Tổng thống Pu-tin và Tổng thống Áp-bát gặp gỡ tại Mát-xcơ-va ngày 18-4. Ảnh: Roi-tơ

Cuộc gặp giữa Tổng thống Pa-le-xtin Áp-bát và Tổng thống Nga Pu-tin tại Mát-xcơ-va ngày 18-4 gây chú ý của dư luận bởi sáng kiến đặc biệt của Nga tổ chức một Hội nghị quốc tế về hòa bình Trung Đông tại Mát-xcơ-va, dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 6 tới.

Hội nghị này nhằm tiếp nối những nỗ lực tại Hội nghị An-na-pô-lít hồi tháng 11 do Mỹ khởi xướng nhằm tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình cho khu vực Trung Đông. Kết quả khiêm tốn trong các cuộc đàm phán giữa Pa-le-xtin và I-xra-en vốn được khởi động lại tại hội nghị này sau 7 năm gián đoạn, cho thấy những nỗ lực ở An-na-pô-lít của Mỹ không đạt được kết quả như mong muốn. Vai trò số một của Mỹ tại Trung Đông đang bị thách thức vì triển vọng thành công của hội nghị tại Mát-xcơ-va được dư luận đánh giá lạc quan, góp phần khẳng định tầm quan trọng của Nga tại khu vực và sẽ tăng cường vai trò của Mát-xcơ-va trong tiến trình hòa bình Trung Đông.

Nga, thành viên của nhóm “Bộ tứ” bảo trợ tiến trình hòa bình Trung Đông, đã nhận được sự ủng hộ ngay từ ban đầu của một số nước A-rập (có cả Xi-ry) vào năm 2005, khi Tổng thống Pu-tin lần đầu tiên nêu sáng kiến tổ chức hội nghị tại Nga, trước cả hội nghị An-na-pô-lít. Tổng thống Áp-bát nhấn mạnh cần khẩn cấp tổ chức hội nghị tại Mát-xcơ-va và tin tưởng sẽ đạt được bước đột phá quan trọng trong tiến trình hòa bình Trung Đông tại hội nghị. Ông cho rằng, về vị trí địa lý, Nga giáp giới Trung Đông nên sự ổn định tại khu vực sẽ là quyền lợi được ưu tiên hàng đầu. Ông hy vọng hội nghị sẽ cứu được tiến trình hòa bình khỏi sự thất bại.

Các nhà ngoại giao Nga tin tưởng họ có thể sử dụng các mối quan hệ của mình với các nước trong khu vực như I-ran và Xi-ry và với các nhà trung gian hòa giải khác để bảo đảm Hội nghị ở Mát-xcơ-va đạt được kết quả.

Ông Áp-bát cho biết, vẫn còn những rào cản ngăn chặn việc thực hiện các cam kết đã đưa ra tại Hội nghị An-na-pô-lít. Vì vậy, triển vọng đạt được một dự thảo thỏa thuận hòa bình Trung Đông vào cuối năm 2008, cũng như việc thành lập một nhà nước Pa-le-xtin độc lập, như mục tiêu của Hội nghị đề ra là rất khó khăn. I-xra-en đã thông báo ý định xây dựng 100 ngôi nhà tại khu định cư ở Bờ Tây, bất chấp các điều khoản cấm việc này trong lộ trình hòa bình.

Nhóm “Bộ Tứ” gồm LHQ, Liên minh châu Âu (EU), Nga và Mỹ sẽ nhóm họp tại Am-man, thủ đô Gioóc-đa-ni vào thứ năm tuần sau để thảo luận chương trình nghị sự dự kiến của hội nghị Mát-xcơ-va. Các nhà làm luật của Pa-le-xtin và I-xra-en cũng dự định có cuộc gặp đầu tiên tại Hy Lạp trong khuôn khổ phiên họp của Hội đồng Nghị viện châu Âu (PACE) về vấn đề Trung Đông vào tháng 6 tới.

Hiện chưa rõ thái độ của Mỹ và I-xra-en về sáng kiến của Nga. Song theo một số hãng thông tấn, cả Mỹ và I-xra-en đều tỏ ra không mấy mặn mà, mặc dù không công khai phản đối.

YẾN NHI (tổng hợp)