Giá cả tại Nhật Bản đã tăng vùn vụt. Ảnh: AFP

Chỉ số lạm phát tại Nhật Bản, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, trong tháng 5 đã leo lên mức cao nhất trong vòng một thập kỷ qua. Cơ quan thống kê của Nhật hôm 27-6 vừa qua cho biết, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đối với các mặt hàng thiết yếu, trong đó chưa tính đến thực phẩm tươi sống nhiều biến động như rau quả và cá, ở nước này đã tăng 1,5% so với cùng kỳ năm 2007. Chỉ số này trong tháng 4 là 0,9%.

Ở Hàn Quốc, giá cả đã tăng đến mức cao nhất trong 10 năm qua khiến giới lái xe chuyên nghiệp phải đình công. Công đoàn ngành chế tạo ô tô cũng đang đe dọa sẽ hành động tương tự. Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc đã phải thừa nhận rằng nền kinh tế Hàn Quốc đang phải đối đầu với những khó khăn thực sự và khó đạt tăng trưởng 6% trong năm nay.

Tại Gia-các-ta, giá xăng tăng đến 28,7% trong vòng một tháng đã khiến sinh viên và viên chức In-đô-nê-xi-a xuống đường phản đối. Còn tại Ấn Độ, những người biểu tình đã chặn các ngả đường bất chấp lời kêu gọi kiềm chế của chính phủ và cảnh báo của các nhà cầm quyền về việc các cuộc đình công sẽ ảnh hưởng đến công việc làm ăn. Tỷ lệ lạm phát tại nước này đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 7 năm qua, hiện đang ở mức 8,25%.

Lạm phát của Trung Quốc mới chỉ có được tháng đầu tiên giảm tốc sau một năm tăng không ngừng nghỉ. Trong tháng 5-2008, lạm phát ở mức 7,7%, giảm so với mức 8,5% trong tháng 4, song vẫn còn là một mức lạm phát không hề dễ chịu. Thậm chí đối với Xin-ga-po, quốc gia khá vững mạnh về kinh tế, cũng có mức lạm phát cao nhất trong 26 năm nay là 7,5%.

Tình hình này rất đúng với cảnh báo của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho rằng, lạm phát là “nguy cơ lớn nhất” với châu Á trong vài năm tới. Theo ADB, với tỷ lệ lạm phát trung bình hiện đã vượt quá mức 5,1% dự đoán ban đầu, những tiến triển về kinh tế mà các nước khu vực đạt được trong 20 năm qua có thể sẽ "tan thành mây khói".

Theo ADB, nguyên nhân của tình trạng lạm phát gia tăng là do giá dầu và các sản phẩm liên quan tới lương thực tăng cao. Giá dầu đã vượt ngưỡng 140USD/thùng, cao gấp đôi so với một năm trước đây. Giá lương thực toàn cầu tăng hơn 8% trong năm nay, sau khi đã tăng đột biến 41% trong năm 2007. Các chuyên gia kinh tế nhận định, chính sách tiền tệ nới lỏng được các nền kinh tế châu Á áp dụng nhiều năm qua nhằm phục vụ cho tăng trưởng kinh tế, cũng là nguyên nhân dẫn tới lạm phát cao.

ADB khuyến cáo các nhà hoạch định chính sách tài chính, tiền tệ châu Á cần “nhận thức rõ lạm phát là nguy cơ rất lớn” và áp dụng mọi biện pháp kiềm chế lạm phát. Giám đốc ADB Ra-giát Nác cho rằng, sức ép lạm phát gia tăng do tình trạng nhiên liệu và lương thực đắt đỏ sẽ tác động tới "Thành tích tăng trưởng của châu Á". Theo ADB, vật giá gia tăng không những gây xáo trộn kinh tế về mặt vĩ mô, mà còn dẫn tới nhiều hậu quả nghiêm trọng về xã hội. Hơn nữa, châu Á là khu vực có tỷ lệ dân nghèo cao trên thế giới, do đó, những đối tượng này sẽ càng phải chịu nhiều khó khăn hơn trong tình hình giá cả leo thang.

Một trong những biện pháp mà chính phủ các nước đang áp dụng để giảm ảnh hưởng của vật giá gia tăng là trợ giá. Nhưng giá cả vẫn ngày càng tăng cao, tới mức ngân sách không kham nổi vì bị thâm hụt. Đối với nhiều nền kinh tế ở châu Á, trợ giá sẽ càng làm tăng gánh nặng tài chính do ngân sách đã bị thâm hụt lớn và nợ nước ngoài đã ở mức cao từ nhiều năm qua. Theo Giám đốc Chương trình Kinh tế quốc tế thuộc Học viện Lowy (Ô-xtrây-li-a), biện pháp trợ giá quá tốn kém, vì vậy chính quyền các nước trong vùng cần tìm biện pháp hữu hiệu hơn, đặc biệt là tập trung giúp đỡ cho các đối tượng dân nghèo.

ĐẶNG NGUYỄN