Hai cơn bão I-ke và Gu-xta phá hủy hàng trăm nghìn ngôi nhà ở Cu-ba. Ảnh: Roi-tơ

Hậu quả vượt ngoài khả năng khắc phục

Hoành hành ở Cu-ba 48 giờ, cơn bão I-ke được đánh giá là một trong những cơn bão lịch sử với sức gió lên tới 195km/giờ. Cục Phòng vệ dân sự Cu-ba cho biết, 2,6 triệu người trong tổng số 11 triệu dân Cu-ba đã được sơ tán. Khoảng 118.000 nhân viên Cục phòng vệ dân sự các cấp cùng binh sĩ thuộc lực lượng quốc phòng và gần 10.000 phương tiện giao thông đã được huy động để giúp người dân sơ tán. Thủ đô La Ha-ba-na cũng như nhiều tỉnh, thành khác phố tiếp tục bị cắt điện để đề phòng nguy hiểm.

Bão I-ke đổ bộ vào Cu-ba đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 7 người. Báo chí Cu-ba đánh giá mức độ thiệt hại do bão I-ke gây ra trên cả nước có thể không kém “cơn bão thế kỷ” Gu-xta trước đó 10 ngày. Nếu tính thiệt hại kinh tế trong cả hai cơn bão trên, số tiền thiệt hại có thể lên tới 10 tỷ USD, hơn nửa triệu ngôi nhà đã bị tàn phá, trong đó 91.000 ngôi nhà đã bị sập đổ hoàn toàn. Các tỉnh bị thiệt hại nặng nhất gồm Ôn-ghin, Lát Tu-nát, Ca-ma-guây, Pi-na đên Ri-ô và đảo Thanh niên. Chính phủ Cu-ba tuyên bố sẽ dành toàn bộ nguồn dự trữ, kể cả dự trữ phục vụ công tác quốc phòng, để hỗ trợ các nạn nhân thiên tai, nhưng cũng khẳng định những nguồn này sẽ không đủ để khắc phục hậu quả của những thảm họa vừa qua.

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Cu-ba, Chủ tịch Ra-un Ca-xtơ-rô đã quyết định hoãn cuộc tập trận chiến lược thường niên quan trọng nhất của quân đội nước này, dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 11 tới, bởi những thiệt hại nghiêm trọng do thiên tai gây ra trong những ngày qua. Cuộc tập trận sẽ được lùi sang năm 2009. Thông báo của Bộ Quốc phòng nêu rõ những thiệt hại sau bão Gu-xta và I-ke đã đặt ra một nhiệm vụ mới cho Đảng, Nhà nước và Chính phủ Cu-ba cùng các cơ quan kinh tế và tổ chức xã hội - đó là khắc phục hậu quả thiên tai, hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống.

Mới gượng dậy sau khi bị bão Gu-xta tàn phá, Cu-ba thừa nhận rằng không có đủ khả năng tái thiết sau đợt “bão bồi, bão nhồi” liên tiếp vừa qua. Văn phòng đại diện quyền lợi Cu-ba tại Mỹ đã gửi công hàm tới chính phủ Mỹ đề nghị Oa-sinh-tơn cho phép các công ty Mỹ bán các vật liệu cần thiết cho Cu-ba để nước này khắc phục hậu quả các cơn bão vừa qua. Chính phủ Cu-ba nhấn mạnh, nước này không thể chấp nhận viện trợ của một quốc gia đang cấm vận Cu-ba, nhưng sẵn sàng mua những vật liệu cần thiết mà các công ty Mỹ xuất khẩu và đề nghị Oa-sinh-tơn cho phép những công ty này bán vật liệu cho Cu-ba. Công hàm nêu rõ, trong trường hợp chính phủ Mỹ không cho phép thực hiện yêu cầu trên một cách lâu dài, Cu-ba đề nghị ít nhất là trong 6 tháng tới đề xuất này được chấp nhận, đặc biệt trong hoàn cảnh hiện nay, sau khi các cơn bão Gu-xta và I-ke để lại hậu quả nghiêm trọng tại Cu-ba trong khi những tháng bão nguy hiểm hơn vẫn còn ở phía trước. Tuy nhiên phía Mỹ đã bác bỏ đề nghị này của Cu-ba.

Cuộc cứu hộ lịch sử

Chính phủ và nhân dân Cu-ba đang dốc toàn bộ sức lực để khắc phục hậu quả. Hiện nay, một “chiến dịch cứu hộ lịch sử” đang được tiến hành với sự tham gia của hàng nghìn nhân viên cứu hộ, trong đó có cả lực lượng chuyên nghiệp và tình nguyện viên tại khu vực bị thiên tai hoành hành để khắc phục hậu quả. Theo quan sát của phóng viên BBC Xan Pê-đrô, Chính phủ Cu-ba luôn chứng tỏ hiệu quả khi đương đầu với các tình huống khẩn cấp này. “Nhà chức trách Cu-ba đã huy động hết mức có thể hoạt động các đơn vị y tế, mở các khu vực tạm trú khẩn cấp và di chuyển người dân tới nơi an toàn trước và sau khi bão I-ke tràn vào. Do đã dự trữ nước uống, lương thực và nhiên liệu từ trước nên một số khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp của bão I-ke như thành phố Pi-na đên Ri-ô và đảo Thanh niên đã chống chọi tốt”, ông Pê-đrô cho biết.

Trước hậu quả nặng nề của hai cơn bão để lại tại Cu-ba, Hội chữ thập đỏ quốc tế đã gửi những tấn hàng đầu tiên trong số 95 tấn hàng viện trợ nhân đạo tới Cu-ba. Theo nguồn tin của Hội, chuyến máy bay chở 21 tấn hàng đã đến Cu-ba và hai chuyến khác cũng đã đến Ha-i-ti và Ba-ha-mát. Ngoài ra, Hội còn huy động thêm viện trợ trong những ngày tới nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu nhân đạo tại các nước bị thiên tai ở Ca-ri-bê, đặc biệt là giúp Cu-ba, khắc phục hậu quả bão I-ke. Các máy bay của Nga cũng đã chở hàng trăm lều bạt, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm và các nhu yếu phẩm cần thiết đã tới thủ đô La Ha-ba-na của Cu-ba. Trong khi đó, nhiều nước như Vê-nê-xu-ê-la, Trung Quốc, Bra-xin, Mê-hi-cô, Bô-li-vi-a, Ác-hen-ti-na, Goa-tê-ma-la và Đông Ti-mo đã thông báo sẽ gửi viện trợ nhân đạo giúp đỡ nhân dân Cu-ba.

Phạm