Chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đến Tokyo ngày 20-10 được xem như bài "kiểm tra" sớm về triển vọng quan hệ song phương giữa Washington và Chính phủ mới của Nhật - vốn đang muốn tìm tiếng nói độc lập hơn với Mỹ. Song, đây không phải sứ mệnh dễ dàng.

Với tư cách quan chức đầu tiên trong nội các của Tổng thống Barack Obama sang thăm Nhật sau khi nước này thành lập chính phủ mới, Bộ trưởng Gates sẽ thảo luận với các nhà lãnh đạo Nhật về hàng loạt vấn đề nổi cộm như triển vọng quan hệ đồng minh Nhật - Mỹ, kế hoạch tái cơ cấu lực lượng Mỹ và những hỗ trợ của Nhật đối với cuộc chiến tại Afghanistan.

Ông Gates dự kiến có buổi tiếp xúc với Thủ tướng Y.Hatoyama, Ngoại trưởng Katsuya Okada và người đồng cấp Toshimi Kitazawa trong hai ngày lưu lại .

Theo Lầu Năm góc, Bộ trưởng Gates sẽ tái khẳng định cam kết của Washington trong việc bảo vệ các đồng minh tại Châu Á, gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, trước bất cứ đe doạ hạt nhân nào từ CHDCND Triều Tiên. Đổi lại, ông Gates muốn tìm kiếm sự đảm bảo từ chính phủ mới của Nhật rằng Tokyo sẽ tôn trọng các thoả thuận an ninh đã ký, nhằm loại trừ những rạn nứt có thể xảy ra trước chuyến thăm của Tổng thống Obama vào tháng 11 tới.

Mỹ cho đến nay vẫn phản đối ý định của Nhật về việc di dời căn cứ không quân Mỹ ra khỏi đảo Okinawa, thậm chí ra bên ngoài Nhật. Lầu Năm góc cho rằng, động thái này của sẽ làm xói mòn và ảnh hưởng đến các thoả thuận an ninh lâu dài giữa hai nước.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Kurt Campbell cũng từng lên tiếng bày tỏ kỳ vọng của Mỹ về việc Nhật sẽ đồng ý duy trì sự hiện diện quân sự Mỹ tại . Theo ông Campbell, Mỹ hy vọng Nhật sẽ chấp nhận điều này, chứ không phải Washington muốn “ra lệnh” cho chính phủ mới của Nhật. Chưa rõ ông Gates có thể đạt được bao nhiêu mục tiêu đề ra, nhưng rõ ràng đây không phải sứ mệnh dễ dàng khi chính quyền mới của Tokyo đang muốn chứng tỏ vị trí độc lập của họ với Mỹ.

Nằm trong lịch trình chuyến thăm Châu Á, ông Gates còn dừng chân tại Hàn Quốc tham dự Hội nghị Tư vấn an ninh thường niên Mỹ-Hàn, nhằm thảo luận về tiến trình chuyển giao hoạt động kiểm soát hành quân trong thời chiến của các lực lượng Hàn Quốc năm 2012 từ phía Mỹ sang Bộ Tư lệnh Hàn Quốc. Ngoài ra, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ còn bàn thảo về việc di chuyển các căn cứ quân sự của Mỹ ở phía nam sông Hàn. Hiện Mỹ có 28.500 binh sĩ đang đóng quân tại Hàn Quốc.

Một chủ đề khác dự kiến được đề cập là khả năng tái điều quân sĩ hoặc cảnh sát tới . Các nhà phân tích cho rằng, quyết định của về vấn đề này sẽ là phép thử mới về quan hệ đồng minh Mỹ-Hàn nửa thế kỷ qua.

Theo Lao động