QĐND - Sau cái chết của cựu lãnh đạo Li-bi M.Ca-đa-phi (M. Gaddafi), lãnh đạo Anh, Pháp, Mỹ, những nước chủ chốt trong cuộc can thiệp quân sự vào Li-bi đều nhanh chóng lên tiếng bày tỏ sự hài lòng, trong khi những nhà lãnh đạo khác coi đây là một cột mốc quan trọng trong lịch sử của người Li-bi.

Phản ứng của dân chúng Li-bi khi nghe tin về cái chết của ông Ca-đa-phi. Ảnh: AP

Theo AP, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) và các nhà lãnh đạo Đức, Pháp, Anh vừa tiến hành thảo luận về các diễn biến tại Li-bi. Ô-ba-ma đã hội đàm với Thủ tướng Đức Méc-ken (Merkel), Tổng thống Pháp Xác-cô-di (Sarkozy) và Thủ tướng Anh Ca-mê-rôn (Cameron) thông qua một hội nghị trực tuyến. Bốn nhà lãnh đạo này coi sự kết thúc của chế độ Ca-đa-phi là một ngày đặc biệt đối với liên minh quân sự do NATO cầm đầu.

Liên đoàn A-rập (AL) hối thúc nhân dân Li-bi “vượt qua những đau thương trong quá khứ và hướng tới tương lai”. Các nước Ai Cập và I-rắc cũng đã bày tỏ hy vọng về “một chương mới” tại Li-bi và cam kết ủng hộ quá trình tái thiết quốc gia này. Từ Bắc Kinh, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du kêu gọi một sự chuyển giao chính trị sớm tại Li-bi nhằm đảm bảo sự thống nhất dân tộc và ổn định xã hội. Tổng thống Nga Mét-vê-đép (Medvedev) nói các quan chức lãnh đạo, đại diện các bộ tộc, vùng miền ở Li-bi cần đạt được thỏa thuận cuối cùng về cấu trúc quyền lực và tiến đến xây dựng nhà nước dân chủ hiện đại.

LHQ và châu Âu thì kêu gọi hòa hợp dân tộc. Tổng thư ký LHQ Ban Ki Mun (Ban Ki-moon) nói cái chết của ông Ca-đa-phi thúc đẩy “một quá trình chuyển tiếp lịch sử” cho Li-bi. “Bây giờ là thời khắc để toàn thể người dân nước này đoàn kết. Hãy cùng nhau tiến tới xây dựng và hàn gắn trong hòa bình”, ông Ban Ki Mun kêu gọi. Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU C. A-stơn (C. Ashton) kêu gọi những lãnh đạo mới ở Li-bi hãy xây dựng một tương lai dân chủ, tìm kiếm con đường hòa giải dân tộc. Ngoại trưởng Ba Lan nói, chính quyền Vác-xa-va muốn ông Ca-đa-phi bị xét xử trước một tòa án ở Li-bi hơn là bị giết chết. Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la U. Cha-vết (H. Chavez) bày tỏ sự tiếc thương về sự ra đi của một người “chiến sĩ đấu tranh”. 

Liên quan tới cái chết của ông Ca-đa-phi, AP dẫn báo cáo kết quả pháp y cho thấy, cựu lãnh đạo Li-bi chết vì một phát đạn chí tử vào bụng. Cùng ngày, Bộ trưởng Dầu mỏ của chính phủ lâm thời Li-bi, ông A-li Ta-hu-ni (Ali Tarhouni), cho biết việc an táng ông Ca-đa-phi sẽ bị hoãn thêm vài ngày nữa cho tới khi nhà chức trách Li-bi quyết định địa điểm an táng. Trong khi đó, Cao ủy LHQ về Nhân quyền N. Pi-lay (N. Pillays) kêu gọi tiến hành điều tra về cái chết của ông Ca-đa-phi. Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng kêu gọi “một cuộc điều tra độc lập và công bằng” đối với cái chết của nhà lãnh đạo bị lật đổ này.

Trong một diễn biến có liên quan, CNN hôm 21-10 cho biết, ngay trước khi ông Ca-đa-phi bị bắn chết, Bộ Tài chính Mỹ đã bắt đầu giải ngân số tài sản 37 tỷ USD của Li-bi bị đóng băng tại các ngân hàng Mỹ. Số tiền này sẽ được chuyển giao toàn bộ cho chính phủ lâm thời ở Li-bi để bắt đầu việc xây dựng đất nước hậu chiến.

Hà Ngọc