* Việt Nam không bị sóng thần

Sóng thần hình thành sau trận động đất mạnh 8,8 độ rích-te tại Chi-lê đang lan khắp Thái Bình Dương và hướng đến khu vực châu Á, với tốc độ khoảng 720 km/giờ. Hàng trăm nghìn người dân ở một loạt nước ven bờ Thái Bình Dương đã được lệnh sơ tán. Tuy nhiên, gần cuối ngày 28-2, Mỹ thông báo tất cả các nước thuộc khu vực Thái Bình Dương đã dỡ bỏ lệnh cảnh báo sóng thần.

Trong khoảng 2 giờ rưỡi tiếp sau vụ động đất kéo dài 90 giây làm hơn 300 người thiệt mạng nói trên, cơ quan địa chất Mỹ thông báo đã ghi nhận được 11 dư chấn, trong đó có 5 cơn mạnh từ 6 độ rích-te trở lên. Sóng thần hình thành lan khắp Thái Bình Dương và hướng đến khu vực châu Á với tốc độ của máy bay phản lực. 53 quốc gia trong khu vực Thái Bình Dương đã được đặt trong lệnh cảnh báo sóng thần cao nhất.

Tuy nhiên, cho đến nay ở hầu hết các khu vực, nguy hiểm được cho là đã qua. Còi báo động đã hú vang ở Ha-oai khi những con sóng đầu tiên ập đến vào 22h GMT ngày 27-2. Mặc dù ước tính sẽ có sóng cao 2,5m, nhưng hòn đảo này đã có một ngày không khác một ngày giông bão bình thường. Và hiện giới chức Ha-oai đã dỡ bỏ lệnh cảnh báo sóng thần. Trong khi đó, trung tâm cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương cảnh báo “thiệt hại rộng khắp” có thể xảy ra, nhưng sau đó cho hay sóng thần không cao như dự đoán. Một nhà địa lý học ở Trung tâm này, Ghê-ra Phrai-ơ (Gerard Fryer), cho hay tác động của sóng thần không lớn, bởi trận động đất xảy ra ở vùng nước nông. Trận động đất “đủ lớn để gây ra thiệt hại lớn, nhưng không đủ lớn để “làm mưa làm gió” ở những vùng xa tâm chấn”, ông nói.

Người dân Phi-líp-pin tìm nơi ẩn nấp ở thành phố Tan-đác, phía Đông Phi-líp-pin để tránh sóng thần sáng 28-2. Ảnh: AP

 Trước khi dỡ bỏ lệnh cảnh báo sóng thần, Trung tâm cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương cho biết một con sóng khổng lồ cao khoảng 2,34m đã đổ bộ vào thành phố biển Tan-ca-hu-a-nô (Talcahuano) của Chi-lê ngay sau khi trận động đất mạnh 8,8 độ rích-te này. Không lâu sau đó, các con sóng thần cao tới gần 2m cũng đã lan ra một số khu vực của quần đảo Pô-li-nê-di thuộc Pháp trên Thái Bình Dương. Quốc gia láng giềng Ác-hen-ti-na cũng hứng chịu một số dư chấn lên tới 6,5 độ rích-te tại một số tỉnh Tây Bắc khiến một người thiệt mạng và hai người khác bị thương.

 Trong ngày 28-2, Cơ quan Khí tượng học Nhật Bản thông báo các đợt sóng thần đầu tiên đã tràn vào nước này. Nhật Bản đã đặt toàn bộ đường bờ biển phía Đông trong tình trạng cảnh báo sóng thần và ra lệnh cho hàng trăm nghìn người dân sống ở vùng đất thấp sơ tán lên những vùng cao hơn. Đợt sóng thần đầu tiên, cao khoảng 30cm, đã đổ bộ vào Nê-mư-rô (Nemuro) thuộc đảo Hốc-cai-đô (Hokkaido) vào trưa ngày 28-2. Ngay sau đó, một con sóng thần khác, cao 1,2 mét, đã tràn vào thành phố cảng Cư-gi (Kuji)… Trong khi đó, đợt sóng thần đầu tiên cao dưới 0,8 mét cũng đã đổ bộ vào bán đảo Cam-trát-ca () và đảo Cu-rin (Kuril) thuộc Nga. Trước đó, Nga cũng đưa ra cảnh báo sóng thần và quyết định sơ tán người dân ra khỏi khu vực thấp của bán đảo Cam-chát-ca (). Chính quyền Phi-líp-pin cũng yêu cầu người dân tại 19 tỉnh thuộc khu vực bờ biển phía Đông chuyển tới những địa điểm cao. Khoảng 10.000 người dân ở bờ biển phía Đông đảo Min-đa-nao đã sơ tán. Trong sáng 28-2, tại Ô-xtrây-li-a các nhà chức trách cũng đã ghi nhận những tác động đầu tiên của đợt sóng thần khi thông báo mực nước biển dâng cao, song chưa có sóng lớn. Tuy nhiên, hàng nghìn cư dân cũng đã được lệnh sơ tán. Còn tại Niu Di-lân, sóng thần cao 1,5 mét đã đổ bộ vào khu vực bờ biển nước này. 

Ngay sau khi xảy ra thảm họa này, cộng đồng quốc tế đã bày tỏ tình đoàn kết với Chi-lê. Các tổ chức viện trợ quốc tế có trụ sở tại Anh cho biết đã nhanh chóng cử nhân viên tới Chi-lê để giúp nước này khắc phục hậu quả động đất. Liên minh châu Âu (EU) đã cam kết hỗ trợ ngay 3 triệu ơ-rô (euro) cho Chi-lê giữa lúc các nhân viên cứu trợ đang gấp rút lên đường tới quốc gia Nam Mỹ này. Cùng ngày, thông cáo do Văn phòng Tổng Thư ký (TTK) Liên hợp quốc Ban Ki Mun (Ban Ki-moon) đưa ra cho biết, TTK Ban Ki Mun gửi lời chia buồn sâu sắc tới những người bị mất gia đình, người thân. Thông cáo cho hay TTK đang theo dõi hết sức sát sao các diễn biến liên quan tới trận động đất, nhất là nguy cơ xảy ra các trận sóng thần ở ven Thái Bình Dương. Các nước Mỹ La-tinh cũng bày tỏ tình đoàn kết với Chi-lê bằng các tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ cụ thể nhất.

Ngày 28-2, Tiến sĩ Lê Huy Minh, Giám đốc Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần thuộc Viện Vật lý địa cầu cho biết, trận động đất tại Chi-lê gây sóng thần lan tới Thái Bình Dương nhưng không ảnh hưởng tới vùng biển Việt Nam.

Theo ông Minh, tin mới nhất được phát ra từ Trung tâm sóng thần Thái Bình Dương, (vào thời điểm gần 14 giờ ngày 28-2, giờ Việt ) cho thấy, sóng thần có thể ảnh hưởng tới Nga và Nhật Bản. Các vùng khác nếu bị ảnh hưởng cũng ở mức rất nhỏ. Hiện chưa có cảnh báo gì tới vùng biển của Việt . Do đó, người dân có thể hoàn toàn yên tâm về mức độ ảnh hưởng của đợt sóng thần này.

NGUYỄN HÒA