyện.

Hai biên đội tàu vận động thu hẹp dần khoảng cách để đảm bảo việc thu phát tín hiệu cờ tay được tốt. Khoảng cách gần lại xuống còn 1, 5 hải lý, rồi 1 hải lý. Thời tiết thuận lợi, trời trong, phía tàu Việt Nam hơi bị ngược nắng nên tầm quan sát khó khăn hơn. Đợt phát tín hiệu đầu tiên, phía bạn không thấy trả lời, có lẽ do chưa quan sát được vì khoảng cách giữa kỳ hạm 752 của Trung Quốc với kỳ hạm của Việt Nam vẫn còn khá xa.

Khoảng cách giữa hai kỳ hạm được thu hẹp dần xuống còn 7 liên, rồi 5 liên (0, 5 hải lý). Trên biển, tầm quan sát khác hẳn so với điều kiện trên bờ. Đến khi khoảng cách giữa hai kỳ hạm rút xuống còn 3, 5 liên, phía bạn bắt được tín hiệu cờ của phía Việt Nam.

Điện 1 (phía Việt Nam): Xin chào các đồng chí sĩ quan, thủy thủ Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc!

Điện trả lời của phía Trung Quốc qua tín hiệu cờ: Cho phép biên đội trưởng biên đội tàu Trung Quốc gửi lời chúc tốt đẹp nhất tới ngài biên đội trưởng, sĩ quan, thủy thủ trên tàu Việt Nam.

Điện 2 (phía Việt Nam): Các bạn có khỏe không?

Điện 3 (phía Việt Nam): Chúng tôi rất vui khi tham gia chuyến tuần tra liên hợp lần thứ 13 và diễn tập chống cướp biển với Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc.

Điện 4 (phía Việt Nam): Chúc chuyến tuần tra và diễn tập chống cướp biển thành công tốt đẹp.

Phía Trung Quốc trả lời bằng cờ tay. Tín hiệu cờ thu tốt.

Đến 10 giờ 30 phút, quá trình luyện tập phát tín hiệu cờ kết thúc.

Đến 19 giờ 30 phút ngày 5-6, lại diễn ra một phiên luyện tập thu phát tín hiệu giữa hai bên, nhưng lần này là tín hiệu đèn. Người đọc điện vẫn là nhân viên tín hiệu, Thượng úy Nguyễn Trung Kiên, người phát tín hiệu đèn là Trung úy báo vụ Nguyễn Văn Thành. Cả hai người đều là những nhân viên tín hiệu có trình độ sẽ tham gia hội thi thông tin tín hiệu tàu của Quân chủng Hải quân trong thời gian tới. Giám sát quá trình luyện tập, Trung tá Ngô Xuân Dưỡng.

Tín hiệu do tàu Việt Nam phát đi được phía tàu Trung Quốc thu tốt. Điện trả lời bằng tín hiệu đèn của tàu Trung Quốc: “Chúng tôi hy vọng cuộc luyện tập thu phát tín hiệu đèn thành công sẽ củng cố quan hệ hữu nghị giữa Hải quân nhân dân hai nước!”

20 giờ 10 phút, hoàn thành phiên luyện tập phát tín hiệu đèn giữa hai biên đội.

Đấy là những tín hiệu thông tin của hòa bình, hữu nghị giữa hai biên đội, cũng là thông tin hòa bình hữu nghị giữa Hải quân nhân dân hai nước.

Cuộc giải cứu trên biển

Chiều 6-6, hai biên đội tàu Việt Nam và Trung Quốc bước vào đợt diễn tập chống cướp biển trên vùng biển phía đông đảo Thanh Lân của Việt Nam.

Khu vực diễn tập được giới hạn trong một ô vuông với điểm 1 ở 20 độ 30 phút Bắc -108 độ 05 phút Đông; điểm 2 ở 20 độ 30 phút Bắc -108 độ 35 phút Đông; điểm 3 ở 20 độ 45 phút Bắc -108 độ 35 phút Đông; điểm 4 ở 20 độ 45 phút Bắc -108 độ 05 phút Đông.

Tàu kỳ viên HQ 862 của Việt Nam đóng vai giả lập tàu nạn nhân của cướp biển; một xuồng của Việt Nam đóng vai giả lập xuồng của cướp biển chạy trốn khỏi hiện trường.

Đúng 13 giờ 30 phút ngày 6-6, đợt diễn tập bắt đầu.

Kỳ hạm HQ 861 của Việt Nam và hai tàu Trung Quốc tiến về tọa độ 20 độ 40 phút Bắc -108 độ 16 phút Đông. Tàu kỳ viên HQ 862 trong vai tàu bị cướp tiến về vị trí 20 độ 40 phút Bắc -108 độ 14 phút Đông.

Lúc 13 giờ 40 phút, hai lực lượng tuần tra nhận được thông tin về một cuộc tấn công của cướp biển diễn ra tại vị trí 20 độ 40 phút Bắc -108 độ 14 phút Đông.

Chỉ huy biên đội tàu Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn gửi điện cho biên đội tàu Trung Quốc: “Đang có một vụ tấn công của cướp biển tại vị trí 20 độ 40 phút Bắc -108 độ 14 phút Đông. Nạn nhân là một tàu chở hàng bị cướp biển tấn công. Đề nghị hai lực lượng tăng tốc, vận động tới vùng diễn ra hoạt động cướp biển để tiến hành hoạt động giải cứu”.

13 giờ 45 phút, báo động toàn tàu HQ 861 chuẩn bị tác chiến chống cướp biển. Tất cả cán bộ, chiến sĩ làm việc trên mặt boong đều mặc áo phao ra bên ngoài quân phục Hải quân. Cũng trên mặt boong tàu, Phó thuyền trưởng, Thượng úy Nguyễn Xuân Hải, chỉ huy anh em thủy thủ khám súng, chuẩn bị tư thế sẵn sàng tác chiến.

Lúc 14 giờ 00 phút, kỳ hạm HQ 861 mở ra -đa phát hiện một “tàu lạ” ở tọa độ 20 độ 40 phút Bắc -108 độ 14 phút Đông, chạy hướng 70 độ, vận tốc khoảng 10 hải lý /giờ. Phía Việt Nam thông báo cho phía Trung Quốc biết. Cả hai lực lượng khẳng định, đây chính là tàu hàng đã bị cướp biển khống chế. Phía Việt Nam đề nghị hai tàu Trung Quốc chạy trên hướng 133 độ, tốc độ trung bình 9, 5 hải lý.

Chỉ huy hai biên đội quyết định sử dụng 3 tàu tuần tra để tiến hành khống chế tàu đang bị cướp biển chiếm giữ, tại tọa độ 20 độ 42 phút Bắc -108 độ 20 phút Đông.

Hai tàu Trung Quốc chịu trách nhiệm chặn đường di chuyển của tàu hàng đang bị cướp biển khống chế. Kỳ hạm HQ 861 của Việt Nam chỉ huy hoạt động bắt giữ cướp biển.

Lúc này, kỳ hạm HQ 861 của Việt Nam dần tăng tốc từ 9,5 hải lý lần lượt lên 10 hải lý, 10,5 rồi 10,8 hải lý/giờ. Hai tàu Trung Quốc chạy chếch trái 5 độ so với tàu Việt Nam.

Đến 14 giờ 15 phút, đã hình thành đội hình tiến công khống chế cướp biển với kỳ hạm HQ 861 của Việt Nam chạy song song với hai tàu Trung Quốc di chuyển theo trục dọc. Cả 3 tàu cùng lao về hướng tàu mục tiêu, cách phía trước khoảng 2, 1 hải lý.

Đến 14 giờ 25 phút, hai tàu Trung Quốc đổi hướng, thực hiện di chuyển đón đầu tàu mục tiêu ở khoảng cách 2 liên. Cùng lúc đó, kỳ hạm Việt Nam phát hiện có một xuồng được hạ xuống từ tàu mục tiêu.

Tàu HQ 861 của Việt Nam tăng tốc áp sát xuồng, được giả định là bọn cướp biển chạy trốn. Qua hệ thống loa công suất lớn trên tàu, chính trị viên tàu Việt Nam, Trung úy Nguyễn Thành Nam, dõng dạc cảnh cáo bằng tiếng Anh đến những người trên xuồng: “Đây là tàu của Hải quân nhân dân Việt Nam đang thực thi nhiệm vụ trên vùng biển của Việt Nam. Yêu cầu các anh dừng lại ngay lập tức, nếu ngoan cố sẽ bị chúng tôi nổ súng tiêu diệt!”.

Hai tàu của Hải quân Trung Quốc trong đoàn tuần tra.

Ba phát pháo hiệu sử dụng đạn lửa vạch những đường đỏ lừ cảnh cáo những người trên xuồng. Đồng thời, súng phun nước được sử dụng bắn đón vào phía mũi xuồng.

14 giờ 35 phút, toàn bộ 5 người trên xuồng giả lập làm cướp biển đã bị bắt giữ. Không có thương vong nào xảy ra.

Đến 14 giờ 45 phút ngày 6-6, hoạt động diễn tập chống cướp biển đã hoàn thành. Sau khi hoàn thành diễn tập, các sĩ quan, thủy thủ Việt Nam và Trung Quốc trên 4 tàu đã đứng hàng ngang trên boong, thực hiện nghi lễ chào hữu nghị trước khi rời đi, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Ba hồi còi chào tạm biệt trầm hùng vang vọng giữa biển khơi như lời nhắn gửi mong muốn có một vùng biển bình yên, hữu nghị, mà chuyến tuần tra liên hợp lần thứ 13 và diễn tập chống cướp biển thành công là minh chứng rõ nét.

Điện của chỉ huy biên đội tàu Việt Nam gửi phía Trung Quốc nhân kết thúc chuyến tuần tra liên hợp lần thứ 13 và diễn tập chống cướp biển giữa hai bên:

“Hồng Hà gửi Thái Sơn. Chúng ta đã hoàn thành đợt tuần tra liên hợp lần thứ 13 và diễn tập chống cướp biển một cách thắng lợi. Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn tới lực lượng tuần tra liên hợp của Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, đã hợp tác chặt chẽ với chúng tôi trong suốt quá trình tuần tra.

Tôi cũng rất hài lòng mà nói rằng thông qua hoạt động tuần tra liên hợp, Hải quân hai nước đã đóng góp vào việc xây dựng và bảo vệ vùng biển giữa Việt Nam và Trung Quốc như một vùng biển hòa bình, hữu nghị, hợp tác, vì lợi ích của mỗi bên, đóng góp vào việc duy trì trật tự, an ninh trong khu vực.

Xin gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc tới các sĩ quan, thủy thủ của Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc.

Xin chúc thuận buồm xuôi gió!

Chỉ huy biên đội tàu Việt Nam. Nguyễn Ngọc Sơn”.

*

* *

Tôi đã trải qua hành trình gần 800 hải lý trên biển cùng với những người lính của vùng C Hải quân Việt Nam phối hợp với Hải quân Trung Quốc trong chuyến tuần tra liên hợp lần thứ 13 và diễn tập chống cướp biển, một hoạt động nằm trong chiến lược đối ngoại quốc phòng sáng tạo của Đảng, Nhà nước và Quân đội nhân dân Việt Nam. Trên hành trình dài dằng dặc ấy, có 285 hải lý tuần tra chung với các tàu của Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc.

Đấy là 285 dặm biển của hòa bình, hữu nghị, đảm bảo chủ quyền quốc gia trên vùng biên hải của Tổ quốc. Những người lính hải quân Vùng C trong biên đội tàu Việt Nam đã trải qua không ít gian nan vất vả, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, nhân dân và quân đội giao phó. Bằng trí thông minh, mồ hôi, kinh nghiệm và bản lĩnh dày dạn qua những đợt công tác luyện tập khắc nghiệt, những người lính hải quân đã một lần nữa tô thắm thêm lá cờ của quân chủng với truyền thống “Chiến đấu anh dũng, mưu trí sáng tạo, làm chủ vùng biển, quyết chiến quyết thắng”.

Ghi chép của Văn Yên