Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp. Ảnh: Internet

Mát-xcơ-va sẽ không tán đồng các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn chống I-ran để đổi lấy một thỏa thuận cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược (START) mới với Oa-sinh-tơn. Hãng tin Interfax ngày 14-7 dẫn lời một quan chức Bộ Ngoại giao Nga: “Không có lí do nào để kết nối những vấn đề hạt nhân của I-ran với việc đàm phán cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược. Đây là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Không có chuyện Nga sẽ chấp nhận những biện pháp trừng phạt cứng rắn chống I-ran nếu có tiến triển trong đàm phán với Mỹ nhằm cắt giảm hơn nữa vũ khí tấn công chiến lược”.

Đấy có lẽ là ý kiến nhằm đáp lại nhận định về thái độ của Mát-xcơ-va xung quanh chương trình hạt nhân của I-ran của ông G.Xa-mo, Cố vấn về giải trừ quân bị của Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma. Tuần trước, phát biểu tại Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế Luân Đôn ở Anh, ông G.Xa-mo nói rằng: “Nếu chúng tôi (Mỹ) nhượng bộ khi thỏa thuận về  cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược thì rất nhiều khả năng Nga sẽ hợp tác hơn trong vấn đề I-ran”. Là Ủy viên Thường trực của HĐBA LHQ có quyền phủ quyết, Nga không ủng hộ việc siết chặt hơn nữa các biện pháp trừng phạt I-ran. Mát-xcơ-va luôn tỏ rõ quan điểm cổ vũ các cuộc đối thoại trực tiếp giữa chính quyền Mỹ với các nhà lãnh đạo I-ran.

Mới đây, Ngoại trưởng Mỹ H.Clin-tơn tuyên bố, Oa-sinh-tơn sẽ kêu gọi thêm các biện pháp trừng phạt đối với I-ran nếu như chính sách đối thoại của Nhà Trắng đối với Tê-hê-ran không mang lại hiệu quả. Bà H.Clin-tơn cho rằng, đường lối đối thoại của Mỹ với I-ran có thể không có tác dụng khi xét tới những hành động gần đây của Tê-hê-ran đối với những người biểu tình sau cuộc bầu cử tổng thống vừa qua. Bà nói: “Trong trường hợp đó, chúng tôi có thể đề nghị cộng đồng quốc tế cùng Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn đối với I-ran nhằm thay đổi hành vi ứng xử của nước này”.

Trong khi đó, các quan chức Nga và Mỹ đang trong quá trình đàm phán để hiện thực hóa  văn kiện “Nhận thức chung về vấn đề tiếp tục cắt giảm và hạn chế vũ khí tiến công chiến lược” mà đại diện hai bên ký ngày 6-7 tại Điện Crem-li nhân chuyến thăm Nga của Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma. Văn kiện này khẳng định,  Nga và Mỹ thỏa thuận tiếp tục cắt giảm và hạn chế vũ khí tiến công chiến lược và trong thời gian tới sẽ ký thỏa thuận mới có tính ràng buộc pháp lý nhằm thay thế Hiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược giai đoạn I (START-I) sẽ hết hạn vào đầu tháng 12-2009. Văn kiện nêu rõ hiệp ước mới quy định mỗi bên phải cắt giảm và hạn chế vũ khí tiến công chiến lược để sau 7 năm hiệp ước có hiệu lực mỗi nước chỉ còn 1.500 đến 1.675 đầu đạn hạt nhân và 500 đến 1.100 phương tiện phóng hạt nhân.

Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp cũng đã khẳng định, hiệp ước mới thay thế START-I cần phải cố định 3 nguyên tắc quan trọng nhất: không triển khai vũ khí chiến lược bên ngoài lãnh thổ quốc gia; mối liên hệ lẫn nhau của hệ thống tấn công và phòng thủ chiến lược; và ảnh hưởng của các phương tiện vũ khí phi hạt nhân đối với sự ổn định chiến lược. Ông La-vrốp cho rằng, trong bối cảnh nhiều nước sẵn sàng tìm kiếm các công nghệ hạt nhân, thì Mát-xcơ-va và Oa-sinh-tơn cần phải đi tiên phong trong lĩnh vực cắt giảm vũ khí giết người hàng loạt, đồng thời buộc các cường quốc hạt nhân khác phải tham gia tiến trình này.

BẢO ANH