QĐND - Trong khi tầng lớp trung lưu tại phương Tây có xu hướng đình trệ hay suy giảm, thì tầng lớp này đang trỗi dậy mạnh mẽ tại các nước đang phát triển.

Theo nghiên cứu của Chương trình Phát triển LHQ (UNDP), số lượng người có mức thu nhập từ 50 đến 100 USD/ngày tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương sẽ tăng lên hơn gấp 3 lần vào năm 2020 và hơn gấp 6 lần vào năm 2030, so với mức 535 triệu người vào năm 2009. Cũng trong khoảng thời gian này, thành phần trung lưu tại châu Âu sẽ bị đình trệ lại, còn tại Mỹ có xu hướng suy thoái.

Tuy nhiên, UNDP cho rằng, nếu chỉ dựa vào tiêu chí thu nhập cũng chưa đủ để định nghĩa thế nào là “trung lưu”, bởi lẽ mỗi một quốc gia có những quy định khác biệt nhau về ngưỡng nghèo. Do đó, theo tổ chức của Liên hợp quốc, cần phải dựa thêm vào thái độ tiêu tiền của người dân để hiểu rõ.

Cách thức chi tiêu cho giáo dục con cái cũng là một tiêu chí để UNDP đánh giá. Theo ước tính của cơ quan này, số trẻ trên 15 tuổi ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương không được đến trường sẽ giảm mạnh, xuống mức 3% vào năm 2050, so với mức 12% trong năm 2010. Trong khi đó, tỷ lệ người có bằng cấp tương đương với cấp hai và cao hơn nữa sẽ nhảy vọt từ 44% lên 64%. Hệ quả là phụ nữ thuộc tầng lớp này, có bằng cấp và sống chủ yếu ở thành thị, sẽ lập gia đình trễ hơn, muốn được giải phóng và thích làm việc. Điều đó sẽ châm ngòi cho một sự chuyển giao dân số và sự sút giảm tỷ lệ sinh sản.

Thu nhập tăng cùng với việc nuôi ít “miệng ăn” cũng làm cho những hộ gia đình của tầng lớp trung lưu mới này thay đổi thói quen tiêu thụ. Họ bắt đầu sẽ nghĩ đến chuyện “đi siêu thị” để mua các loại thực phẩm ngon và sang hơn (rượu tây, sô-cô-la, sữa), mua sắm trang bị tiện nghi hơn (đồ điện gia dụng) hay để được hưởng các dịch vụ tốt hơn. Rõ ràng, triển vọng trên đang mở ra nhiều hứa hẹn hấp dẫn cho các doanh nghiệp, nhất là đối với ngành công nghiệp xe ô tô. Bởi vì, việc sở hữu một chiếc xe riêng còn thể hiện cho thấy một mức độ giàu sang nào đó.

Bên cạnh vấn đề kinh tế, sự bùng nổ một lớp trung lưu mới còn làm thay đổi các quan điểm xã hội. Nếu như chuyện “cái ăn, cái mặc” không còn là mối bận tâm hàng đầu nữa, những đòi hỏi khác cao hơn sẽ phát sinh (như chuyện chỗ ở, an ninh). Tiếp đến là các nhu cầu về xã hội, nhu cầu về tâm lý và sau cùng nhu cầu tự hoàn thiện bản thân.

NGỌC MINH