Tân Tổng thư ký NATO Ra-xmút-xen trong buổi họp báo đầu tiên ngày 3-8. Ảnh: AFP

* Xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với Nga 

Ngày 3-8, cựu Thủ tướng Đan Mạch An-đớt Phốc Ra-xmút-xen đã chính thức đảm nhận cương vị tổng thư ký mới của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Tổng thư ký mới thừa kế một nhiệm vụ nặng nề khi hàng chục nghìn quân NATO đang chiến đấu chống quân nổi dậy Ta-li-ban ở Áp-ga-ni-xtan ngay trước thềm cuộc bầu cử tổng thống ở nước này vào ngày 20-8 tới và mối  quan hệ giữa NATO với Nga rơi vào tình trạng băng giá.

Việc làm đầu tiên của ông Ra-xmút-xen trên cương vị mới là công bố kế hoạch tầm nhìn của ông đối với liên minh này và giải quyết những thách thức mà NATO sẽ phải đối mặt tại Áp-ga-ni-xtan.

Ông Ra-xmút-xen nhận định rằng, NATO cần thêm sự hỗ trợ quốc tế từ LHQ và Liên minh Châu Âu (EU) để bảo đảm an ninh và tái thiết tại đây. Theo ông Ra-xmút-xen, NATO phải mở rộng sự hợp tác với các tổ chức và nhóm viện trợ quốc tế khác đang làm việc tại Áp-ga-ni-xtan "để giành được nền hòa bình" cho nước này.

Ông Ra-xmút-xen tuyên bố, NATO phải ngăn chặn Áp-ga-ni-xtan "trở thành trung tâm lớn của chủ nghĩa khủng bố một lần nữa".

Trả lời phỏng vấn tờ Politiken của Đan Mạch cuối tuần qua, tân Tổng thư ký NATO Ra-xmút-xen cho biết, ông ủng hộ đối thoại với “các nhóm ôn hòa ngoài tầm kiểm soát của Ta-li-ban”.

Tờ Politiken dẫn lời ông Ra-xmút-xen, cho rằng: “Chắc chắn, có một lực lượng nòng cốt của Ta-li-ban mà chúng ta không thể hy vọng đạt được bất cứ thỏa thuận nào. Chúng chỉ quan tâm tới sức mạnh quân sự. Tuy nhiên, cũng có những nhóm mà chúng ta có thể đối thoại, để đem tới sự hòa giải nhất định giữa họ và cộng đồng người Áp-ga-ni-xtan”. 

Hiện NATO có khoảng 64.000 quân tại Áp-ga-ni-xtan - một nửa trong số đó là quân Mỹ - đang vật lộn chiến đấu để ngăn chặn tình trạng bạo loạn ngày càng gia tăng của Ta-li-ban.

Tuy nhiên, số thương vong thường dân tăng lên nhanh chóng do những cuộc tấn công của NATO, khiến người dân của đất nước này giận dữ.

Chính vì thế, người ta cho rằng Áp-ga-ni-xtan được dự đoán sẽ là một trong những “bài sát hạch” lớn nhất về khả năng dẫn dắt NATO của ông Ra-xmút-xen.

Trong ngày làm việc đầu tiên của ông Ra-xmút-xen, bạo lực đã xảy ra tại Áp-ga-ni-xtan khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 29 người khác bị thương.

Ha-run Mơ - một nhà phân tích chính trị Áp-ga-ni-xtan - cảnh báo, tân Tổng thư ký NATO sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trên con đường phía trước: Thứ nhất, ông Ra-xmút-xen phải thuyết phục một số quốc gia tham gia tích cực hơn nữa trong cuộc chiến chống khủng bố tại Áp-ga-ni-xtan. Thứ hai, ông Ra-xmút-xen phải tăng số lượng binh lính NATO tại Áp-ga-ni-xtan. Thứ ba, ông Ra-xmút-xen phải ngăn chặn việc một số quốc gia muốn rút quân đội của họ khỏi Áp-ga-ni-xtan.

Bên cạnh đó, tân Tổng thư ký NATO còn phải giúp khởi động lại các quan hệ băng giá với Nga. Vì các lý do chiến lược, hai bên cần hợp tác chặt chẽ hơn, đặc biệt trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố và chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Tân Tổng thư ký NATO tuyên bố sẽ theo đuổi tham vọng xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với Nga. Ông cũng không quên đòi Crem-li “phải tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các nước láng giềng”.

Theo ông Ra-xmút-xen, NATO và Nga có các mục tiêu chung trên những lĩnh vực chủ chốt như chống khủng bố, vấn đề Áp-ga-ni-xtan, giải trừ quân bị và không phổ biến hạt nhân.

Ngoài ra, ông Ra-xmút-xen cũng phải giành được lòng tin của thế giới Hồi giáo sau khi Thổ Nhĩ Kỳ, nước Hồi giáo duy nhất trong NATO, lúc đầu đã phản đối ông do vụ báo chí Đan Mạch đăng tranh biếm họa về đấng tiên tri Mô-ha-mét của người Hồi giáo. Thổ Nhĩ Kỳ chỉ đồng ý sau khi ông Ra-xmút-xen cam kết sẽ xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn với thế giới Hồi giáo.

Ông Ra-xmút-xen, 56 tuổi, kế nhiệm nhà ngoại giao kỳ cựu Hà Lan Giáp đơ Hốp Sếp-phơ, người vừa hết nhiệm kỳ sau 5 năm rưỡi đảm đương cương vị này. Ông Ra-xmút-xen là Tổng thư ký thứ 12 của NATO và là người Đan Mạch đầu tiên giữ vai trò lãnh đạo trong lịch sử 60 năm hoạt động của liên minh quân sự lớn nhất hành tinh này. Ông Ra-xmút-xen cũng chỉ định một nhóm các nhân vật xuất sắc góp phần soạn thảo khái niệm chiến lược mới của NATO.