Nông dân Bỉ lùa bò phản đối cuộc họp trên đường phố Thủ đô Brúc-xen. Ảnh: AP

Cuộc khủng hoảng sữa ở châu Âu có nguy cơ lan rộng khi hàng nghìn  nông dân khắp EU hôm 5-10 biểu tình trước Trụ sở của Liên minh châu Âu (EU) ở Brúc-xen (Bỉ), nơi diễn ra cuộc họp khẩn các bộ trưởng Nông nghiệp các nước thành viên EU, để phản đối giá sữa sụt giảm mạnh.

Ngay từ sáng sớm, giao thông đã tắc nghẽn tại các cửa ngõ chính dẫn vào trụ sở Hội đồng châu Âu ở Brúc-xen do hàng nghìn nông dân lái máy kéo đến biểu tình trước trụ sở diễn ra cuộc họp này. Những người biểu tình đã đốt rơm rạ, ném trứng và chai lọ về phía tòa nhà diễn ra cuộc họp nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng sữa hiện nay và bình ổn giá sữa về lâu dài, để phản đối các biện pháp hiện nay. Các nông dân thậm chí “lùa” cả một chú bò ra đường, thách thức cảnh sát với chai lọ và vịt gà, đổ sữa cùng phân bón làm náo loạn Brúc-xen.

Thời gian qua, những người nông dân khắp EU đã trút hàng triệu lít sữa xuống những cánh đồng, trước các tòa nhà chính quyền của EU ở Pháp, Đức, Bỉ và các quốc gia khác do tức giận vì giá sữa giảm mạnh, ảnh hưởng nghiêm trọng tới tình hình tài chính của họ. Theo đánh giá của Copa-Cogeca, Hiệp hội Nông dân châu Âu, do giá sữa giảm, người nông dân ngành chăn nuôi bò sữa mất khoảng 10 tỉ ơ-rô (14,6 tỉ USD) trong năm nay. “Nếu không có thay đổi trong mùa đông này tôi sẽ buộc phải ngừng sản xuất sữa”, anh nông dân Bỉ Ri-sác Pa-trít-xơ (Richard Patrice) nhấn mạnh.

Ngọn nguồn của “cơn thịnh nộ trắng” ở châu Âu bắt nguồn từ tháng 11 năm ngoái khi các lãnh đạo EU nhất trí tăng hạn ngạch sản xuất sữa mỗi năm 1% và sẽ bãi bỏ hạn ngạch vào năm 2015. Điều này vấp phải sự phản đối quyết liệt của nông dân do lo ngại giá sữa sẽ giảm mạnh hơn nữa khi không còn hạn ngạch. Dù hiện nay nông dân EU được "bù lỗ" 2 ơ-rô/ngày cho mỗi con bò sữa, mức trợ cấp như vậy không giúp họ tránh khỏi tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới khi nhu cầu về các sản phẩm sữa giảm mạnh. Hơn nữa, một khi các nước EU tự định đoạt hạn ngạch xuất khẩu sữa sẽ đồng nghĩa với việc mạnh ai nấy làm và dẫn đến tình trạng xuất khẩu sữa tràn lan. Điều này ắt dẫn đến cung vượt cầu và việc giá sữa giảm mạnh hơn nữa là không tránh khỏi.

Sự tức giận của nông dân sản xuất sữa ở Pháp và châu Âu càng gia tăng sau khi Cao ủy Nông nghiệp EU Ma-ri-an Phi-sơ Bô-en (Mariann Fischer Boel) thông báo một loạt giải pháp cho phép các nước thành viên EU cơ cấu lại ngành sản xuất sữa của nước mình. Theo đó, bà Ma-ri-an đề xuất hỗ trợ tài chính để một số nông dân chuyển sang lĩnh vực khác, tiền hỗ trợ này được lấy từ tiền phạt những nông dân sản xuất sữa quá hạn ngạch. Nói cách khác, theo bà Ma-ri-an, để giải quyết tình trạng giá sữa giảm, cần hạn chế số nông dân sản xuất sữa và lượng sữa được sản xuất. Đây là giải pháp mà nông dân châu Âu không chấp nhận trong bối cảnh hiện nay và là chất xúc tác dẫn đến “cơn thịnh nộ trắng” của nông dân toàn châu Âu.

Những người nông dân cho rằng giá thành sản xuất đã đắt gấp đôi giá thị trường và muốn có thay đổi để bảo vệ họ khỏi những thất thường của thị trường. Tuy nhiên, cuộc họp ở Brúc-xen đã không đưa ra được bất kỳ giải pháp cụ thể nào cho cuộc khủng hoảng sữa hiện nay. Yêu cầu chính của nông dân - giới hạn sản xuất thông qua hạn ngạch để nâng giá sữa – đã không được chấp nhận. Dẫu vậy, bà Ma-ri-an cũng thông báo việc thành lập một “nhóm chuyên gia cao cấp” vào tuần tới nhằm nghiên cứu giải pháp trung và dài hạn cho ngành sữa của EU.

Theo dự kiến, vào ngày 19-10 tới, tại Lúc-xăm-bua sẽ tiếp tục diễn ra cuộc họp cấp bộ trưởng EU để bàn về các giải pháp cho cuộc khủng hoảng sữa. Nhiều khả năng tại cuộc họp này sẽ đưa ra một số biện pháp cụ thể, như thông qua khoản trợ giúp 15.000 ơ-rô cho mỗi nông dân. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, ngay cả khi các biện pháp này được thông qua thì chắc chắn cũng sẽ không thể thực hiện được ở những nước hiện đang gặp khó khăn về tài chính.

NGỌC HÀ