QĐND - Ai Cập hôm 8-2 đã cáo buộc các tổ chức phi chính phủ (NGO) trong và ngoài nước can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động chính trị tại nước này. Những bằng chứng thu được cho thấy các tổ chức này, dưới hình thức tài trợ, đã “có những hoạt động vượt ra khỏi công việc của xã hội dân sự”.

Phát biểu tại một cuộc họp báo, thẩm phán Xa -mê A -bu De-ít (Sameh Abu Zeid) thuộc ủy ban Điều tra hoạt động tài trợ tình nghi là bất hợp pháp của các NGO, khẳng định các NGO này đã hoạt động “không có giấy phép, hoạt động thuần túy về chính trị mà không có bất cứ liên quan nào tới hoạt động xã hội”. Thẩm phán De -ít nhận định, đây là một vụ lớn và phức tạp, liên quan đến hàng trăm đối tượng và các tổ chức trong nước cũng như ngoài nước, bao gồm cả Viện Cộng hòa quốc tế (IRI), Viện Quốc gia dân chủ (NDI) của Mỹ... và một số quỹ khác.

Tháng 12 năm ngoái, Ai Cập đã mở một cuộc khám xét 17 văn phòng NGO trong cuộc điều tra những khoản tài trợ bất hợp pháp được rót từ Mỹ, châu âu và các quốc gia A -rập khác dành cho những tổ chức này. Kể từ đó, liên tiếp các bằng chứng, bao gồm cả “các tài khoản chứng thực, tài khoản chuyên gia và lời thú tội” đã liên tiếp được đưa ra. Cuộc điều tra còn chỉ ra rằng, một số người trong các tổ chức phi chính phủ đã thu thập thông tin về những vị trí của các đơn vị quân đội Ai Cập tại các thành phố I -xmai-li-a (Ismailia) và Xu -ét (Suez). “Những hoạt động của họ đã vượt ra khỏi công việc của xã hội dân sự”, ông De -ít tuyên bố.

Các nhân viên của một NGO nước ngoài ở Ai Cập  đứng chờ bên ngoài trong khi văn phòng của họ bị khám xét. Nguồn: Internet

Theo lời của vị thẩm phán này thì nhân viên của những tổ chức NGO thậm chí đã từng làm việc nhiều năm tại Ai Cập với thị thực du lịch mặc dù trước đó Dịch vụ An ninh quốc gia Ai Cập từ chối cung cấp cho họ bất kỳ giấy phép lao động nào. Các tổ chức phi chính phủ này cũng thay đổi hoàn toàn quy mô hoạt động sau khi cựu Tổng thống H.Mu -ba-rắc (H.Mubarak) phải từ chức. Các hoạt động ngày càng mang nhiều động cơ chính trị, liên quan đến đào tạo các đảng phái chính trị và vận động quần chúng. Tiền được chuyển cho tổ chức thông qua các tài khoản cá nhân của nhân viên, thay vì tài khoản ngân hàng với tên của tổ chức hay thông qua các công ty chuyển tiền.

Hôm 5-2-2012, Ai Cập đã quyết định đưa 44 đối tượng, trong đó có 19 công dân Mỹ, làm việc tại các NGO ở Ai Cập ra xét xử tại tòa án hình sự với cáo buộc “thành lập các chi nhánh của các tổ chức nước ngoài tại Ai Cập mà chưa được phép của chính quyền địa phương” và “nhận tiền trái phép từ nước ngoài”. Những người này cũng bị cáo buộc tài trợ bất hợp pháp cho các nhóm "dân chủ". Những người bị xét xử đều làm việc cho các tổ chức phi chính phủ mà Ai Cập cho rằng có liên quan mật thiết tới hoạt động biểu tình bạo loạn tại Ai Cập trong thời gian qua. Một trong những người Mỹ bị truy tố là Xam La -hút (Sam LaHood), con trai của Bộ trưởng Giao thông Ray La -hút (Ray LaHood).

Vụ việc này đã làm mối quan hệ giữa Ai Cập và Mỹ trở nên căng thẳng. Ngoại trưởng Mỹ Hi -la-ry Clin-tơn (Hillary Clinton) đã đưa ra cảnh báo rằng, vụ việc có thể khiến Ai Cập mất đi nguồn viện trợ từ phía Mỹ, vốn dự kiến lên tới 1, 5 tỷ USD trong năm 2012. Trong khi đỏ, phát ngôn viên Nhà Trắng Giây Cát -nây   (Jay Carney) cho rằng, các nhà hoạt động của NGO không làm gì sai trái, việc nhận viện trợ của họ chỉ là để hỗ trợ Ai Cập trong quá trình chuyển đổi dân chủ.

Vụ việc xảy ra ở Ai Cập khiến người ta liên tưởng tới vụ xì -căng-đan do thám nổi tiếng mà người Anh tiến hành trên đất Nga năm 2006. Khi đó, cơ quan tình báo Nga cũng đã đưa ra dẫn chứng cho thấy, Anh đã ngấm ngầm chi trả bí mật cho các nhóm nhân quyền và ủng hộ dân chủ nhằm lợi dụng các NGO cho hoạt động tình báo. Không lâu sau đó Tổng thống Nga khi đó, V.Pu-tin (V.Putin), đã đề xuất một dự luật hạn chế các tổ chức phi chính phủ nhận tiền tài trợ từ các chính phủ nước ngoài nhằm ngăn chặn các thế lực nước ngoài can thiệp vào công việc nội bộ của Liên bang Nga và kết quả là nhiều NGO đã bị đóng cửa. 

Ai Cập đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống nhằm lập ra một chính phủ dân sự thay cho chính phủ quân sự lâm thời. Trong thời gian này, người ta cũng liên tiếp đọc được các số liệu về tình trạng bạo loạn ở Ai Cập  do các tổ chức nhân quyền của phương Tây đưa ra: 12.000 người dân bị bắt giữ, hàng chục người biểu tình bị giết hại, các cáo buộc xâm phạm phụ nữ tham gia biểu tình, thảm kịch bóng đá... Tất cả những điều đó đang vẽ nên một bức tranh về Ai Cập hỗn loạn dưới sự điều hành của chính phủ quân sự.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, những điều trên cũng chính là cái cớ để Mỹ và phương Tây tiến hành nước cờ chính trị của mình đối với Ai Cập. Dù vẫn cần sự hiện diện của quân đội Ai Cập nhưng điều Mỹ cần là một lực lượng đủ mạnh để giúp Mỹ đánh bại Al Qaeda. Lực lượng này không ai khác ngoài tổ chức Anh em Hồi giáo với đại diện là đảng Công lý và Tự do (có tầm ảnh hưởng lớn nhất tại Ai Cập) đã giành 47,18% số ghế tại Hạ viện. Mỹ mong muốn một thỏa thuận chung giữa tổ chức Anh em Hồi giáo và chính quyền quân sự Ai Cập. Dựa trên thỏa thuận này, Ai Cập sẽ trở thành trung tâm kiểm soát của Mỹ đối với lực lượng Hồi giáo ở Bắc Phi và khu vực Trung Đông.

Nhưng chính quyền quân sự không chấp nhận việc bị chi phối và giật dây, vì thế hành động đối với các NGO cũng chính là câu trả lời mà Ai Cập đưa ra cho Mỹ và phương Tây. Hôm 8-2, Thủ tướng Ai Cập Gan -du-ri (Ganzouri) nhấn mạnh, sẽ theo đuổi vụ việc đến cùng, làm rõ hành vi gây ảnh hưởng đến chính trị của các nhân viên NGO, bất chấp đe dọa cắt viện trợ từ Mỹ. “Cai -rô sẽ không ngần ngại vạch trần “các bàn tay nước ngoài” can thiệp, gây mất ổn định trong nước dù có phải đối mặt với các tổn thất về kinh tế”, ông Gan -du-ri tuyên bố.

Ngọc Thư