Hãng tin Nga Interfax ngày 19-12 dẫn lời Tư lệnh các lực lượng tên lửa chiến lược của Nga, ông N. Xô-lốp-xốp, cho biết Mát-xcơ-va sẵn sàng từ bỏ các kế hoạch khôi phục kho tên lửa hạt nhân của mình nếu Oa-sinh-tơn ngừng triển khai lá chắn tên lửa gây tranh cãi ở châu Âu. Ông Xô-lốp-xốp nói: “Nếu người Mỹ từ bỏ các kế hoạch triển khai vùng định vị thứ 3 và các cơ sở khác của hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược thì chắc chắn, chúng tôi sẽ có phản ứng tương xứng. Một loạt chương trình đắt đỏ sẽ đơn giản là không cần thiết với chúng tôi”. Cụm từ “căn cứ thứ ba” ở đây ngụ ý nói đến các cơ sở phòng thủ tên lửa mà Mỹ có kế hoạch triển khai tại CH Séc và Ba Lan.

Thượng nghị sĩ Mỹ R.Lu-gơ (hàng đầu bên phải) gặp Ngoại trưởng Nga X.La-vrốp (hàng đầu bên trái) tại Mát-xcơ-va hôm 18-12 thảo luận về Hiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược START-1 sẽ hết hạn vào tháng 12-2009. Ảnh: AFP

Nga đang tích cực nâng cấp các hệ thống tên lửa cũ trong lúc xảy ra tranh cãi với Mỹ về dự án lá chắn tên lửa của nước này ở châu Âu. Vài tháng trở lại đây, Nga đã nhiều lần tiến hành thử nghiệm tên lửa mới. Pa-ven Phen-ghen-hau-ơ, một chuyên gia phân tích quốc phòng hàng đầu Nga nhận định: “Về cơ bản, các phát biểu của ông Xô-lốp-xốp có nghĩa là hầu hết các tên lửa đạn đạo liên lục địa do LB Xô-viết sản xuất hoặc được chế tạo hồi những năm 90 sẽ bị thu hồi và hủy bỏ vào năm 2020. Lực lượng tên lửa mới sẽ nhỏ gọn hơn đáng kể so với hệ thống hiện tại, vốn có từ thời Chiến tranh lạnh và LB Xô-viết”.

Ý định hiện đại hóa lực lượng tên lửa của Nga được công bố đúng vào thời điểm Mát-xcơ-va tỏ ra phẫn nộ trước kế hoạch lắp đặt 10 tên lửa đánh chặn tại Ba Lan và một trạm ra-đa tại CH Séc của Oa-sinh-tơn. Mát-xcơ-va cho rằng lá chắn tên lửa Mỹ sẽ đe dọa an ninh quốc gia Nga bất chấp việc Oa-sinh-tơn trấn an rằng dự án chỉ nhằm bảo vệ châu Âu trước nguy cơ bị tấn công từ “các nước hiếu chiến” như I-ran. Phản ứng trước kế hoạch trên của Mỹ, Crem-li đã đẩy mạnh chương trình phát triển tên lửa và cảnh báo sẽ lắp đặt tên lửa ở khu vực Ca-li-nin-grát giáp biên giới vớiLiên minh châuÂu(EU). Tổng thống Nga Mét-vê-đép và Thủ tướng Pu-tin cũng yêu cầu Tổng thống mới đắc cử của Mỹ Ô-ba-ma từ bỏ kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ của Oa-sinh-tơn tại châu Âu, vốn do chính quyền Bu-sơ đề ra. Tranh cãi về hệ thống trên đã trở thành một trong những nhân tố chính khiến quan hệ song phương Nga-Mỹ nguội lạnh, gần bằng mức Chiến tranh lạnh.

Tại Oa-sinh-tơn, Giôn Rút - quyền Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế, nhấn mạnh: “Tôi cho rằng người Nga có ý định thử thách nhuệ khí của chính quyền mới và tân tổng thống (Mỹ). Và tương lai cho thấy chính quyền mới sẽ chọn trả lời thách thức ấy như thế nào”. Ông Ô-ba-ma vẫn chưa tiết lộ chi tiết nào về các ý định của ông.

NGỌC HÀ