Đêm 29-3 đã trở thành cơn ác mộng đối với người dân I-rắc và cả lực lượng an ninh nước này khi có ít nhất 130 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong hàng loạt vụ đánh bom và tấn công liều chết khắp thủ đô Bát-đa. Tại một khu chợ ở phía bắc Bát-đa, hai kẻ đánh bom liều chết đã cho nổ khối bộc phá giấu trong người khi mọi người đang tấp nập mua bán trước những ngày cuối tuần. Ít nhất 76 người bị thiệt mạng và khoảng 100 người bị thương. Phần lớn nạn nhân là phụ nữ và trẻ em.

Gần như cùng lúc, ở khu chợ của thị trấn Kha-lít, cũng là nơi có đông người Si-ai sinh sống, cách thủ đô Bát-đa 80km về phía nam, đã xảy ra bốn vụ đánh bom xe liên tiếp, cướp đi sinh mạng của ít nhất 53 người và làm 103 người bị thương. Những mục tiêu bị tấn công là khu chợ, tòa án thị trấn và một căn cứ quân sự đang xây dựng gần đó. Đây là vụ bạo lực đẫm máu nhất ở khu vực Bát-đa kể từ khi lực lượng Mỹ và I-rắc tiến hành chiến dịch tăng cường an ninh. Cùng ngày, có thêm 21 người thiệt mạng trong các vụ bạo lực ở xung quanh Bát-đa và cảnh sát tìm thấy ở thủ đô 25 thi thể với những dấu hiệu bị hành quyết

Các vụ bạo lực đẫm máu liên tiếp xảy ra chỉ vài giờ sau khi ông Ry-an Rốc-cơ, 57 tuổi, chính thức nhậm chức Đại sứ mới của Mỹ tại I-rắc và bắt đầu ngày làm việc đầu tiên. Ông Rốc-cơ được chỉ định là người thay thế cựu Đại sứ D.Kha-lin-dát, đã về nước hồi đầu tuần này. Tại lễ nhậm chức ngày 29-3, ông Rốc-cơ cho rằng Mỹ đang đứng trước một “thách thức lịch sử”; các lực lượng khủng bố và nổi dậy tiếp tục đe dọa an ninh ở thủ đô Bát-đa và trên khắp đất nước I-rắc; vì vậy bảo vệ an ninh là vấn đề trọng tâm. Quyết tâm của ông Rốc-cơ phần nào được củng cố khi lực lượng 80.000 binh sĩ Mỹ và I-rắc đang được triển khai bên trong và ngoài Bát-đa để bảo vệ an ninh và trấn áp lực lượng nổi dậy. Tuy nhiên, tình trạng bạo lực mất kiểm soát tại I-rắc vẫn sẽ là thách thức số một của tân đại sứ Mỹ hiện nay.

Trong khi đó, Thượng viện Mỹ đã chính thức thông qua dự luật bổ sung khoản chi ngân sách gần 122 tỷ USD cho hai cuộc chiến tranh I-rắc và Áp-ga-ni-xtan, trong đó gắn thêm điều kiện ấn định thời gian đến ngày 31-3-2008 rút hết lính Mỹ tham chiến tại I-rắc về nước, sớm hơn 5 tháng so với thời gian biểu mà Hạ viện đã ấn định. Trước đó, trong cuộc bỏ phiếu sơ bộ ngày 27-3, Thượng viện Mỹ đã bác bỏ yêu sách của phe Cộng hòa muốn rút điều khoản ấn định một thời gian biểu rút quân cụ thể kèm theo trong dự luật ngân sách chiến tranh này.

CHU VŨ