Người dân Mỹ biểu tình phản đối vụ AIG chia thưởng. Ảnh: AP

Hạ viện Mỹ vừa thông qua một dự luật đánh thuế 90% đối với các khoản tiền thưởng từ những công ty được Chính phủ Mỹ cứu trợ. Động thái này diễn ra sau khi dư luận Mỹ ngày một tức giận về quyết định của Tập đoàn bảo hiểm Mỹ AIG thưởng cho các nhân viên tổng cộng 165 triệu USD, dù tập đoàn bảo hiểm này phải nhận 170 tỉ USD trợ giúp từ Chính phủ Mỹ.

Phát biểu sau khi dự luật được thông qua, Chủ tịch Hạ viện Mỹ N.Pê-lô-xi nói: “Chúng tôi muốn lấy lại tiền cho những người đóng thuế”. Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma cũng hoan nghênh kết quả bỏ phiếu trên: “Dự luật này là một thông điệp mạnh gửi tới các giám đốc điều hành những công ty này rằng hành động thưởng tiền kiểu đó sẽ không được khoan dung”. Ngoài việc đánh thuế tiền thưởng, dự luật nói trên sẽ buộc các công ty này giảm lương ở mức lớn đối với hàng nghìn nhân viên.

Một cuộc điều tra về việc thưởng tiền của AIG cũng đã bắt đầu được tiến hành. Ông N.Ba-rốp-xki, Tổng thanh tra đặc biệt, nói rằng ông sẽ chú ý tới vai trò của Bộ Tài chính Mỹ trong vụ này. Ông N.Ba-rốp-xki cho biết, ông có bằng chứng rằng Bộ Tài chính Mỹ và AIG đã thảo luận về khoản tiền thưởng trên hồi tháng 10 năm ngoái trong các cuộc đàm phán cứu trợ.

Trước đó, theo yêu cầu của người đứng đầu ngành tư pháp bang Niu Y-oóc, ông A.Cua-mô, ngày 19-3, Tập đoàn bảo hiểm AIG đã chuyển toàn bộ danh sách những người nhận tiền thưởng của công ty và các chi tiết về số tiền thưởng tới Văn phòng tư pháp bang. Tổng giám đốc AIG E.Lít-đi nói rằng, ông đã yêu cầu các nhân viên nhận hơn 100.000USD tiền thưởng mỗi người, phải trả lại ít nhất một nửa và một số nhân viên đã hoàn trả toàn bộ tiền thưởng.

AIG được cứu khỏi bờ vực phá sản hồi tháng 9-2008 với một khoản tiền 85 tỉ USD. Kể từ đó tới nay, Chính phủ Mỹ đã bơm thêm hàng tỉ USD vào công ty bảo hiểm này. AIG thông báo thua lỗ 61,7 tỉ USD trong ba tháng cuối của năm 2008, mức thua lỗ lớn nhất trong lịch sử của công ty này. Tổng giám đốc AIG Lít-đi tiết lộ, ông đã cố gắng tránh cho tập đoàn AIG không bị sụp đổ bằng cách liều mạng cho phép chi thưởng 165 triệu USD cho nhân viên để giữ chân họ. Có 73 nhân viên AIG được nhận 1 triệu USD tiền thưởng trở lên mỗi người. Tuy nhiên, theo thống kê của nhà chức trách Niu Y-oóc, 11 nhà quản lý đã rời bỏ AIG mặc dù đã được nhận khoản tiền thưởng ít nhất 1 triệu USD/người. Tại phiên điều trần trước một ủy ban của Quốc hội Mỹ, ông Lít-đi cho biết một số nhà quản lý nhận được những lời đe dọa giết chết từ một số người dân phản ứng tiêu cực trước vụ việc trên.

Từ trước khi xảy ra vụ AIG, việc thưởng tiền của các công ty ở Phố Uôn cũng đã gây nhiều tranh cãi. Hầu hết mọi nhân viên ở phố Uôn nhận được một món tiền thưởng vào cuối năm. Trung bình mỗi nhân viên trong năm 2007 nhận được hơn 180.000USD. Tuy nhiên, các giám đốc và quản lý được thưởng nhiều hơn. Chẳng hạn, Giám đốc điều hành Goldman Sachs có lương 600.000USD/năm nhưng được thưởng tới 68 triệu USD. Trong khi đó, hầu hết người lao động Mỹ chủ yếu được thưởng một tháng lương cố định hoặc được hưởng tiền hoa hồng thường xuyên.

Các công ty tài chính cho rằng, việc thưởng tiền cho phép công ty cột chặt chế độ ưu đãi nhân viên với thành tích của họ trong một năm nhất định. Song, một số chuyên gia khẳng định, việc gắn tiền thưởng với kết quả ngắn hạn chỉ khuyến khích các nhân viên hành động liều lĩnh và gây ra những hậu quả lâu dài.

Một số ngân hàng đã bày tỏ quan ngại rằng, dự luật mới được Hạ viện Mỹ thông qua chỉ áp đặt những hạn chế mới đối với một số công ty nhận trợ giúp của liên bang khiến những nhân viên giỏi bỏ đi. Tuy nhiên, hãng sản xuất ô tô General Motor lại có quan điểm khác. “Chúng tôi nhận cứu trợ và chúng tôi đã thực hiện một số bước đi. Chúng tôi nhận thấy trợ giúp của chính phủ phải đi kèm với trách nhiệm”, người phát ngôn của General Motor nói. 25 giám đốc hàng đầu của hãng sản xuất ô tô Chrysler cũng đã ký thỏa thuận không nhận bất kỳ một món tiền thưởng mới nào sau ngày 2-1-2009, thời điểm mà công ty này được nhận trợ giúp từ Chính phủ Mỹ.

VIỆT BÁCH