Khám mắt miễn phí cho người dân ở La Ha-ba-na. Ảnh: photobucket.com

Cu-ba được vinh danh là một trong những nền y học tiến bộ của thế giới, thậm chí còn vượt trội một số cường quốc kinh tế.

Hệ thống y tế vượt bậc

Không phải ngẫu nhiên LHQ và nhiều nước trên thế giới đều công khai thừa nhận Cu-ba là quốc gia đạt nhiều thành tựu nổi bật trong lĩnh vực y tế. Trong khi chi phí y tế trên mỗi đầu người ở Anh là gần 3.000 USD/năm, thì Cu-ba chỉ bỏ ra khoảng 1/10 số đó, nhưng đã xây dựng được một hệ thống y tế vượt bậc, nổi tiếng trên toàn thế giới. Bất chấp những thiệt hại nặng nề sau hơn 40 năm bị Mỹ cấm vận, Cu-ba vẫn dành ưu tiên số một cho ngành y tế. Ngay từ lúc mới lên nắm quyền vào năm 1959, Chủ tịch Phi-đen đã khẳng định mong muốn tạo ra một quyền lực y tế toàn cầu. Trọng tâm của hệ thống chăm sóc y tế đất nước vùng Ca-ri-bê này chính là hệ thống bác sĩ gia đình. Cu-ba hiện có khoảng 300 bệnh viện, 12 viện nghiên cứu y tế, nhiều trung tâm dưỡng lão và hơn 20 trường đại học với tỷ lệ bình quân một bác sĩ cho khoảng 150 người (trong khi các bác sĩ ở Anh phải trông coi gấp đôi). Ngay cả khi một bệnh nhân được xác định hoàn toàn không có bệnh tật, bác sĩ cũng bất ngờ đến thăm họ mỗi năm một lần, nhằm quan sát cách sống và môi trường sống của họ. Hệ thống phòng khám 24/24 giờ cũng là một sáng kiến của Cu-ba, thực hiện các ca khám chữa răng, tiểu phẫu, chụp X-quang… giúp bệnh nhân không cần phải đến bệnh viện.

Khó có thể tin rằng Cu-ba đã thực hiện phẫu thuật động mạch vành vào năm 1964, ghép tủy xương và ghép gan vào năm 1985, ghép dây thần kinh trị bệnh Parkinson vào năm 1987. Khi Trường Y thuộc Đại học Yale (Mỹ) thực hiện ca phẫu thuật ghép tim thứ 5, 4 tháng sau đó, Bệnh viện Ameijeiras của Cu-ba đã thực hiện ca thứ 10. Sau cách mạng thành công có hơn 3.000 bác sĩ di tản ra nước ngoài, chiếm một nửa số bác sĩ trong nước. Nhờ có định hướng đúng đắn và chính sách ưu tiên phát triển y tế, từ năm 1959 đến nay, Cu-ba đã đào tạo được hơn 70 nghìn bác sĩ trong đó gần 60 nghìn người có bằng thạc sĩ. Hệ thống y tế và mạng lưới các trường y, dược không ngừng được mở rộng, nâng cấp và hiện đại hóa. Tỷ lệ này tiếp tục tăng để phục vụ sức khỏe nhân dân và đóng góp cho sự phát triển y học thế giới.

Mặc dù kinh tế còn khó khăn, nhưng Cu-ba vẫn duy trì và không ngừng cải thiện điều kiện an sinh xã hội, mọi dịch vụ y tế đều được miễn phí, vượt qua cả Mỹ và các nước châu Mỹ La-tinh còn lại.

Cường quốc công nghệ sinh học

Cu-ba tích cực nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiên tiến tin học, sinh học vào ngành y tế để nâng cao khả năng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Thực hiện dự án "Cách mạng ngành y tế", hàng nghìn máy tính đã được nối mạng giữa các cơ sở y tế trong nước để trao đổi thông tin, phương pháp chẩn đoán, điều trị bệnh, giảng dạy và nghiên cứu y học.

Cu-ba được đánh giá là một trong số những cường quốc công nghệ sinh học. Chính phủ ưu tiên phát triển công nghệ sinh học, đầu tư xây dựng hàng loạt cơ sở nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm sinh học, trong đó có cơ sở tầm cỡ quốc tế như Trung tâm Kỹ nghệ Di truyền và Công nghệ sinh học (CIGB), Viện vắc-xin Finlay, Trung tâm miễn dịch tế bào, Trung tâm Khoa học quốc gia (CENIC)... Vào những năm 90 của thế kỷ 20, Cu-ba trở thành quốc gia đầu tiên phát triển và tung ra thị trường vắc-xin viêm màng não B, sau đó là vắc-xin viêm gan siêu vi B. Hiện vắc-xin viêm gan siêu vi B của Cu-ba được xuất khẩu sang 30 nước trên thế giới, trong đó có Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Pa-ki-xtan. Cu-ba đang nghiên cứu và đạt được những bước tiến quan trọng trong việc điều chế vắc-xin chống HIV/AIDS, ngừa sốt xuất huyết. Năm 2007, xuất khẩu dược phẩm đã mang về cho Cu-ba 350 triệu USD, đưa công nghiệp dược phẩm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn sau sản xuất ni-ken.

Cu-ba còn là tấm gương về tinh thần quốc tế vô sản trong lĩnh vực hợp tác và giúp đỡ giáo dục và y tế với các nước đang phát triển. Hiện nay, Cu-ba đang giúp đào tạo 53 nghìn sinh viên thuộc 89 nước trên thế giới. Hàng nghìn chuyên gia giáo dục Cu-ba đã và đang tình nguyện làm việc tại Vê-nê-xu-ê-la và Bô-li-vi-a giúp các nước này xóa nạn mù chữ. UNESCO đã nhiều lần tặng Cu-ba giải thưởng về thành tích giúp các nước xóa nạn mù chữ.

Không chỉ quan tâm đến sức khỏe người dân trong nước, các bác sĩ Cu-ba đã đi khắp nơi trên thế giới để thực hiện sứ mệnh nhân đạo. Từ năm 1963 đến nay, nước này đã cử gần 113.600 lượt bác sĩ và nhân viên y tế đi làm việc, cộng tác tại 103 nước, tiến hành 300 triệu lượt khám, chữa bệnh và cứu sống hơn một triệu bệnh nhân thoát khỏi các căn bệnh hiểm nghèo. Đội ngũ y tế nước này đã tham gia chữa trị 19 ngàn nạn nhân trong tai nạn hạt nhân Tréc-nô-bưn năm 1986 tại Liên Xô (cũ), họ cũng thường xuyên có mặt tại những nơi bị thiên tai như trận sóng thần năm 2004 tại vùng Ấn Độ Dương và động đất ở Pa-ki-xtan năm 2005.

HÀ ANH