Các nhà lãnh đạo Pháp, Đức, Anh và I-ta-li-a tại cuộc gặp ở Pa-ri. Ảnh: Roi-tơ

* Những nghi ngờ xung quanh “đại kế hoạch” của Mỹ

Trong cuộc họp khẩn cấp cuối tuần qua tại Pa-ri để bàn biện pháp ngăn chặn cuộc khủng hoảng tài chính xuất phát từ Mỹ và nay đang tác động mạnh tới hệ thống ngân hàng châu Âu, lãnh đạo bốn nền kinh tế lớn hàng đầu châu Âu đã nhất trí hợp tác để bảo vệ các tổ chức tài chính khỏi cơn bão tài chính toàn cầu, nhưng không thành lập một quỹ giải cứu chung.

Sẽ trừng phạt lãnh đạo các ngân hàng bị thua lỗ

Các tuyên bố đưa ra sau cuộc họp của lãnh đạo 4 nền kinh tế lớn nhất trong liên minh châu Âu gồm Pháp, Anh, Đức và I-ta-li-a do Tổng thống Pháp Xác-cô-di chủ trì tại Pa-ri, chỉ mang tính nguyên tắc chứ không đưa ra được những biện pháp cụ thể mới nào để giúp ngành ngân hàng châu Âu chống lại cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất ở khu vực này kể từ năm 1930 đến nay. Các nhà lãnh đạo nhất trí tìm cách nới lỏng các quy định về tài chính và viện trợ của nhà nước trong Thỏa thuận Ổn định và Tăng trưởng của EU được đặt ra nhằm bảo đảm sự cạnh tranh công bằng trong khối bằng cách cấm chính phủ các nước thành viên hỗ trợ tài chính cho các công ty gặp khó khăn. Người đứng đầu nước Pháp đã công bố một loạt biện pháp, gồm cả những hành động trừng phạt lãnh đạo các ngân hàng bị thua lỗ. Bốn nhà lãnh đạo trên đã nhất trí kêu gọi giải ngân sớm 32 tỉ ơ-rô trong quỹ châu Âu để giúp các doanh nghiệp nhỏ vượt qua cuộc khủng hoảng.

Hồi đầu tuần, quan chức Pháp nêu ý tưởng thành lập một quỹ giải cứu chung trị giá 300 tỉ ơ-rô nhằm các ngân hàng châu Âu bị đổ bể - theo mô hình gói cứu nguy 700 tỉ USD của Mỹ. Tuy nhiên, Đức và Anh đã bác bỏ ý tưởng này vì cho rằng các nước nên hành động độc lập và các ngân hàng phải tự tìm lối thoát cho riêng mình.

Phát biểu tại một cuộc họp báo chung sau cuộc họp kéo dài 3 giờ, Tổng thống Xác-cô-di cho hay, 4 nước đã thống nhất rằng các lãnh đạo của một tổ chức tài chính được cứu nguy sẽ bị trừng phạt. Tổng thống Pháp còn cho biết, ông và ba lãnh đạo còn lại đã nhất trí kêu gọi G8 họp sớm để sắp xếp một phản ứng toàn cầu đối với cuộc khủng hoảng tài chính bùng phát ở phố Uôn.

Không phải “linh đơn”

“Đại kế hoạch” đắt giá giải cứu phố Uôn đã được Tổng thống Bu-sơ ký thành luật. Nhưng trong khi ông Bu-sơ đang tìm cách trấn an người dân Mỹ rằng kế hoạch trị giá 700 tỉ USD này là “lựa chọn đúng đắn” thì người ta bắt đầu đặt câu hỏi về tính hiệu quả của nó.

Các nhà phân tích cho rằng, kế hoạch đắt giá này không phải là chìa khóa vạn năng hay linh đơn diệu dược gì. Mặc dù quả thực nó có thể trợ giúp cho ngành xây dựng và ngân hàng nhưng khó giải quyết xong những trông đợi của thị trường bất động sản trong một sớm một chiều. Theo "Liên hợp Tảo báo" của Xin-ga-po, kế hoạch giải cứu sẽ đổ tiền vào thị trường tín dụng, khôi phục niềm tin của các nhà đầu tư và người tiêu dùng. Song, đối với những vấn đề như cải thiện tình trạng sụt giảm giá cả bất động sản, chủ sở hữu không đủ khả năng chi trả tiền mua nhà... thì tác động của kế hoạch này lại rất chậm chạp.

AFP dẫn nguồn tin báo chí Mỹ cho biết giới đầu tư cũng chưa thấy an tâm. Trước hết, cần phải mất hàng tuần lễ mới tổ chức được việc đấu giá mua lại các khoản nợ trên. Và, cho dù mức tiền gửi ngân hàng được luật pháp bảo đảm đã được nâng cao, cuộc khủng hoảng lòng tin và những bế tắc trong thị trường tín dụng vẫn có thể kéo dài. Các báo lớn của Mỹ đều phản ánh băn khoăn của giới đầu tư cũng như dân chúng: liệu kế hoạch giải cứu thị trường này đã đủ để tránh một cuộc khủng hoảng tài chính lớn hơn chưa?

Một trong những lý do chính của tâm lý hoài nghi này là nguyên nhân căn bản của cuộc khủng hoảng này vẫn còn chưa được giải quyết - đó là cuộc khủng hoảng bất động sản ở Mỹ vẫn đang trầm trọng và đã lan sang các khu vực kinh tế khác. Các khoản nợ khó đòi có nguy cơ lan rộng sang toàn bộ các khoản tín dụng của các ngân hàng, đặc biệt là các khoản nợ của các doanh nghiệp và người dân. Thêm vào đó, tính đến tháng 9, tức là trong vòng 9 tháng liên tiếp, số lượng việc làm đã bị giảm mạnh hơn dự kiến.

Cũng theo các nhà phân tích, trừ phi các khoản vay và thị trường bất động sản được giải quyết, còn không thì hệ thống tài chính khó mà khôi phục toàn diện. Họ tin rằng, Tổng thống mới của nước Mỹ sau khi lên nhậm chức, vẫn phải đối mặt với vấn đề nan giải là làm cách nào để hồi phục thị trường tài chính.

NGỌC HÀ