Khi còn đương chức, Hoàng Tùng Hữu (Huang Songyou), nguyên Phó chánh án Tòa án nhân dân (TAND) tối cao Trung Quốc, luôn miệng phê phán những vị quan tham bị đưa ra trước vành móng ngựa. Vậy mà Hoàng Tùng Hữu, 52 tuổi, cũng sắp phải hầu tòa. Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Trung Quốc cho biết, đầu tháng 3 tới  vụ án tham nhũng liên quan tới Hoàng Tùng Hữu sẽ được đưa ra xét xử. Đây là quan chức cao cấp nhất trong hệ thống tư pháp Trung Quốc bị xét xử từ trước đến nay trong khi Trung Quốc đang tiếp tục các nỗ lực quyết liệt chống tham nhũng.  

Ông Hoàng Tùng Hữu khi còn đương chức. Ảnh: flick.com

Việc phát hiện Hoàng Tùng Hữu tham nhũng hoàn toàn tình cờ khi nhà chức trách điều tra vụ án gian lận liên quan tới tòa nhà Trung Thành Plaza ở thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông.

Trung Thành Plaza nằm trên đường Thiên Hà, một trong những con đường đẹp nhất thành phố Quảng Châu với diện tích 230.000m2. Trước khi được xây dựng, khu đất này được bán đấu giá 34.000 đồng nhân dân tệ/m2. Tuy nhiên, do đơn vị khai thác không đủ vốn nên tháng 7-2002 TAND tỉnh Quảng Đông đã chỉ định TAND thành phố Quảng Châu phụ trách giải quyết. Khi tiến hành phát giá bán khu đất với giá 7,82 tỉ đồng nhân dân tệ, có hai đơn vị gồm Tập đoàn Bảo Lợi và Tổng công ty Thành Kiện tham gia mua. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng lại là Công ty TNHH Trí Nghiệp Tuấn Bằng và Công ty TNHH Đầu tư quốc tế Kim Mậu Bắc Kinh, hai doanh nghiệp dường như chẳng được ai biết tới về năng lực vốn cũng như năng lực kinh doanh bất động sản, đã mua lại được khu đất vàng này chỉ với giá 924 triệu đồng nhân dân tệ. Sau đó, do Giám đốc Công ty TNHH Trí Nghiệp Tuấn Bằng là Phạm Tuấn Nghiệp, người đã dính líu đến những bê bối làm giả chứng từ tài chính nên bị mất quyền mua Trung Thành Plaza. Quyền mua đất thuộc về Công ty Kim Mậu Bắc Kinh.

Sau khi được cấp đầy đủ giấy tờ sở hữu Trung Thành Plaza, tháng 2-2005, Công ty Kim Mậu Bắc Kinh đã bán lại quyền sở hữu này cho một đơn vị khác với giá 1,3 tỉ đồng nhân dân tệ. Như vậy, Công ty Kim Mậu Bắc Kinh đã đút túi gần 400 triệu đồng nhân dân tệ. Sự mờ ám trong thương vụ chuyển nhượng khiến nhiều người nghi ngờ. Giám đốc Sở thi hành án Quảng Đông Dương Hiền Tài đã nằm trong “tầm ngắm” của cơ quan điều tra. Qua chứng cứ thu thập được, trong vụ chuyển nhượng Trung Thành Plaza, Dương Hiền Tài thực hiện theo chỉ thị của Hoàng Tùng Hữu. Theo Báo Tin tức buổi tối Trùng Khánh, Hoàng Tùng Hữu bị cáo buộc lạm dụng quyền lực, nhận hối lộ 4 triệu nhân dân tệ, sống "đồi bại và hoang phí". Với những bằng chứng buộc tội trong tay, tháng 10-2008, Ủy ban kiểm tra kỉ luật Trung ương Trung Quốc đã quyết định khai trừ Hoàng Tùng Hữu ra khỏi Đảng. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng bãi nhiệm chức Phó chánh án TAND Tối cao và bãi miễn vị trí Ủy viên Ủy ban thẩm phán Trung ương của Hoàng Tùng Hữu. Đến tháng 10-2009, hồ sơ vụ án đã được chuyển cho Viện Kiểm sát nhân dân tối cao thụ lí để tiến hành các thủ tục truy tố ra tòa.

Vụ án Phó chánh án TAND tối cao Hoàng Tùng Hữu tham nhũng đã gây chấn động và ảnh hưởng rất lớn đến trong và ngoài hệ thống tòa án. Là một trong những thẩm phán có trình độ tốt của Trung Quốc, ông ta được coi là nhân vật hàng đầu thúc đẩy Trung Quốc đi theo con đường hướng tới chế độ pháp quyền và được bổ nhiệm làm Phó chánh án Tòa án nhân dân Tối cao cuối năm 2008. Phiên xét xử ông Hữu dự kiến trong tuần đầu tiên của tháng 3. Ngoài Hoàng Tùng Hữu, còn có 36 chánh án thuộc nhiều tòa án các cấp ở Quảng Đông cũng sẽ phải hầu tòa.

Phiên tòa xét xử vụ án Hoàng Tùng Hữu diễn ra trước khóa họp thường niên Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc (Quốc hội) và Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (CPPCC), thể hiện quyết tâm chống tham nhũng nói chung cũng như gạt bỏ “những con sâu tham nhũng” trong hệ thống tư pháp nước này nói riêng. Theo số liệu của Ủy ban kiểm tra kỉ luật trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, tính đến tháng 11 năm 2009 đã có tới 106.626 quan chức bị xử lí kỉ luật do có những sai phạm nghiêm trọng. Số quan chức nói trên gồm đảng viên, lãnh đạo và nhân viên các cơ quan chính phủ, lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước…

KIM OANH