Ngày quyết định

“Siêu thứ ba” được tổ chức vào ngày thứ ba đầu tiên trong tháng 2 hoặc tháng 3 của năm bầu cử tổng thống, đánh dấu giai đoạn quan trọng trong cuộc đua.

Ngày “Siêu thứ ba” hình thành từ năm 1984, dựa trên hai lý do chính: Hợp nhất các cử tri và tổ chức chiến dịch bầu cử. Việc sắp xếp này cũng giúp cho cuộc bầu cử sơ bộ của hai đảng giảm bớt tính chất địa phương, loại bỏ các ứng viên yếu kém bằng cách ép họ tiến hành chiến dịch vận động trên toàn quốc. Nhiều bang cùng bỏ phiếu sơ bộ cũng có nghĩa là không ngày bầu cử sơ bộ nào có thể chọn ra nhiều đại biểu như “Siêu thứ ba”. Đồng thời, đây cũng là cơ hội duy nhất để một đại biểu riêng lẻ có điều kiện để tuyên bố về khả năng chắc chắn đối với vị trí của mình.

Các bang tham gia bầu cử sơ bộ trong ngày "Siêu thứ ba". Ảnh: ladepeche.fr 

Ngày "Siêu thứ ba" diễn ra tại 12 tiểu bang, gồm: A-la-ba-ma, A-la-xca, Ác-ken-so, Cô-lô-ra-đô, Gioóc-gi-a, Ma-xa-chu-xít, Mi-nê-xô-ta, Ô-la-hô-ma, Ten-nít-xi, Tếch-dớt, Vơ-môn, Vơ-gi-ni-a và vùng lãnh thổ hải ngoại Xa-moa.

Năm nay, “Siêu thứ ba” rơi vào ngày 1-3 (giờ Oa-sinh-tơn). Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong suốt ngày 1-3, nhưng các điểm bỏ phiếu sẽ đóng cửa tại nhiều thời điểm khác nhau theo giờ miền Đông. Bầu cử kết thúc sớm nhất tại tiểu bang Vơ-gi-ni-a vào lúc 19 giờ, giờ địa phương, ngày 1-3 (tức 7 giờ ngày 2-3, theo giờ Hà Nội) và bang cuối cùng trong ngày “Siêu thứ ba” là A-la-xca vào lúc 1 giờ ngày 2-3 (tức 13 giờ, ngày 2-3, theo giờ Hà Nội).

Các cuộc bầu cử sơ bộ trong ngày “Siêu thứ ba” lần này sẽ quyết định 595 phiếu đại biểu trên tổng số 2.472 phiếu đại biểu của Đảng Cộng hòa và 865 phiếu trên tổng số 4.763 phiếu đại biểu của Đảng Dân chủ. Một ứng viên Cộng hòa cần giành được 1.237 phiếu đại biểu để được bầu chọn làm ứng cử viên tổng thống của “Những chú voi” (biệt danh của Đảng Cộng hòa), trong khi một ứng cử viên Dân chủ cần có được ít nhất 2.382 phiếu đại biểu để sở hữu tấm vé duy nhất đại diện cho “Những chú lừa” (biệt danh của Đảng Dân chủ) trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2016.

Với quy định đó, "Siêu thứ ba" được coi là ngày quyết định, bởi người chiến thắng sẽ có lợi thế rất lớn trong cuộc đua trở thành ứng cử viên tổng thống chính thức của mỗi đảng. Tuy nhiên, “Siêu thứ ba” kết thúc không có nghĩa là đã hết cơ hội dành cho những ứng viên còn lại. Vẫn còn nhiều cuộc bỏ phiếu sơ bộ lớn tổ chức sau “Siêu thứ ba” tại các bang như: Phlo-ri-đa, I-li-noi, Bắc Ca-rô-lai-na và Mi-xu-ri vào ngày 15-3, tại Niu Y-oóc ngày 19-4.

Ưu thế đang nghiêng về bà H.Clin-tơn và ông Đô-nan Trăm

Sau 4 cuộc bầu cử sơ bộ tại các bang Ai-ô-oa, Niu Hem-sơ, Nê-va-đa và Nam Cô-rô-lai-na, cựu Ngoại trưởng Hi-la-ri Clin-tơn (Hillary Clinton) của Đảng Dân chủ và tỷ phú Đô-nan Trăm (Donald Trump) bên Đảng Cộng hòa đều đã “bỏ túi” 3 chiến thắng và chiếm ưu thế rõ ràng trước các đối thủ trong đảng.

Là ứng cử viên nữ duy nhất, song cựu Đệ nhất Phu nhân Hi-la-ri Clin-tơn luôn thể hiện trước công chúng một phong thái mạnh mẽ, chuyên nghiệp, không hề thua kém một chính khách nam nào. Khoảng thời gian nắm giữ chiếc ghế ngoại trưởng Mỹ đã giúp bà tạo dựng được hình ảnh người phụ nữ quyền lực, có đủ khả năng trở thành người đứng đầu nước Mỹ.

Khi đánh giá về hai ứng cử viên tiềm năng trong cuộc đua giành đề cử trong nội bộ Đảng Dân chủ, Tổng thống đương nhiệm Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) đã nhận định, chính bà Hi-la-ri Clin-tơn, chứ không phải Thượng nghị sĩ bang Vơ-môn Béc-ni Xan-đơ (Bernie Sanders) mới là ứng cử viên hiểu rõ những yêu cầu và bản chất công việc của một tổng thống. Với thắng lợi vang dội trong cuộc bầu cử sơ bộ tại tiểu bang Nam Cô-rô-lai-na mới đây, bà Hi-la-ri Clin-tơn không những đã củng cố vị thế ứng cử viên tổng thống sáng giá nhất của Đảng Dân chủ, mà còn có bước chạy đà hoàn hảo trước khi bước vào ngày bầu cử "Siêu thứ ba".

Không tỏ ra kém cạnh với bà Hi-la-ri Clin-tơn, "ông trùm" bất động sản Đô-nan Trăm ngày càng chứng tỏ là một ứng cử viên tiềm năng nhất so với 4 đối thủ còn lại của Đảng Cộng hòa ra tranh chức tổng thống Mỹ. Đà tăng tốc ấn tượng của ông Đô-nan Trăm đã gây sức ép cho các đối thủ khác trong đảng, buộc họ phải đưa ra cách thức nhằm ngăn chặn ứng cử viên mà mới năm ngoái còn không được coi là đối thủ thực sự cho cuộc bầu cử tổng thống.

Theo kết quả thăm dò dư luận mới nhất của CNN/ORC, bên phía Đảng Dân chủ, tỷ lệ ủng hộ trên phạm vi toàn quốc của bà Hi-la-ri Clin-tơn hiện cao hơn Thượng nghị sĩ Béc-ni Xan-đơ xấp xỉ 20%, với tỷ lệ 55%-36%. Trong khi đó, ứng cử viên Trăm vẫn duy trì được thế dẫn điểm với khoảng cách khá an toàn. Cụ thể, theo kết quả thăm dò toàn quốc của CNN/ORC, tỷ lệ ủng hộ của các ứng cử viên Cộng hòa lần lượt là tỷ phú Trăm 49%, Thượng nghị sĩ bang Phlo-ri-đa Mác-cô Ru-bi-ô (Marco Rubio) 16%, Thượng nghị sĩ bang Tếch-dớt Tét Crút (Ted Cruz) 15%, bác sĩ giải phẫu thần kinh Ben Ca-xơn (Ben Carson) 10% và Thống đốc tiểu bang Ô-hai-ô Giôn Ca-xích (John Kasich) 6%.

Hiện còn quá sớm để dự đoán ai sẽ trở thành người chèo lái nước Mỹ trong những năm tới, khi cuộc đua vào chiếc ghế tổng thống Mỹ chỉ vừa mới bắt đầu. Tuy nhiên, nếu cựu Ngoại trưởng Hi-la-ri Clin-tơn và tỷ phú Đô-nan Trăm đại thắng trong ngày "Siêu thứ ba," người ta có thể dự đoán về một cuộc đua "song mã" giữa hai ứng cử viên này trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11 tới.

BÌNH NGUYÊN