Mác Pheo và con gái. Ảnh: AP

Mác Pheo, người giúp các phóng viên tờ Bưu điện Oa-sinh-tơn là Bốp Út-uốt và Can Bơn-tên phá vụ bê bối Oa-tơ-ghết và làm Tổng thống Ních-xơn phải từ chức, đã qua đời ở tuổi 95 sau nhiều tháng chống chọi với những cơn suy tim. Trong bản tin thông báo về sự ra đi của ông Pheo, tờ Thời báo Niu Y-oóc gọi ông là “nguồn tin nặc danh nổi tiếng nhất trong lịch sử Mỹ”.

Mối liên quan của Mác Pheo với lịch sử diễn ra vào tháng 5-1972, khi năm người bị bắt vì nửa đêm xâm nhập vào tòa nhà Oa-tơ-ghết, trụ sở của đảng Dân chủ, để đặt máy nghe lén và do thám những cuộc họp riêng của đảng Dân chủ. Cả 5 người này đều bị kết án tù. Ba tháng sau, Tổng thống Ních-xơn tuyên bố cuộc điều tra cho thấy Nhà Trắng không liên quan tới vụ này. Ông Pheo, phó giám đốc FBI lúc đó, tỏ ra không hài lòng với cách mà chính quyền can thiệp vào việc điều tra vụ đột nhập đã quyết định tiết lộ thông tin cho báo chí.

Nhờ có một nguồn tin mật từ nhân vật mang bí danh "Deep Throat", hai phóng viên Út-uốt và Can Bơn-tên đã quyết định mở cuộc điều tra tới cùng vụ Oa-tơ-ghết. Tháng 4-1974, Nhà Trắng phải trao 64 cuốn băng ghi âm những buổi đàm đạo của Tổng thống Ních-xơn với các phụ tá của ông. Ðây là chứng cớ rõ ràng cho thấy Tổng thống Ních-xơn biết trước cuộc xâm nhập để nghe lén và cố tình cản trở cuộc điều tra về vụ này. Kết quả là, cho đến nay, Tổng thống Ních-xơn trở thành vị tổng thống duy nhất trong lịch sử nước Mỹ buộc phải từ chức. Sau hơn 30 năm "im hơi lặng tiếng", tới năm 2005, Mác Pheo mới xuất hiện trước báo giới và khẳng định mình chính là "Deep Throat". Trong một cuộc trả lời phỏng vấn, khi được hỏi ông muốn được tưởng nhớ như thế nào trong vụ này, Mác Pheo trả lời: "Tôi muốn được nhớ tới như một viên chức đã làm hết trách nhiệm để giúp đỡ mọi người".

Pheo về hưu năm 1973, cũng vấp phải những vấn đề về pháp lý. Ông bị kết tội năm 1980 vì âm mưu ủy quyền cho các điệp vụ của chính phủ đột nhập vào các ngôi nhà mà không cần lệnh lục soát trong cuộc truy tìm nghi phạm đánh bom năm 1972 và 1973. Khi vụ việc được đưa ra xét xử, cựu Tổng thống Ních-xơn đã làm chứng nhân danh Pheo. Ông được Tổng thống Ri-gân ân xá năm 1981.