Trả lời phỏng vấn báo Tin tức (Nga) ngày 31-3, Bộ trưởng Ngoại giao Nga X. La-vrốp cho rằng Mỹ “ngày càng can dự nhiều hơn vào không gian hậu Xô-viết”. Ông La-vrốp nhấn mạnh: “Nếu người ta kéo U-crai-na và Gru-di-a vào Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thì điều đó sẽ làm thay đổi tiêu cực rõ rệt về địa chính trị”. Theo ông La-vrốp, “ở U-crai-na, tuyệt đại đa số nhân dân phản đối việc gia nhập NATO, còn ở Gru-di-a thì Áp-kha-di-a và Nam Ô-xê-ti-a hoàn toàn không muốn nghe nói đến vấn đề này”. Trong khi đó, trả lời phỏng vấn báo Đoàn viên Côm-xô-môn Mát-xcơ-va ra cùng ngày, đại diện thường trực Nga tại NATO Đ. Rô-gô-din tuyên bố: “Việc cho U-crai-na và Gru-di-a tham gia Kế hoạch hành động hướng tới gia nhập NATO sẽ phá vỡ tất cả các cơ chế quan hệ giữa Nga và liên minh này”. Ông Rô-gô-din nhận định, nếu việc đó diễn ra thì “quan hệ giữa Nga và NATO sẽ diễn biến đầy kịch tính”.

Trước hội nghị thượng định NATO, diễn ra từ 2 đến 4-4 tại Bu-ca-rét (Ru-ma-ni), Tổng thống Bu-sơ đã “ngỏ ý” với các đồng minh trong NATO về kế hoạch mở rộng liên minh quân sự này bằng việc kết nạp thêm 3 quốc gia thuộc bán đảo Ban-căng gồm An-ba-ni, Crô-a-ti-a, Ma-xê-đô-ni-ađồng thờimở đường cho việc kết nạp U-crai-na cùng Gru-di-a trong tương lai gần.

Tuy nhiên, ý định kết nạp U-crai-na và Gru-di-a vào NATO của ông Bu-sơ đang vấp phải sự phản đối quyết liệt của Nga. Trong khi đó, giới quan sát nhận định hy vọng của Tổng thống Mỹ tại hội nghị cấp cao NATO có thể tan thành mây khói.

Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu hiện nhận định Tổng thống mới của nước Mỹ có thể sẽ thay đổi chiến lược của NATO, do vậy nhiều khả năng họ sẽ để lại một số quyết định quan trọng, như kế hoạch kết nạp thành viên đối với U-crai-na và Gru-di-a, cho đến sau khi ông Bu-sơ mãn nhiệm vào tháng Giêng năm tới. Đó là lý do cản trở nội tại của NATO. Còn các sức ép bên ngoài thì sao? Hiện nay, NATO, mà chính xác là kế hoạch mở rộng của ông Bu-sơ, đang gặp phải sự phản kháng quyết liệt từ Mát-xcơ-va liên quan tới các quyết định về U-crai-na và Gru-di-a.

Các nhà lãnh đạo điện Crem-li cho rằng việc mở rộng NATO sẽ đe dọa tới không gian chiến lược của nước Nga, tức là đe dọa tới an ninh của nước này. Hơn thế nữa, ngày 28-3 vừa qua, Thứ trưởng Ngoại giao Nga A. Grút-scô đã hứa sẽ mở rộng việc hợp tác với NATO trong việc ổn định tình hình tại Áp-ga-ni-xtan – nơi NATO vẫn sa lầy. Điều đó làm cho các nhà lãnh đạo khối này phải cân nhắc hơn nữa các kế hoạch trong tương lai của mình.

Hiện nay, đã có một vài đồng minh thân cận với Mỹ trong NATO muốn tránh căng thẳng với Nga, nhất là trong thời kỳ chuyển giao quyền lực giữa Tổng thống Pu-tin và người kế nhiệm. Cùng một số quốc gia khác, Đức - một trong những thành viên chủ chốt trong NATO đang tỏ những dấu hiệu sẽ phản đối kế hoạch mở rộng này. Trong khi đó, tại Hội nghị thượng đỉnh lần này, chỉ cần một quốc gia phản đối, hy vọng của U-crai-na và Gru-di-a sẽ phải dừng bước.

NGỌC HÀ

(tổng hợp)