Kể từ đầu năm tới nay, thế giới đã trải qua 4 trận động đất mạnh (chưa tính các dư chấn của nó) khiến nhiều người thiệt mạng, hàng nghìn ngôi nhà, trường học, hàng vạn ki-lô-mét đường sá bị phá hủy. Thiệt hại nghiêm trọng nhất phải kể đến trận động đất ở Ha-i-ti hôm 12-1 có cường độ 7,1 độ rích-te, làm gần 300.000 người thiệt mạng. Trận động đất có cường độ 8,8 độ rích-te ở Chi-lê ngày 27-2 cũng làm hàng trăm người thiệt mạng. Ngoài ra, hai trận động đất ở In-đô-nê-xi-a và Thổ Nhĩ Kì cũng cướp đi sinh mạng của gần 100 người.

Các nhà khoa học cho biết, trung bình mỗi năm trên thế giới sẽ có một trận động đất mạnh 8 độ rích-te trở lên và hàng chục trận động đất mạnh 7 độ rích-te. Tuy nhiên, những trận động đất liên tiếp xảy ra chỉ trong vòng hai tháng qua khiến nhiều người đặt câu hỏi: Liệu có mối liên hệ nào giữa các trận động đất này hay không? Theo ông Mi-sen Gra-nê, Giám đốc Hệ thống theo dõi động đất quốc gia, thuộc Đài quan sát Trái đất ở Xtra-xbuốc (Pháp), cho tới thời điểm này chưa thể kết luận có mối liên hệ nào giữa các trận động đất ở Ha-i-ti, Chi-lê, In-đô-nê-xi-a và Thổ Nhĩ Kì. Ông Mi-sen Gra-nê giải thích, vỏ Trái đất không phải là lớp lành lặn mà nứt thành nhiều mảnh. Các mảnh vỏ Trái đất nằm kề nhau nhưng di chuyển theo những phương hướng khác nhau với tốc độ khác nhau. Ví dụ như ở Ha-i-ti, tốc độ di chuyển của các mảng kiến tạo là 2cm/năm, trong khi ở Chi-lê, con số này là 6cm/năm. Khi chuyển động, các mảng vỏ Trái đất va chạm vào nhau là nguyên nhân dẫn tới động đất.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa các trận động đất không liên quan gì tới nhau. Năm 1999 tại Thổ Nhĩ Kì, trận động đất đầu tiên đã kéo theo một trận động đất khác. Mặt khác, lượng năng lượng giải phóng từ sau các trận động đất càng lớn thì các dư chấn càng nhiều. Nhà địa vật lí của Cục địa chất Mỹ Pôn Ca-ru-xô (Paul Caruso) cho biết, trận động đất ở Chi-lê đã giải phóng khoảng 50 tỉ tấn năng lượng và làm đứt gãy một đoạn có chiều dài khoảng 400 km trên đường phay. Do lượng năng lượng giải phóng ra nhiều nên sau đó Chi-lê liên tiếp hứng chịu một loạt đợt dư chấn mạnh và những lời cảnh báo sóng thần.

Võ Linh