Tuy nhiên, có một bài học lịch sử cực kỳ đau đớn và thấm thía của thế kỷ XX mà có lẽ vị Tổng thống trẻ trung của nước cộng hòa có nhiều rượu nho Mikhail Saakashvili đã quên nghĩ tới: không có một quốc gia nhỏ nào khi lựa chọn cho mình làm "đấu trường" ảnh hưởng của các cường quốc lại có thể yên thân mà phát triển theo đúng tiềm năng tự nhiên của mình.

Các "tiền đồn" tự nhiên hay nhân tạo luôn luôn phải là nơi đầu sóng ngọn gió "nhọc mình mà chẳng nên công cán gì" theo đúng quy luật muôn đời "trâu bò húc nhau…".

Đã có một điều hiện hình rõ ràng, những sự việc máu lửa diễn ra trong 6 ngày đụng độ vũ trang tại Nam Ossetia không chỉ là gây nên những hệ lụy có lẽ là dài lâu cho khu vực Cápcadơ mà còn có ý nghĩa không nhỏ đối với việc hình thành một trật tự thế giới mới cho tương lai.

Nguyên do dẫn tới cảnh huynh đệ tương tàn như thế không phải là truyền thống muốn làm "anh cả" của Moskva gần gụi trong vùng không gian ảnh hưởng gia truyền này mà là ở những toan tính trở thành bá chủ ở đó của một trung tâm quyền lực xa xôi là . Và thêm một lần đã bộc lộ phong cách hành xử quen thuộc "dễ mình, khó người" theo tiêu chí kép của một số đại gia trong chính trường quốc tế.

Có thể coi là chuyện ngẫu nhiên không khi phương Tây ra sức cổ xuý cho việc tách Kosovo ra khỏi thành phần nước Cộng hòa Serbia nhưng lại thẳng thừng bác bỏ một yêu cầu tương tự trong những cảnh huống tương tự của Nam Ossetia đối với Gruzia?

Đổ nát sau chiến tranh.

Có phải ngẫu nhiên không mà chính những người vừa lớn tiếng buộc tội chiến dịch gìn giữ hòa bình của quân đội Nga ở khu vực Cápcadơ vừa qua như một sự "xâm lược lãnh thổ Gruzia" chỉ cách đây vài năm thôi, đã ra sức bênh vực cho việc khai hỏa cuộc chiến Iraq dưới một lý do ngụy tạo?

Và thái độ giả dối đến tàn nhẫn đó không chỉ bị dư luận xã hội Nga vạch trần mà ngay cả ở phương Tây, nhiều trí tuệ chân chính cũng đã không ngần ngại "vạch áo" trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Tác giả Seumas Milne trong bài viết trên tờ báo Anh "The Guardian" số ra ngày 14/8 vừa qua đã đánh giá những phát biểu như thế của các chính trị gia phương Tây và những công cụ truyền thông thuộc hạ về "diễn tiến sáu ngày đổ máu khủng khiếp vừa qua ở Cápcadơ" là việc "đã gây nên dòng chảy đáng buồn nôn của thái độ đạo đức giả".

Một số nhà quan sát cho rằng Tổng thống Saakashvili đã hiểu lầm thái độ của các đồng minh (thực chất vẫn còn hờ hững) ở phương Tây khi họ muốn kích động Tbilisi đứng ra làm "chiến tướng" để đối đầu với Moskva. Trong mọi ván bài cả chiến thuật lẫn chiến lược, Moskva luôn "có giá" hơn trong con mắt của phần thế giới còn lại. Gruzia chỉ có thể được cộng đồng quốc tế bênh vực thật lòng một khi họ hành xử theo đúng những quyền lợi dân tộc chân chính của mình, chứ không phải chỉ theo những toan tính bổng lộc nhất thời.

Thực ra, chỉ những ai đó quá ấu trĩ về chính trị mới có thể không đoán trước được thái độ cứng rắn của Moskva khi sử dụng vũ lực đối với Nam Ossetia. Nước Nga đã không có chỗ lùi một khi Tổng thống Saakashvili đã công nhiên thách thức vai trò chính đáng của mình trong khu vực Cápcadơ như thế.

Và phương Tây, kể cả Mỹ, sẽ chỉ đứng về phía Gruzia đủ mức để Gruzia "quấy nhiễu" LB Nga và làm gia tăng ảnh hưởng của họ tại khu vực Cápcadơ chứ không phải nhất nhất tôn trọng những quyền lợi chân chính của người dân nước cộng hòa núi non này.

Tổng thống Saakashvili đã thành công khi muốn tạo ra lý do để phương Tây có thể gây sức ép này nọ với Moskva ở khu vực Cápcadơ, nhưng có lẽ đã thất bại khi muốn sử dụng vấn đề Nam Ossetia để làm ổn định bầu không khí chính trị tại Gruzia nói riêng và ở khu vực Cápcadơ nói chung. đã và đang phải lãnh đủ những thiệt đơn thiệt kép sau chuyến phiêu lưu quân sự ở Nam Ossetia.

Mặc dầu Tổng thống Saakashvili đã chấp nhận gần như nguyên văn thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Nga Dmitri Medvedev và Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã soạn thảo ở Moskva, nhưng xem ra, Điện Kremli vẫn giữ thái độ cực kỳ phê phán rất cương quyết đối với Gruzia.

Ngay cả khi nữ Thủ tướng Đức Angela Merkel, một trong những chính trị gia ở phương Tây được coi là gần gụi nhất trong thời điểm hiện nay với Moskva, ngày 15/8 tới Sochi hội đàm với Tổng thống Medvedev trong không khí mát lành của Biển Đen, nguyên thủ quốc gia Nga vẫn khẳng định trong buổi họp báo chung giữa hai bên rằng, trách nhiệm về những đụng độ vũ trang ở Nam Ossetia vừa qua "hoàn toàn thuộc về phía Gruzia, nước đã tự xóa sổ những thành quả của 15 năm nỗ lực đàm phán với Nga" kể từ sau khi Liên bang Xôviết tan vỡ và cuộc khủng hoảng đầu tiên ở Nam Ossetia đã được dàn xếp tương đối ổn thỏa nhờ một hiệp định hòa bình.

Moskva thông qua vị Tổng thống của mình cũng tuyên bố thẳng thắn rằng, mặc dù không muốn làm xấu đi mối quan hệ với thế giới còn lại vì cuộc xung đột tại Nam Ossetia nhưng nước Nga cũng không bao giờ thay đổi chính sách đối ngoại của mình chỉ vì những đánh giá phiến diện hay thiên vị của ai đó.

Tương tự như những gì mà Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã nói ở thủ phủ Tskhinvali ngay trong lúc chiến sự vẫn đang diễn ra ở Nam Ossetia, ông Medvedev tại Sochi cũng đã nhấn mạnh rằng, sau những gì vừa xảy ra tại khu vực này, "chưa chắc các vùng lãnh thổ này còn có thể chung sống trong một quốc gia với người Gruzia, trừ phi phải thực thi những nỗ lực vĩ đại nào đó để giải quyết cuộc xung đột này". Đó thực sự không phải là một phát biểu mang tính hình thức xã giao chiến thuật mà là cả một định hướng cho những diễn tiến sắp tới của chính trường khu vực Cápcadơ.

Gruzia có thể không tham gia Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) nữa nhưng sẽ rất khó ra ngoài được những mối quan hệ hữu cơ lưu niên trong một không gian kinh tế văn hóa chính trị của các nước từng là thành viên Liên bang Xôviết cũ.

Nói như ông Putin khi còn là Tổng thống Nga, là một nước độc lập, Tbilisi có thể tự chọn bạn cho mình nhưng lúc nào cũng cần phải lưu tâm tới việc, những người bạn mới xa xôi sẽ được các nước láng giềng không bao giờ là cũ đón nhận thế nào