Khu công nghiệp Kê-xăng. Ảnh : AFP

Mối quan hệ liên Triều đang ngày càng trở nên căng thẳng, đặc biệt sau khi Bộ Quốc phòng Hàn Quốc ngày 31-3 cho biết, máy bay chiến đấu MIG-21 của CHDCND Triều Tiên đã bay sát khu phi quân sự (DMZ) và đường ranh giới trên biển (NLL) phân chia hai miền Triều Tiên khoảng 10 lần.

Các quan chức Bộ Quốc phòng Hàn Quốc nói rằng, máy bay Triều Tiên đã bay sát "Ranh giới hành động chiến thuật", vị trí chỉ cách Tòa thị chính Xơ-un khoảng 5 phút bay, khiến máy bay chiến đấu Hàn Quốc nhiều lần phải xuất kích để cảnh giới. Những chuyến bay này bắt đầu được tiến hành kể từ khi Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc nhậm chức vào ngày 25-2 vừa qua.

Đây là diễn biến tiếp theo hàng loạt động thái khiến quan hệ hai bên thêm phức tạp. Ngày 30-3, Hàn Quốc đã có phản ứng khá bình tĩnh sau khi Triều Tiên tuyên bố sẽ ngừng tất cả các cuộc đối thoại liên Triều nhằm phản đối phát biểu ngày 26-3 của tân Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc, Tướng Kim Tê Y-âng, trong đó nói rằng Xơ-un sẽ tấn công các địa điểm hạt nhân của Bình Nhưỡng nếu bị Triều Tiên tấn công bằng vũ khí hạt nhân.

Mặc dù văn phòng Tướng Kim đã ra tuyên bố khẳng định những phát biểu của ông không ám chỉ đến "các cuộc tấn công phủ đầu" nhằm vào Bình Nhưỡng, nhưng theo hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), Binh Nhưỡng đã coi tuyên bố này là sự thách thức nghiêm trọng chưa từng có trong lịch sử quan hệ hai miền và phát biểu trên của Tướng Kim gần như là một lời tuyên chiến. Trong khi đó, Quân đội nhân dân Triều Tiên (KPA) cũng tuyên bố sẽ làm sáng tỏ vụ việc, đồng thời cảnh báo sẽ có một sự tụt dốc sâu hơn trong quan hệ hai miền.

Trước tình trạng căng thẳng này, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc ra thông báo không có kế hoạch đáp trả tức thì đối với các tuyên bố của Bình Nhưỡng. Thay vào đó, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc sẽ đưa ra quyết định trong vài ngày tới về việc liệu có nên đáp trả hay không sau khi đã xem xét kỹ những ý định thực sự của Triều Tiên thông qua việc tham vấn Bộ Thống nhất và các cơ quan khác. Để đánh giá tình hình một cách kỹ lưỡng và thận trọng, Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc đã chủ trì một cuộc họp an ninh cấp thấp với các cố vấn để thảo luận về những tuyên bố gần đây của Bình Nhưỡng.

Sóng gió trong quan hệ hai miền bắt đầu xuất hiện kể từ khi Bình Nhưỡng quyết định trục xuất hầu hết các quan chức Hàn Quốc làm việc tại khu công nghiệp Kê-xâng nằm trên lãnh thổ CHDCND Triều Tiên, gần biên giới Hàn Quốc. Quyết định này của Triều Tiên được xem là phản ứng trước tuyên bố của Bộ trưởng Bộ Thống nhất Hàn Quốc rằng việc mở rộng quy mô hoạt động của Kê-xâng sẽ khó có được kết quả tốt nếu như chương trình giải giáp hạt nhân của Triều Tiên không có tiến triển. Ngay sau đó, Bình Nhưỡng đã tiến hành bắn thử một loạt tên lửa tầm ngắn ở khu vực ngoài khơi bờ biển phía Tây Bán đảo Triều Tiên. Vụ việc gợi nhớ đến hai lần thử tên lửa và vũ khí hạt nhân của Triều Tiên gây chấn động dư luận thế giới vào năm 2006, khiến mối quan hệ liên Triều rơi vào thế đối đầu căng thẳng.

Những động thái quân sự của Triều Tiên được các nhà phân tích xem là “bức thông điệp” đáp trả những thay đổi về chính sách của chính phủ mới do tân Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc đứng đầu, trong đó có việc Hàn Quốc muốn ngừng viện trợ đối với Triều Tiên như dưới thời các tổng thống suốt 10 năm qua. Trước đó, chính phủ Hàn Quốc đã tuyên bố chỉ viện trợ đều đặn cho Bình Nhưỡng nếu nước này đáp ứng những điều kiện như dỡ bỏ, công khai các chương trình vũ khí hạt nhân và đưa 1.000 người Hàn Quốc bị bắt cóc trong cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 hồi hương.

Còn với Mỹ, qua vụ thử tên lửa lần này, Bình Nhưỡng muốn cảnh báo rằng Mỹ không nên gây thêm những áp lực đối với tiến trình giải giáp hạt nhân của Triều Tiên. Mặc dù Triều Tiên đã tuyên bố đóng cửa tổ hợp hạt nhân Dông Piên chủ chốt sau khi nhận được các chuyến hàng viện trợ theo đúng cam kết, nhưng Oa-sinh-tơn vẫn luôn yêu cầu Bình Nhưỡng phải có thêm những bước đi tích cực hơn nữa nhằm minh bạch hóa chương trình hạt nhân của mình. Ngoài ra, Mỹ còn đòi Triều Tiên phải công khai mối quan hệ với Xy-ri, một trong 3 quốc gia bị Mỹ liệt vào “trục ác quỷ” cùng với I-ran và Triều Tiên./.

Phạm Chu