“G20 thuộc về toàn thế giới”

Diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn đang chật vật đối phó với khó khăn sau khủng hoảng tài chính, Hội nghị thượng đỉnh G20 được cho là cơ hội để các nhà lãnh đạo thế giới tìm giải pháp cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu, thúc đẩy tự do thương mại, qua đó tạo đà cho nền kinh tế toàn cầu hồi phục.

Với chủ đề “Hướng tới một nền kinh tế thế giới đổi mới, năng động, liên kết và tổng thể”, Trung Quốc, Chủ tịch G20 năm nay, hy vọng hội nghị có thể đưa nhóm này trở thành đầu tàu, phá vỡ những khó khăn và thách thức mà kinh tế thế giới đang phải đối mặt để chuyển hướng sang “tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững và đồng đều”. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc tổ chức Hội nghị thượng đỉnh G20 và cũng là lần đầu tiên vấn đề “tăng trưởng theo hướng đổi mới” trở thành chủ đề then chốt của chương trình nghị sự.

Mục tiêu to lớn này được lãnh đạo nước chủ nhà nhấn mạnh tại Hội nghị cấp cao Doanh nghiệp 20 được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh G20. Tại diễn đàn này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố G20 không chỉ thuộc về các nền kinh tế thành viên mà còn thuộc về toàn thế giới. Trung Quốc sẽ cùng các nước G20 nỗ lực xây dựng cơ chế thương mại và đầu tư, đồng thời vạch ra chiến lược tăng trưởng thương mại toàn cầu, đưa ra các quy tắc cho đầu tư toàn cầu, củng cố hệ thống thương mại đa phương và tái khẳng định những cam kết chống chủ nghĩa bảo hộ. “Phối hợp và hợp tác là điều chúng ta phải lựa chọn”, nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh.

Thách thức vấn đề tự do thương mại

Tuy nhiên, vấn đề tự do thương mại được coi sẽ là một thách thức không nhỏ tại Hội nghị thượng đỉnh G20 lần này vì nước chủ nhà đang là mục tiêu bị chỉ trích nhiều nhất trong vấn đề này bởi tầm ảnh hưởng rộng lớn tới tự do thương mại toàn cầu của Trung Quốc. Nhà kinh tế học A-li-xi-a Gác-xi-a Hơ-rê-rô (Alicia Garcia Herrero) thuộc Natixis cho rằng “khó mà tìm được quốc gia nào được hưởng lợi nhiều từ thương mại hơn Trung Quốc. Bảo hộ có lẽ là một trong những rủi ro lớn nhất của nước này trong việc chuyển dịch nền kinh tế”. Trong khi đó, Mỹ và châu Âu đang chỉ trích Trung Quốc vì số thép và nhiều nguyên liệu thô giá rẻ mà nước này đang đổ ra thị trường. Vì vậy theo giới phân tích, chính những vấn đề này sẽ tạo ra rào cản lớn đối với hai hiệp định tự do thương mại khổng lồ là Hiệp định Đầu tư và Thương mại xuyên Đại Tây Dương (TTIP) và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Thúc đẩy việc thực thi hai hiệp định này sẽ là một thách thức to lớn mà các nhà lãnh đạo G20 lần này phải giải quyết.

Hội nghị thượng đỉnh G20 được xem là diễn đàn chủ yếu để thúc đẩy triển khai các hợp tác kinh tế quốc tế hướng tới ổn định và tăng trưởng. Tổng kim ngạch ngoại thương và Tổng sản phẩm nội địa (GDP) của các nền kinh tế G20 lần lượt chiếm hơn 80% và 85% trên toàn cầu, có vai trò hết sức quan trọng trong kinh tế thế giới. Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động, đây còn được xem là diễn đàn quan trọng giúp các quốc gia xích lại gần nhau và tăng cường hợp tác trong nhiều vấn đề. Vì vậy, ngoài những chủ đề nóng tại Hội nghị thượng đỉnh G20 lần này, chương trình nghị sự của các cuộc gặp song phương và đa phương bên lề Hội nghị cũng thu hút nhiều sự chú ý. Bởi đây được cho là cơ hội để các nước giải quyết căng thẳng và tìm tiếng nói chung trong những vấn đề còn bất đồng cũng như giải quyết các điểm nóng xung đột hiện nay trên thế giới.

Một trong những cuộc gặp song phương đáng chú ý là cuộc hội đàm giữa Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngay trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G20. Theo Tân Hoa xã, tại cuộc hội đàm, ông Tập Cận Bình nêu rõ Trung Quốc sẵn sàng phối hợp với Mỹ để bảo đảm các mối quan hệ song phương duy trì đúng hướng. Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố Bắc Kinh và Oa-sinh-tơn có nhiều lợi ích chung hơn là những khác biệt và hy vọng mối quan hệ song phương sẽ đi đúng hướng. Ông hối thúc hai nước tuân thủ các nguyên tắc không xung đột, không đối đầu, tôn trọng nhau và hợp tác cùng thắng, xử lý và kiểm soát bất đồng theo cách thức xây dựng, để thúc đẩy sự phát triển không ngừng và ổn định của các mối quan hệ song phương.

Cuộc gặp đa phương không chính thức của Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS, gồm Bra-xin, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) cũng được nhiều sự quan tâm. Phát biểu tại cuộc gặp này, các nhà lãnh đạo BRICS cho rằng hiện nay kinh tế thế giới đang ở thời kỳ chuyển đổi nội lực từ cũ sang mới, sự phục hồi chậm, môi trường quốc tế thay đổi không xác định. Trước tình hình mới, Nhóm BRICS cần nắm rõ xu thế quốc tế, tăng cường đoàn kết, hợp tác và phối hợp giải quyết thách thức, làm sâu sắc lòng tin lẫn nhau. Về phần mình, Chủ tịch nước chủ nhà Tập Cận Bình đưa ra kiến nghị với 4 nội dung nhằm tăng cường hợp tác BRICS, đó là sáng tạo phương thức tăng trưởng, trong đó thực hiện hiệu quả “Chiến lược đối tác kinh tế BRICS” đã thông qua tại Hội nghị U-pha năm 2015, tạo cục diện mới cho hợp tác thương mại và đầu tư, lưu thông tiền tệ và tài chính, kết nối hạ tầng cơ sở; chung sức quản trị nền kinh tế toàn cầu; duy trì trật tự quốc tế công bằng, hợp lý, tạo dựng môi trường phát triển hòa bình ổn định, tăng cường hợp tác chống khủng bố, an ninh năng lượng, an ninh mạng và thúc đẩy phát triển hợp tác quốc tế.

XUÂN PHONG