QĐND - Những vụ bạo động giữa hàng trăm thanh niên và lực lượng cảnh sát ở thành phố A-miêng, miền Bắc nước Pháp, những ngày vừa qua đang khiến nhiều người lo ngại một kịch bản tương tự từng xảy ra năm 2010. Nếu không ngăn chặn kịp thời, vụ việc ở A-miêng có thể đẩy quốc gia hình lục lăng chìm đắm trong một “mùa thu nóng bỏng”.

Những chiếc ô tô bị phá hủy sau cuộc đụng độ giữa cảnh sát và thanh niên thành phố A-miêng. Ảnh: Roi-tơ

Lặp lại kịch bản

Vụ bạo loạn xảy ra tối 13-8 giữa khoảng 100 thanh niên địa phương với hơn 150 cảnh sát được triển khai tại thành phố A-miêng sau khi những thanh niên quá khích tấn công cảnh sát bằng đạn chì, pháo hoa và một số vật dụng khác, khiến cảnh sát buộc phải sử dụng hơi cay và đạn cao su để dẹp loạn. Vụ bạo loạn đã khiến 16 cảnh sát bị thương, nhiều nhà cửa, ô tô bị phá hủy.

Bạo loạn diễn ra sau các vụ xung đột nhỏ lẻ khác đã xuất hiện 24 giờ trước đó, hình thành từ việc một người đàn ông bị bắt do tội lái xe gây nguy hiểm. Vụ bắt giữ này được cho là thiếu nhạy cảm, khi nhiều người dân trong khu phố nghèo đang dự đám tang một thanh niên mới chết trong một vụ tai nạn xe máy.

Lo ngại tình trạng bạo lực tiếp diễn, giới chức địa phương đã huy động thêm lực lượng cảnh sát cùng với các phương tiện chống bạo động tăng cường tuần tra và bảo đảm an ninh cho thành phố. Bộ trưởng Nội vụ Ma-nu-en Van-xơ (Manuel Valls), người được Tổng thống Pháp Phrăng-xoa Ô-lăng-đơ (Francois Hollande) cử đến A-miêng ngay sau khi bạo loạn xảy ra, tuyên bố dứt khoát "an ninh trật tự cần phải được lập lại" vì không gì có thể biện hộ cho hành động tấn công cảnh sát và đốt phá tài sản công. Chính phủ Pháp cũng đưa khu vực phía Bắc A-miêng vào danh sách 15 "khu vực an ninh ưu tiên", theo đó lực lượng cảnh sát, cũng như ngân sách bảo đảm an ninh sẽ được tăng cường.

Vụ việc ở A-miêng lần này khiến nhiều người lo ngại một kịch bản bất ổn tương tự sẽ xảy ra như hồi tháng 7-2010. Hồi đó bạo động cũng bắt đầu bùng nổ ra sau đám tang Ca-rim Bu-đu-đa (Karim Boudouda), 27 tuổi, người đã chết trong một vụ đụng độ với cảnh sát ở gần Grơ-nốp-blơ.

Giới quan sát nhận định, quan hệ giữa cảnh sát và giới trẻ ở Pháp đã rơi vào bất ổn suốt nhiều năm qua. Các cuộc bạo loạn thường diễn ra theo kịch bản: Cảnh sát rượt đuổi một thanh niên chạy xe máy vi phạm Luật Giao thông, khiến người này bị tai nạn dẫn tới tử vong hoặc bị thương nặng. Vụ việc gây bất bình trong dân chúng và kích động giới trẻ đổ ra đường phố, đốt xe ô tô, sở cảnh sát hoặc bất cứ tòa nhà nào của chính quyền địa phương. Đụng độ xảy ra khi cảnh sát được huy động trấn áp cuộc nổi loạn của giới trẻ.

Đời sống khó khăn là nguyên nhân chính?

Vụ việc ở A-miêng ngày 13-8 càng trở nên nhạy cảm khi xảy ra đúng dịp kỷ niệm 100 ngày cầm quyền của Tổng thống Ô-lăng-đơ (14-8). Đảng Liên minh vì Phong trào nhân dân (UMP) của cựu Tổng thống Ni-cô-la Xác-cô-di (Nicolas Sarkozy) chỉ trích chính sách mềm mỏng đối với người nhập cư của Đảng Xã hội(PS) đã phát đi tín hiệu sai lầm cho bọn tội phạm hoành hành. Tuy nhiên, Đảng PS phản bác lại rằng, tình hình an ninh trở nên thậm tệ sau khi chính Tổng thống Xác-cô-di cắt giảm một số lượng lớn nhân viên an ninh trong nhiệm kỳ cầm quyền của ông này, khiến nhiệm vụ của lực lượng an ninh bị quá tải…

Trong khi Tổng thống Ô-lăng-đơ coi vụ bạo động ở A-miêng là vấn đề do tội phạm gây ra và sẽ phản ứng cứng rắn thì giới phân tích cho rằng, nguyên nhân sâu xa khiến bùng phát bạo loạn là đời sống khó khăn, tỷ lệ thất nghiệp ở mức cao, trong khi nền kinh tế Pháp vẫn chìm trong suy thoái. Gây bức xúc nhất trong dư luận Pháp thời gian vừa rồi là việc sa thải hàng nghìn công nhân tại nhiều tập đoàn lớn của Pháp, điển hình là Peugeot Citroen tuyên bố cắt giảm đến 8000 lao động. Chính phủ của ông Ô-lăng-đơ cũng bị chỉ trích là chậm trễ và thụ động trong việc can thiệp vào những kế hoạch sa thải đó. Theo thống kê chính thức công bố ngày 14-8, nền kinh tế Pháp gần như không tăng trưởng trong quý II/2012. Phần lớn các chuyên gia kinh tế nhận định, tình hình sẽ càng nghiêm trọng hơn khi chính phủ Tổng thống Ô-lăng-đơ cắt giảm chi tiêu tại nhiều khu vực nhằm giảm thâm hụt ngân sách theo yêu cầu của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone).

Trong bối cảnh nghiệp đoàn Pháp đang lên kế hoạch tổ chức các cuộc đình công, biểu tình vào những ngày sắp tới, không loại trừ khả năng nước Pháp sẽ phải đối mặt với một "mùa thu nóng bỏng".

BÌNH NGUYÊN