Ngày 9-9, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma đã có bài diễn văn trước Quốc hội Mỹ để bảo vệ dự án cải cách hệ thống bảo hiểm y tế của nước này. Ông Ô-ba-ma cho rằng, hệ thống y tế của Mỹ cần phải qua một cuộc “đại phẫu” mới có thể đem lại sự công bằng cho người dân nước này.

Tránh vết xe đổ

Đã hơn nửa thế kỷ, bảo hiểm y tế luôn là một chủ đề gây tranh cãi của mọi chính quyền từ thời Tổng thống Tru-man. Trong thời Tổng thống Bin Clin-tơn (1992-2000), chương trình cải tổ bảo hiểm y tế cũng đã bị Quốc hội do đảng Cộng hòa nắm giữ dẹp bỏ.

Tổng thống Ô-ba-ma kêu gọi các nghị sĩ ủng hộ chương trình cải cách y tế Quốc hội ngày 9-9. Ảnh: Rơi-tơ

Với khẩu hiệu nổi tiếng “Chúng ta cần thay đổi”, kế hoạch cải cách hệ thống y tế cùng các nội dung cải cách kinh tế và đối ngoại khác đã giúp ứng cử viên Ô-ba-ma vượt qua đối thủ của mình và trở thành tổng thống nước Mỹ. Chính vì vậy, cải cách y tế là một trong các chủ đề chính trong nhiệm kỳ của ông Ô-ba-ma và cũng là sự thử thách lớn nhất của ông Ô-ba-ma kể từ khi bước chân vào Nhà Trắng.

Theo ông Ô-ba-ma, kế hoạch cải cách hệ thống y tế của cựu Tổng thống Clin-tơn vào thập niên 1990 thất bại do sự phản đối mạnh mẽ từ các công ty bảo hiểm và dược phẩm.

Ông Ô-ba-ma nói: "Tôi biết mọi người sợ rằng chúng ta sẽ lặp lại vết xe đổ đó. Lần này hoàn toàn khác. Lần này, lời kêu gọi cải cách đi từ dưới lên, từ mọi thành phần - từ bác sĩ, y tá, bệnh nhân, các nghiệp đoàn, các doanh nghiệp, bệnh viện cho tới những nhà cung cấp chăm sóc y tế và các nhóm cộng đồng".

Không giống ông Clin-tơn, ông Ô-ba-ma không trình một kế hoạch cải cách cụ thể lên Quốc hội, một trong những nguyên nhân khiến cựu Tổng thống Clin-tơn thất bại, mà ông chỉ vạch ra các nguyên tắc chung để hướng dẫn Quốc hội khi cơ quan này viết kế hoạch cải cách: mở rộng bảo hiểm y tế, cải thiện dịch vụ và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Thực tế nhưng khó thực thi

Chương trình cải cách y tế mà ông Ô-ba-ma hướng tới là mở rộng bảo hiểm y tế (BHYT) cho mọi người dân và giảm chi phí y tế để mọi người dân đều có thể có được BHYT; mở rộng các chương trình BHYT Nhà nước, hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện BHYT cho người lao động thông qua cơ chế tái bảo hiểm và hỗ trợ cho người dân có thể tham gia các chương trình BHYT với mức phí chấp nhận được.

Gánh nặng chi tiêu y tế sẽ được giảm bớt thông qua việc áp dụng công nghệ thông tin y tế, cho phép nhập khẩu thuốc giá rẻ từ các nước phát triển, tăng cường các chương trình y tế công cộng, trong đó có chương trình quản lý các bệnh mãn tính…

Trong kế hoạch ngân sách, ông Ô-ba-ma đã đề xuất dành 634 tỉ USD giúp tiến hành cuộc “đại phẫu” này trong 10 năm tới. Ngoài ra, Chính phủ Mỹ sẽ chi hàng nghìn tỉ USD cho chăm sóc y tế trong thời kỳ này.

Ngay khi bản kế hoạch được đưa ra, nhiều người đã tán đồng quan điểm của ông Ô-ba-ma bởi lẽ nó tác động đến cuộc sống của người dân Mỹ. Còn nhớ, vào thập kỷ 70, 80 của thế kỷ trước, nếu một bệnh nhân bị tai biến mạch máu não hoặc suy tim được đưa vào bệnh viện, cơ may sống thêm một năm nữa chỉ chiếm 60%. Ngày nay tỉ lệ đó đã lên tới 90%, thậm chí có thể kéo dài thời gian sống của người bệnh. Đó là nhờ tiến bộ nhanh về các phương pháp trị liệu mới và dược phẩm cũng như kỹ thuật tân tiến của y khoa. Tất cả những phát minh đó đều rất tốn kém. Người ta cho rằng, 2/3 việc tăng chi phí y tế hằng năm là do các phương pháp trị liệu hiện đại. Bệnh nhân nào cũng mong muốn mình được chữa trị bằng phương thức hiện đại nhất, trong khi các bác sĩ đều muốn áp dụng kỹ thuật tốt nhất, hữu hiệu. Tất nhiên, mong muốn đó đi kèm với sự tốn kém.

Theo kết quả một cuộc thăm dò mới đây, hơn 80% người Mỹ được hỏi đều cho rằng hệ thống chăm sóc y tế cần những thay đổi cơ bản hoặc một cuộc đại phẫu. Những người ủng hộ cải cách cho rằng, khủng hoảng kinh tế hiện nay đã khiến hàng triệu người Mỹ không có bảo hiểm y tế, nhiều người lâm vào cảnh vỡ nợ, và nhiều doanh nghiệp phải gánh vác một gánh quá nặng vì phải cung cấp bảo hiểm y tế cho nhân viên.

Trong khi đó, nhiều nhà lập pháp thuộc đảng Cộng hòa, nhóm thiểu số tại Quốc hội, cũng đồng ý rằng các chi phí chăm sóc y tế hiện nay là quá cao. Tuy nhiên họ cho rằng, cuộc “đại phẫu” sẽ tốn kém hơn ước tính của Tổng thống Ô-ba-ma. Những người phản đối cuộc cải cách này đặt câu hỏi: Chương trình bảo hiểm y tế của ông Ô-ba-ma lấy đâu ra 3000 tỉ USD để chi trả BHYT cho 48 triệu người dân không bảo hiểm ngân sách. Không thể có ngân khoản nào bù đắp lại lỗ hổng quá rộng, quá sâu đó.

KIM OANH

Kỳ 2: Người xây-Kẻ phá