Diện tích trồng thuốc phiện, lượng ma túy tiêu thụ trên thị trường và số người nghiện tiếp tục gia tăng... Đó là lời cảnh báo trong báo cáo của Cơ quan phòng, chống tội phạm và ma túy của Liên hợp quốc (UNODC) mới công bố trong tháng 6 này.

Nhức nhối từ những vùng sản xuất “cái chết trắng”

Theo UNODC, tổng số diện tích đất trồng cây thuốc phiện năm 2007 đã tăng lên 235.700ha, tăng 17% so với năm 2006. Trong đó, Áp-ga-ni-xtan là nơi trồng nhiều thuốc phiện nhất, với diện tích là 193.000ha (chiếm 82% diện tích trồng cây thuốc phiện của cả thế giới), cho sản lượng gần 9.000 tấn. Việc canh tác thuốc phiện trên diện rộng Áp-ga-ni-xtan được điều hành bởi các băng đảng tội phạm có tổ chức trong và ngoài nước. Bọn chúng cung cấp tiền, dụng cụ nông nghiệp và tổ chức các đạo quân bảo vệ nông dân trồng cây thuốc phiện. Đến vụ thu hoạch, chúng lấy thuốc phiện thô, trả công cho nông dân theo tỉ lệ, sau đó đưa thuốc phiện đến các xưởng trong rừng sâu hoặc sang Thổ Nhĩ Kỳ để điều chế thành hê-rô-in. Hê-rô-in từ Áp-ga-ni-xtan được vận chuyển qua đường bộ của I-ran, Pa-ki-xtan và các nước Trung Á tới thị trường châu Âu, châu Á và Trung Đông.

Trồng cây thuốc phiện là nguồn thu nhập chính của nhiều người dân Áp-ga-ni-xtan. Ảnh: msnbc.com

Sau 6 năm giảm liên tục, diện tích trồng cây thuốc phiện ở Đông Nam Á lại tăng mạnh, trong đó tập trung ở Mi-an-ma. Ma túy từ vùng Đông Nam Á vốn được vận chuyển qua các tỉnh phía Nam Trung Quốc nhưng gần đây do những chiến dịch truy quét mạnh mẽ của lực lượng phòng, chống ma túy Trung Quốc nên bọn buôn lậu ma túy phải tìm con đường mới qua Thái Lan. Các băng đảng người Ma-lai-xi-a đóng vai trò chính chi phối thị trường ma túy ở Ô-xtrây-li-a, một phần thị trường Ca-na-đa và Mỹ.

Tại Cô-lôm-bi-a, Bô-li-vi-a và Pê-ru, xu hướng trồng cây cô-ca cũng tăng mạnh trong năm 2007 (191.600ha). Chỉ riêng ở Cô-lôm-bi-a trong năm qua, diện tích trồng cô-ca đã tăng 27% so với năm 2006, đạt 99 nghìn héc-ta. Mặc dù diện tích trồng cô-ca tăng nhưng lượng cô-ca-in sản xuất ra tăng không đáng kể, chỉ 1%, đạt 992 tấn. Tại khu vực này, lực lượng phiến quân thuộc các tổ chức Lực lượng vũ trang giải phóng Cô-lôm-bi-a (FARC), Quân đội giải phóng quốc gia (ELN)... là lực lượng chính kiểm soát các vùng trồng cây cô-ca, thuốc phiện và sản xuất cô-ca-in để bán ra thị trường thế giới. Một phần tiền thu được bọn chúng sử dụng vào các hoạt động chống phá chính phủ, khủng bố và các hoạt động phạm pháp khác.Thị trường cô-ca-in thường được tập trung ở các quốc gia châu Mỹ sau đó tiếp tục được phân bổ tới Tây Âu và Tây Phi.

Cung tăng do cầu tăng

Việc sản lượng ma túy tăng đồng nghĩa với việc số người sử dụng ma túy cũng tăng. Theo báo cáo của UNODC, số người sử dụng ma túy tuổi từ 15 đến 64 trên thế giới vào khoảng 208 triệu người, chiếm 4,9% dân số đang ở tuổi lao động.

Trước đây, Bắc Mỹ được xem là thị trường tiêu thụ mạnh cô-ca-in, song hiện nay, số lượng người nghiện ma túy tại khu vực này đã giảm đáng kể. Theo UNODC, tỷ lệ công nhân Mỹ xét nghiệm dương tính với ma túy mặc dù tăng 19% trong năm 2007, nhưng trên thực tế con số này đã giảm nhiều so với năm 1998 (36%). Tuy nhiên, việc sử dụng ma túy vẫn tăng mạnh ở các nước Nam Mỹ, Tây Nam Á, Trung Á... I-ran vừa là điểm trung chuyển ma túy tới châu Âu vừa là nơi tiêu thụ mạnh hê-rô-in với ước tính có tới 2 triệu người I-ran nghiện ma túy, trong đó có 1,2 triệu người nghiện hê-rô-in. Con số người nghiện có hồ sơ kiểm soát tại Trung Quốc lên tới 1,6 triệu người, trong đó phần lớn là nghiện hê-rô-in...

Việc gia tăng số người nghiện hê-rô-in đã đem lại lợi nhuận kếch xù cho bọn buôn bán ma túy, kích thích chúng gia tăng hoạt động ở khắp nơi. Điều này đặt gánh nặng lên vai chính phủ nhiều nước trên thế giới. Nếu trong năm 2004, lực lượng cảnh sát các nước thu giữ được gần 600 tấn cô-ca-in thì năm 2006 con số này vượt quá 700 tấn. Nếu so sánh trong giai đoạn 10 năm (1996-2006) thì lượng thuốc phiện, moóc-phin và hê-rô-in bị thu giữ tăng lên gấp gần 3 lần. Điều này đã gây nên những vấn đề vô cùng phức tạp về kinh tế - xã hội, đặc biệt là về an ninh trật tự đối với những nước có nhiều người nghiện...

Chính phủ các quốc gia trên thế giới và các tổ chức quốc tế đã phối hợp hành động, có nhiều biện pháp mạnh mẽ nhưng hiện nay vấn nạn sản xuất, tàng trữ, sử dụng và buôn bán hê-rô-in vẫn tiếp diễn hết sức phức tạp, đòi hỏi phải có những biện pháp phòng ngừa, đấu tranh quyết liệt, triệt để và hiệu quả hơn nữa.

LINH OANH