QĐND - BBC ngày 27-2 đưa tin bà Ên -ba Góc -đi-giô (Elba Gordillo), Chủ tịch Công đoàn ngành giáo dục Mê -hi-cô (SNTE), được mệnh danh là người phụ nữ quyền lực nhất nước này, đã bị bắt giữ vì cáo buộc tham nhũng. Vụ bắt giữ đã diễn ra ngay sau khi Tổng thống Mê -hi-cô Pê -nha Ni-ê-tô (Pena Nieto) đưa ra các cải cách sâu rộng nhằm thay đổi hệ thống giáo dục ở đất nước này.

Cuộc sống xa hoa

Bà Ên -ba Góc -đi-giô, 68 tuổi, là một trong những nhân vật có ảnh hưởng chính trị lớn nhất Mê -hi-cô, được biết đến với biệt danh “Giáo viên” (La Maestra). Bà cũng nổi tiếng không kém vì cuộc sống xa hoa như một “bà hoàng” với việc sở hữu những căn hộ hàng triệu USD tại Mỹ, máy bay cá nhân, quần áo, đồ dùng xa xỉ và vệ sĩ đi kèm. Theo điều tra ban đầu của Viện Công tố Mê -hi-cô ((PGR), bà ên -ba Góc -đi-giô đã biển thủ tổng cộng 1, 978 tỷ pê-xô Mê -hi-cô (tương đương 154 triệu USD) quỹ công trong khoảng thời gian từ 2008 đến 2012.

Bà Ên-ba Góc-đi-giô tham gia một sự kiện tại Bu ê-bla, Mê-hi-cô ngày  25-5-2011. ảnh: Roi-tơ

Cũng trong khoảng thời gian này, cảnh sát đã tìm thấy 22 giao dịch chuyển khoản từ tài khoản của bà Ên -ba Góc -đi-giô tới nhiều tài khoản đứng tên người khác ở Mỹ, Thụy Sĩ và Lích -ten-xtên.Trong đó, hơn 2 triệu USD  đã được chuyển vào tài khoản ngân hàng tại Thụy Sĩ và Lích -ten-xtên đứng tên mẹ bà Góc -đi-giô. Chính công ty này đã dùng số tiền trên để mua 2 căn hộ sang trọng tại bán đảo Cô -rô-na-àö, bang Ca-li-phoóc-ni-a, trong đó một căn có 6 phòng ngủ hiện đại và 3 chiếc ô tô được mua năm 1991 với giá 1, 15 triệu USD, hiện nay ước tính trị giá đã lên tới 4, 72 triệu USD. Căn hộ còn lại nằm đối diện với căn hộ trên được mua năm 2010 và hiện có trị giá khoảng 4, 08 triệu USD.

Ngoài ra, bà Góc -đi-giô cũng dùng 3 triệu USD quỹ công để mua trung tâm thương mại cao cấp Neinman Marcus tại Mỹ; 1, 4 triệu USD dùng để mua công ty máy bay tư nhân có tên Ademex và 17.260USD dùng trang trải chi phí phẫu thuật thẩm mỹ tại Ca-li-phoóc-ni-a. Mặc dù, theo ước tính, thu nhập của bà từ năm 2009-2012 cũng không hề nhỏ, vào khoảng 1, 1 triệu pê-xô Mê -hi-cô (tương đương 86 nghìn USD). Được biết, bà Góc -đi-giô cũng sở hữu một căn hộ tầng mái ở khu dân cư dành cho giáo chức Polanco ở thành phố Mê -hi-cô.

Làm trong sạch bộ máy công quyền

Trước khi trở thành Chủ tịch Liên đoàn giáo dục Mê -hi-cô vào năm 1989, bà Góc -đi-giô khởi nghiệp là một giáo viên trường thanh thiếu niên tại bang Chi -áp-bát. Bà cũng từng là Tổng thư ký của đảng Cách mạng Thể chế (PRI), song đã ly khai khỏi đảng này vào năm 2006 và thành lập đảng Liên minh mới (Panal), đảng của những nhà giáo Mê -hi-cô. Trong cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 1-7 vừa qua, đảng Panal đã giành gần 3% số phiếu ủng hộ. Tuy nhiên, vai trò của bà trong hệ thống chính trị Mê -hi-cô không chỉ dừng lại ở đó. Liên đoàn giáo dục do bà Góc -đi-giô điều hành quy tụ 1, 5 triệu thành viên, có chi phí hoạt động hằng năm lên đến hàng chục triệu USD, và được cho là nghiệp đoàn hùng mạnh nhất tại Nam Mỹ. Bà Góc -đi-giô từng có những ảnh hưởng rất lớn đến chính phủ, thậm chí đối với một số tổng thống của Mê -hi-cô, bằng cách thuyết phục các thành viên liên đoàn bỏ phiếu cho người bà ủng hộ hoặc chịu trách nhiệm bố trí nhân viên tại các điểm bỏ phiếu trong ngày bầu cử.

Ngoài việc nắm quyền thao túng chính trị, bà cũng là người đứng đầu phong trào đấu tranh của Liên đoàn chống lại chính sách cải cách giáo dục sâu rộng của Tổng thống Pê -nha Ni-ê-tô. Chính sách cải tổ yêu cầu giáo viên Mê -hi-cô phải trải qua một chu trình đánh giá năng lực trước khi được phân công giảng dạy, điều vốn chưa từng xảy ra tại hệ thống tiểu học và trung học Mê -hi-cô. Mặc dù, chính sách cải tổ được đánh giá là sẽ tạo ra những bước đột phá, nhằm thay đổi hệ thống giáo dục lỗi thời chịu ảnh hưởng quá lớn từ SNTE -vốn bị cho là sẵn sàng bán vị trí giáo viên, hoặc cho phép kế thừa công việc này trong gia đình. Tuy nhiên, SNTE không tán thành vì đa số công đoàn viên là giáo viên có tâm lý lo sợ bị mất việc do trình độ chuyên môn kém. SNTE đã lên tiếng chỉ trích những cải tổ của chính phủ có thể dẫn đến việc sa thải hàng loạt các nhân viên trong ngành giáo dục và cho rằng, những thay đổi này là dấu hiệu về sự bắt đầu tiến trình tư nhân hóa ngành giáo dục Mê-hi-cô. Theo nhiều chuyên gia, việc này khiến “bà hoàng” trở thành mục tiêu cần phải loại bỏ nếu Tổng thống Pê-nha Ni-ê-tô muốn thực hiện những cải cách nói trên tại nền kinh tế lớn thứ hai châu Mỹ La -tinh này.

Trong cuộc họp báo sau vụ bắt giữ bà Góc-đi-giô, Tổng chưởng lý Hô-xê Mu-ri-giô Ca ram (Jose Murillo Karam) cho biết, việc điều tra bắt đầu từ tháng 12 năm ngoái, sau khi Tổng thống Mê-hi-cô Pê-nha Ni-ê-tô đắc cử và xuất hiện những tin đồn về việc nhiều quan chức Mê-hi-cô đã thực hiện những vụ giao dịch phi pháp hàng tỷ pê-xô Mê-hi-cô. Trước đây, bà Góc -đi-giô từng bị nhiều đối thủ buộc tội tham nhũng, biển thủ công quỹ và thậm chí giết người. Tuy nhiên, Viện công tố Mê-hi-cô chưa bao giờ đưa ra những lời cáo buộc chống lại bà. Vụ bắt giữ bà Góc đi-giô diễn ra sau khi Tổng thống Pê-nha Ni-ê-tô ký sắc lệnh ban hành Luật Cải cách giáo dục toàn diện, đạo luật giúp ngăn chặn sự lộng hành của tổ chức công đoàn gồm 1, 5 triệu giáo viên các cấp do bà Góc-đi-giô điều hành. Điều này đã khiến nhiều người ngờ rằng, động cơ đằng sau vụ bắt giữ bà Góc -đi-giô có thể xuất phát từ mục đích chính trị.

Dù vậy, chính phủ của Tổng thống Pê-nha Ni-ê-tô hôm 27-2 đã lên tiếng phủ nhận điều này và khẳng định rằng, vụ bắt giữ đơn thuần là một nỗ lực nhằm làm trong sạch bộ máy công quyền của quốc gia này.

NGỌC THƯ